Günlük gelişmeleri takip edebilmek için habertürk uygulamasını indirin
Aşılama artarken, vaka-ölüm sayıları neden azalmıyor?
0:00 / 0:00
HABERTURK.COM

Prof. Dr. Onur Başer, Sağlık Bakanlığı’nın 27 Kasım 2020 tablosuna göre 29 bin 845 Covid-19 vakası olduğunu ve 177 kişinin hayatını kaybettiğini hatırlatarak, “İlk Covid aşısının yapıldığı 13 Ocak 2021 tarihinden yaklaşık 1,5 ay önceki tablo buydu. 17 Eylül 2021 tablosuna göre ise, Türkiye’de nüfusun yüzde 84.2’sinin tek doz aşısı yapılmış, yüzde 67’ye yakınına iki doz aşı yapılmış ve hemen hemen tüm illeri maviye boyanmış bir Türkiye görülüyor. Vaka sayımız hemen hemen aynı iken ölüm sayılarımız neredeyse günde 100 kişi daha artmış” dedi.

"AŞILANMAYANLAR 10 KAT DAHA FAZLA HASTANEYE YATIYOR"

Sağlık Bakanlığı’nın her gün aşılama verilerini yorumlayan Prof. Dr. Başer, sözlerini şöyle sürdürdü: “Bu tablolar esas alındığında, 'aşının etkisi yok, vaka sayıları değişmiyor, sanki aşı oldukça daha çok hasta oluyoruz' gibi gözüküyor. Oysa gerçek öyle değil. Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ) tarafından yayınlanan son çalışma gösteriyor ki; aşılanmayan insanlar aşılananlara göre 10 kat daha fazla hastaneye yatıyorlar. 11 kat daha fazla Covid-19 nedeniyle hayatlarını kaybediyorlar.

Sağlık Bakanlığı sayıların çokluğunu aşı olmayanlara bağlıyor ancak hiç kimse aşılı değilken sanki daha iyi durumdaydık. Bunun en önemli sebebi Delta varyantı. Delta varyantı iki kat daha fazla yayılıyor ve hastalığın derecesini daha fazla artırıyor. Yalnız ABD ve Avrupa’da onaylanan aşılar hala Delta varyantına karşı etkili. ABD ve Avrupa’da onaylanan Moderna’nın etkisi Delta varyantından önce yüzde 80-95 arası değişirken, varyant sonrası yüzde 50-72 arasında değisiyor ve hastane yatışlarını engellemede hala yüzde 80 etkili. BioNTech aşısının etkisi, Delta varyantı öncesi yüzde 87-96 iken, varyant sonrası yüzde 39-84 arasında ve hastane yatışlarını 75-95 aralığında engelliyor.”

Başer, Türkiye’nin yüzde 70’e yakını iki doz aşısını olmuşken, neden vakalar ve ölümlerin azalmadığını şu sözlerle açıkladı: Bunun birinci sebebi, aslında azalttık ama göremiyoruz.

Health Policy Dergisi’nde yayınlanan araştırmamda fazla ölüm sayıları belediyelerden alarak ölçtüğümüzde, Kasım 2020 yılında, vaka-ölüm oranları yüzde 3.2 civarındaydı. Yani 27 Kasım 2020’de günde yaklaşık 955 kişi vefat ediyordu. Türkiye için açıklanan 177 rakamı, neredeyse sadece İstanbul’da vefat edenlerin sayısına eşitti. Fakat bulaşıcı hastalık kodlamaları, her vaka, hasta değil gibi söylemlerde bulunuldu. Türkiye’de şu anda vaka-ölüm sayısı yüzde 1.8 civarı, yani günde 500 kişi civarında vefat sayımız var. Aşılama sayesinde neredeyse vefat sayımızı yarı yarıya düşürdük; ama verilerde bu gelişmeyi göremiyoruz.

SINOVAC DELTA VARYANTI SONRASI ETKİ YÜZDESİNİ HALA AÇIKLAMADI

Türkiye'de, DSÖ'ce Delta varyantı öncesi yüzde 51 etkinlik oranı bulunan Sinovac aşısı tercih edildi. Türkiye’nin yüzde 84’ü tek doz, yüzde 70’i çift doz aşılanmış açıklamasıyla Türkiye’yi mavi renklerde göstermek vaka-ölüm sayılarının dünyada etkin kabul edilen aşılamayla doğru orantılı gösterimini etkiliyor. Haritanın tek doz ve çift doz BioNTech-Pfizer aşılama oranlarına göre gösterilmesi bu konuda daha açıklayıcı olacaktır.

Etkisi daha az olan aşıları yaptıran insanlar, aşılarına güvenip sosyal mesafe ve maske kurallarını azalttılar ve aşının etkisi ters tepti. Filipinler Başkanı Rodrigo Duterte, Sinovac aşısını halkına uyguladığı için özür diledi. Aşının etkili olması için yüzde 50 bariyerine zar zor geçen Sinovac, Delta varyantı sonrası etki yüzdesini hala açıklamadı. Çin Sağlık Örgütü Başkanı Feng Zijian, iki Çin aşısının Delta varyantlarına karşı etkisinin azaldığını açıklamıştı. O nedenle Sinovac aşısı etkinlik oranını yüzde 84, tek dozun etkisini ise yüzde 70 oran olarak açıklamak vaka-ölüm sayılarının aşılamayla doğru gösterimini engelliyor.

"ŞU AN 4. DOZU KONUŞUYORUZ"

Başer, “Türkiye, iki doz Sinovac üzerine Sinovac ya da BioNTech uygularken aşı tedariki sebebiyle bazı ülkeler gibi uygulama aralarını uzattı. BioNTech aşılarının ikinci dozu 3 hafta sonra olması gerekirken ve klinik araştırmalardaki yüzde 95 koruma 3 hafta aralık olarak belirlenmişken, bu tip karıştırmaların etkisi henüz bilinmiyor. Şu anda 4. dozu konuşuyoruz. Bütün bunlar aşı çekingenliğini artırıyor.

Önemli olan hastanede yatan, vefat eden hastaları, aşı çeşitleri, uygulamaları arasındaki farklılıklara göre kategorize edip, ona göre politika geliştirilmesidir. Eğer veriler doğru tutulmazsa doğal olarak geliştirilen politikalar da yanlış olacaktır. Hükümet verilerini kamuoyuna açıklarken, muhalefet bu sayılar üzerine eleştiriler yaparken, buna politikalar üstü kamu sağlığı problemi olarak bakmalı, yerel yönetimlerle, merkezi hükümet ortaklaşa çalışmalıdır.

Mart 2020’de eğer etkili aşı bulunmasaydı ve biz bu pandeminin toplum bağışıklığı yaparak kendi halinde bitmesini isteseydik, bu hastalık, 80 milyonluk herhangi bir ülkede 600 bin kişi hayatını kaybettikten sonra biterdi. Bütün bu çabalar o sayılara ulaşmadan aşı yoluyla toplum bağışıklığının yaratılması için” dedi.

24 SAAT GÜNÜN ÖZETİ
24 saat
24 saat günün önemli haberleri ve gelişmeleri

Bu haberin seslendirmesi Voiser tarafından yapılmıştır.