9 kişinin can verdiği facianın şok raporu!
Yaralılara yeterli ilk yardım müdahalesinin yapılmadığı tespit edildi
Yusuf ÖZKAN/BBC - Lahey
Türk Hava Yolları'nın (THY) İstanbul - Amsterdam seferini yapan Tekirdağ isimli uçağı, 25 Şubat 2009'da Hollanda'nın başkenti Amsterdam'daki Schipol Havalimanı'na iniş yaptığı sırada, yükseklik göstergelerindeki arıza nedeniyle piste çarparak ikiye bölündü.
Kazada, pilotlar dahil 9 kişi hayatını kaybetti. Kazaya ilişkin iddialar Amsterdam Medisch Centrum (AMC) Travma Bölümü Uzmanı Dr. Ingri Postma tarafından araştırıldı.
UYGUN SEDYE KULLANILMADI
Araştırma sonuçlarına göre, kazadan yaralı kurtulan 121 kişiye yeterli müdahale yapılamadı. Kaza sonrası birçok yaralı için boyun ve omuriliğe uygun sedye kullanılmadı.
İlk yardım protokolüne göre, sert çarpmaların yaşandığı kazalarda yaralıların, omuriliğin korunması amacıyla, çapraz konulacakları sedyeyle taşınması gerekiyor. Ama bu tip sedyeler, yaralılardan sadece yüzde 25 için kullanıldı.
Aynı raporuna göre, kaza sonrası yaralılara ultrason, röntgen, ekokardiyografi ve diğer tıbbi taramalar yeterli düzeyde yapılmadı.
Uluslar arası protokole göre, kazadan yaralı kurtulanların tamamına bu taramaların yapılması gerekiyor. Fakat Schipol'deki kaza sonrası THY yolcularının sadece yüzde 70'ine bu testler uygulandı.
YARALILAR KAPSAMLI KONTROLDEN GEÇMEDİ
Kurallar gereği, kazadan bir gün sonra tüm yaralıların, kaza sırasında alınan ancak fark edilemeyen bir travma olup olmadığının belirlenmesi için kapsamlı kontrolden geçirilmesi gerekiyor.
Uzman Postma'ya göre, kurtulan yararlılar üzerinde bu kontrol de yeterince uygulanmadı. Yaralıların sadece yüzde 65'i kapsamlı kontrolden geçirildi. Bir başka ciddi hata da yaralıların hastanelere taşınmasında yaşandı.
Kaza bölgesi civarında 25 kilometrelik alandaki hastanelerde yeterli kapasite varken, Türk yolcular 50 kilometre uzaktaki hastanelere taşındı. Ingri Postma raporda, "Eğer kazanın boyutu büyük olsa, çok daha kötü sonuçlar meyana gelebilirdi" görüşüne yer verdi.
'KAZA DAHA BÜYÜK OLSA SONUÇ DAHA KÖTÜYDÜ'
Hollanda Güvenlik Araştırma Konseyi'nin araştırmasında da kazaya müdahale sırasında çok fazla eksiklik bulunduğu vurgulandı. Konsey, THY uçağının düşmesi sonrasında iletişim, kaza yerine ulaşma ve kurbanların kayıtları konularında yetersiz kalındığını açıkladı.
AMC Travma Uzmanı Ingri Postma, düşen THY uçağı ile ilgili elde ettiği bulgular ışığında yeni bir 'acil müdahale protokolü' hazırladı. Bu protrokol, ilk aşamada Amsterdam Özgür Üniversite ve AMC gibi travma bölgesi hastenelerinde uygulamaya konacak.
İŞTE FACİA SONRASI YAPILAN HATALAR
- Yaralılar uygun sedyeyle taşınmadı.
- Ultrason, röntgen gibi gerekli tarama yapılmadı.
- Yaralılar kapsamlı travma kontrolünden geçirilmedi.
- 50 km uzaktaki hastaneye sevk edildi.
- Kaza yerine ulaşmada yetersiz kalındı.
UÇAK İKİYE BÖLÜNMÜŞTÜ
5 yıl önce yaşanan kazada uçağın 'altimetre' adı verilen yükseklik gösterge cihazındaki arızayı fark eden pilot son anda yükselmeye çalıştıysa da, kuyruk kısmı piste çarpan uçak ikiye bölünmüştü.