Tohum sektörü 2025'te 158 milyon dolar dış ticaret fazlası verdi

HÜLYA ÖMÜR UYLAŞ - Türkiye Tohumcular Birliği (TÜRKTOB) Yönetim Kurulu Başkanı Kayhan Yıldırım, 2025'te tohumculuk sektörünün 540 milyon dolarlık ihracat, 382 milyon dolarlık ithalat yaparak 158 milyon dolarlık dış ticaret fazlası verdiğini bildirdi.

Yıldırım, AA muhabirine, tohum üretimindeki yükselişin 2025'te de devam ettiğini söyledi.

Üretim verilerine dikkati çeken Yıldırım, "Sertifikalı tohum üretimi 2005 yılına göre yüzde 306 artarak 332 bin tondan 1 milyon 351 bin tona ulaştı. Üretim her yıl artarak devam ediyor. Kullanılan sertifikalı tohumluğun yüzde 96'sı da yurt içinde üretiliyor. Yıllardan beri yerli ve milli tohumculuğu geliştirmek, sertifikalı tohum kullanımı artırmak için çok yoğun gayret gösteriyoruz ve bunun sonuçlarını da alıyoruz." dedi.

Yıldırım, özellikle stratejik hububat grubu ürünlerinde ciddi artışlar sağlanmasına rağmen sertifikalı tohum kullanımının tür ve çeşitlere göre değişmekle birlikte yüzde 40 ile 50 dolayında olduğu bilgisini vererek, bu oranları Fransa, Almanya, ABD, Hollanda gibi ülkelerde olduğu gibi yüzde 70-80 seviyelerine çıkarmayı hedeflediklerini bildirdi.

Asma dahil sertifikalı meyve fidanı üretiminin geçen yıl 2005'e göre yüzde 380 artışla 21 milyondan 101 milyon adete yükseldiğine dikkati çeken Yıldırım, şöyle devam etti:

"Buna fidan grubunda değerlendirilen 102,4 milyon çilek fidesini de eklediğimizde fidancılık sektörümüz 203 milyon adet üretimle dev bir sektör konumuna geldi. Fidecilik sektörü de son yıllarda tarımsal verimliliğin artmasında kilit rol oynamış ve özellikle örtü altı olarak da bilinen sera yetiştiriciliğinin yaygınlaşmasıyla büyük ivme kazanmıştır. Bu alanda da son 15 yılda yüzde 100 artış sağlanarak 2025 yılında 7 milyar adetlik bir üretim hacmine ulaşmış bulunuyoruz. Süs bitkileri üretimi de son 15 yılda 1 milyardan 2 milyar adede yükseldi. ​​​​​​​Tarım ve Orman Bakanlığımızın destekleri, birliğimizin çalışmaları ve özel sektörümüzün gayretiyle görev alanındaki 4 ana üretim grubunda da son 15-20 yılda, sürekli yükselen grafikle üretim yapıyoruz. Geçen yıl yaşadığımız olağanüstü zirai don ve kuraklığa rağmen üretimlerimiz artıyor."

- "Tohum ihracatı 8 bin tondan 91 bin tona çıktı"

Yıldırım, dış ticaretteki gelişmelere de değinerek, 2000'li yılların başında 17,3 milyon dolar olan ihracatın 2025'te 368 milyon dolara ulaştığını ifade etti. Son 20 yılda değerde yüzde 2000 ihracat artışı sağladıklarını vurgulayan Yıldırım, "Sadece dolar bazında değil, miktar açısından da önemli aşamalar kaydettik. Son 20 yılda sertifikalı tohum ihracatı 8 bin tondan 91 bin tona çıktı. Bu da yüzde 1000'i aşan bir oran anlamına geliyor. Sadece değerde değil, miktarda da önemli artış sağladık. Sertifikalı tohumda ihracatın ithalatı karşılama oranı yüzde 130'a ulaştı." diye konuştu.

Fidan ihracatında 35 milyon doları yakaladıkları bilgisini veren Yıldırım, ihracatın ithalatı karşılama oranının yüzde 350'ye çıktığını belirtti. Yıldırım, süs bitkilerinde 136 milyon dolarlık ihracat yapıldığını aktararak, sektörde ihracatın ithalatı karşılama oranının yüzde 158'e ulaştığını bildirdi.

- "Tohumculuk sektörü net ihracatçı"

Bilinenin aksine Türkiye tohumculuk sektörünün net ihracatçı olduğunu vurgulayan Yıldırım, "2025'te tohumculuk sektörümüz 540 milyon dolarlık ihracat, 382 milyon dolarlık ithalat yaptı. 158 milyon dolarlık dış ticaret fazlasıyla sektörümüzün ihracatın ithalatı karşılama oranı yüzde 141 oldu. Türkiye, 117 ülkeye sertifikalı tohum ihraç ediyor, fidan ve süs bitkilerini eklediğimizde ülke sayısı 130'a çıkıyor." ifadelerini kullandı.

İhracatın artırılması için üye firmalara verdikleri eğitimlerin yanı sıra Uluslararası Rekabetçiliğin Geliştirilmesi (UR-GE) Projesi yürüttüklerini belirten Yıldırım, "Uluslararası ve ulusal fuarlara katılım sağlıyor, ayrıca sektörel ticaret heyetleri düzenliyoruz. Kurumumuzun düzenlediği Uluslararası Tohumculuk Kongreleri de dış ticaretin gelişmesi için önemli platformlar olarak öne çıkıyor." dedi.

- Kayıt dışı tohumculukla mücadele

Kayıt dışı tohumculukla mücadelenin önemine dikkati çeken Yıldırım, Tarım ve Orman Bakanlığı tarafından yetkilendirilmemiş, ilgili alt birliğine üye olmayan kişi ve işletmeler tarafından satılan tohumlara ilişkin şu uyarıda bulundu:

"Bunların kaynağı belirsizdir, sertifikasızdır ve denetimsizdir. Sertifikasız tohum kullanımı verim kaybına, ürün standardının bozulmasına, hastalık ve zararlı riskinin artmasına neden olur. Ayrıca, üreticilerimizde ekonomik kayba yol açar ve tarımsal üretim planlamasına zarar verir."