Besin gruplarını tanıyalım
Dengeli beslenmenin temel koşullarından biri de çeşitlilik ilkesi. Her besin grubundan yeterince tüketerek özgürce forma girebilirsiniz...
Sandviç mi yemek istiyorsunuz? Günlük tüketeceğiniz porsiyon miktarlarından ekmek grubundan sandviç ekmeği, serbest gruptan domates ve marul, et grubundan da peynir ve hindi eti kullanarak hazırlayabilirsiniz.
Beslenmenizi planlarken mutlaka bütün besin gruplarından sizin özel durumunuza göre belirlenen porsiyonları bir arada bulundurun. Eğer bir besin grubunu yeterli tüketmezseniz kendiniz ve bebeğiniz için gerekli bütün besin öğelerini sağlayamazsınız. Bu da bebeğinizin büyüme ve gelişme sürecini etkiler. Ayrıca vücut depolarınızda sağlıklı yaşamın devamlılığı için azalmalara ve vitamin ve minerallere bağlı sağlık sorunlarına neden olabilir. Bu besin grupları, protein, karbonhidrat, yağ, vitamin ve mineral esas alınarak birbirine benzer özellikte olan besinlerin bir araya getirilmesinden oluşur. Aynı grupta yer alan yiyecekler kendi içinde belirtilen miktarlarda birbirleriyle değiştirilebilir.
Şimdi hep beraber 6 ana besin grubunu tanıyalım...
Süt Grubu
Bu grupta yer alan besinler özellikle protein, kalsiyum ve B2 vitamini (riboflavin) yönünden zengindir. Protein büyüme, gelişme ve doku onarımı için gerekli. Kalsiyum kemik ve diş yapısında bulunur. Eksik alındığında diş ve kemik gelişimi bozulur, kemikler kolayca kırılabilen bir hale gelir. B2 vitamini deri ve göz sağlığı için gerekli. Yetersizliğinde ağızda ve dilde yaralar, gözde kaşıntı ve ışığa hassasiyet oluşur. Ancak şu da bir gerçek birçok kişi tek başına süt içmeyi tercih etmiyor. Süt, günlük yaşamımızda çok az yer verdiğimiz bir içecek. Sadece çocukların ihtiyacının olduğu düşüncesi hakim. Oysa ki kadınların da menopoz sonrası kemik erimesini önlemede de süt, büyük önem taşıyor.
Et Grubu
Bu grupta yer alan besinler protein ve bazı B grubu vitaminleriyle demir, çinko gibi mineralleri yüksek oranda içerir. B grubu vitaminleri eksikliğinde sinir, sindirim sistemi etkilenir, deride döküntü oluşur. Demir eksikliği, kansızlık denilen ciddi sağlık problemine neden olur. Çinko büyüme, gelişme, doku yapımı ve onarımı için çok önemli
Ekmek Grubu
Vücudun temel enerji kaynağını bu grupta yer alan besinler oluşturur. Ayrıca besinlerdeki enerji kaynaklarını vücutta kullanabilir hale dönüştüren tiamin ve niasin gibi B grubu vitaminlerini içerirler. Saflaştırılmamış olanlar iyi posa (lif) kaynaklarıdır. Posa daha uzun süre tokluğun sağlanmasında, kan şeker düzeyinin normal sınırlarda tutulmasında, kabızlığın önlenmesinde, kandaki istenmeyen maddelerin temizlenmesinde önemli yarar sağlar.
Sebze Grubu
Bu grup besinler vitamin, mineral, posadan zengindir. Sarı-turuncu renkler C vitamini, yeşil yapraklı olanlar A vitamini, E vitamini ve folik asit içerirler. A vitamini görmede etkin. C vitaminiyse hastalıklara karşı direnci artırır.
Meyve Grubu
Meyveler en iyi vitamin ve mineral kaynaklarıdır. Vitaminler meyvelerin kabuk kısımlarında bulunur. Kabuğun soyulma derecesine, soyulmuş ya da suyu sıkılmış meyvelerin bekleme süresine göre vitamin değeri kaybolur. Bu yüzden meyveleri kabuklu ve taze olarak yemenizi öneririz. Kuru meyvelerin enerji oranları yüksektir.
Serbest Grup
Bu grubun tamamını yağsız-tuzsuz-çiğ olarak limitsiz tüketebilirsiniz. Bütün biber çeşitleri, dereotu, domates, kıvırcık, kuşkonmaz, bütün lahana çeşitleri, marul, maydanoz, nane, roka, salatalık, sarımsak, soya filizi, bütün soğan çeşitleri, turp, domates suyu, tere, limon, nar ekşisi, soya sosu, hardal, ketçap, üzüm, elma sirkesi ve balsamik sirke, tuzu alınmış turşu.
Yağ Grubu
Yağlar enerji kaynaklarıdır. Sağlıklı beslenmede diyet yağları çok önemli. Yağlar ile yağda eriyen A, D, E, K gibi vitaminlerin vücutta kullanılması ve insan vücudunda sentezlenemeyen Omega-3, Omega-6 yağ asitlerinin vücuda alınması sağlanır. Diyette alınan toplam yağ miktarını azaltmak için az yağlı ürünleri tercih edin.