KÇÖ’de eksik prim bildiren işverene ödeme kolaylığı
Pandemide ücretsiz izne çıkartılan veya kısa çalışmaya ayrılan işçilerin primleri yatırılmadı. Eksik prim günleri nedeniyle emekli olamayan işçiler, üç yıldır borçlanma hakkı istiyor. Ocak ayındaki bir kanun düzenlemesi, kısa çalışma ödeneği (KÇÖ) ve ücretsiz izin desteği alanlara borçlanma hakkı verildiği şeklinde yorumlandı. İşçilerin aylardır beklediği Sosyal Güvenlik Kurumu genelgesi yayımlandı. Peki, işçiler KÇÖ ve ücretsiz izin desteği aldıkları döneme ait eksik prim günlerini borçlanabilecek mi? Habertürk'ten Ahmet Kıvanç'ın haberi
ABONE OL
COVID 19 pandemisi dolayısıyla 2020 yılı mart ayından 2021 yılı haziran ayına kadar olan 15 aylık dönemde kısa çalışma uygulamasına gidildi. Prim günü ve diğer koşulları sağlayan işçilere kısa çalışma ödeneği (KÇÖ) verildi. KÇÖ almaya hak kazanamayan, gerekli koşulları yerine getiremeyen işçiler ise ücretsiz izne çıkartıldı. Ücretsiz izne çıkartılanlara da nakdi ücret desteği sağlandı. Söz konusu 15 aylık dönemde toplam 3.8 milyon işçi kısa çalışma ödeneği, ücretsiz izne çıkartılan 3.1 milyon işçi de nakdi ücret desteği aldı. Bazı işyerlerinde bu uygulama sadece birkaç hafta sürerken, birçok işyerinde ise aylarca devam etti.
Pandemi döneminde işçiyi ve işletmeyi korumak amacıyla işverenin beyanını esas alarak kolaylaştırılmış prosedür uygulandı. Uygunluk denetimi yapılmadan işverenin beyanı doğru kabul edilerek KÇÖ ve nakdi ücret desteği verildi. Ancak, getirilen bu kolaylığı bazı işverenler suistimal etti. Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) ve Türkiye İş Kurumu (İŞKUR) başta olmak üzere devlet kurumlarının denetimlerinde ve banka hesap hareketlerinde yapılan çapraz kontrollerde bazı işletmelerin işçileri fiilen çalıştırdıkları halde kısa çalışmada veya ücretsiz izinde gösterdikleri tespit edildi.
KANUNLA İKİ DEFA AF GETİRİLDİ
Suistimal yapan işverenler dolayısıyla kamu görevlileri de sorumluluk altına girdi. Bunun üzerine 11 Kasım 2020 tarihinde kabul edilen kanunla 4447 Sayılı İşsizlik Sigortası Kanunu’na Geçici 29. Madde eklenerek kısa çalışma ödeneğindeki suiistimaller nedeniyle ortaya çıkan zarar dolayısıyla devlet memurları sorumluluktan kurtuldu. Aynı maddeyle ayrıca işverenler de affedilerek ceza almaktan kurtarıldılar.
Pandemi tedbirlerinin sona ermesinin ardından 3 Kasım 2022 tarihinde kabul edilen Geçici 32. Madde ile affın kapsamı genişletildi. Fiilen çalıştırdıkları işçileri ücretsiz izne çıkartmış gösteren işverenler de af kapsamına alındı. Bunlar için kesilmiş idari para cezaları silindi.
DEVLET AFFETTİ AMA İŞVERENİN İŞÇİYE KARŞI SORUMLULUĞU DEVAM EDİYOR
Devlet söz konusu iki geçici madde ile uygulamayı suistimal eden işverenleri, devlete karşı yükümlülükleri bakımından affetti. Ancak, bu işverenlerin, işçilerine karşı sorumlulukları devam ediyor. İşçiler, fiilen çalıştıkları halde primleri yatırılmadı. Emeklilikte yaşa takılanlar (EYT) düzenlemesi kapsamında emekli olma hakkı bulunan işçilerden bazıları, sırf bu nedenle prim günleri eksik olduğu için emekli olamadılar veya geç emekli olacaklar.