Çemişgezek nerede? Çemişgezek hangi şehirde, ilde, bölgede?
Türkiye'nin en büyük hidroelektrik santrallerinden biri olan Keban Baraj Gölü'nün sularıyla üç tarafı çevrilerek bir yarımadaya dönüşen Çemişgezek, Tunceli ilinin en eşsiz coğrafyalarından birine sahip. "Çemişgezek nerede?" sorusu, bizi Doğu Anadolu'da, Tunceli'nin dağlık yapısından sıyrılıp Fırat havzasının bereketiyle buluşan tarihi bir ilçeye götürüyor. Ulaşımın büyük ölçüde feribotlarla sağlandığı bu ilçe, hem tarihi kalesi hem de doğal güzellikleriyle dikkat çekiyor. Peki, Tunceli'nin bu saklı yarımadası tam olarak nerede konumlanıyor? İşte detaylar...
"Çemişgezek hangi şehirde?" sorusunun yanıtı, Doğu Anadolu Bölgesi'nin en kendine has kentlerinden biri olan Tunceli'dir. Ancak Çemişgezek, Tunceli ilinin coğrafi ve sosyal yapısından belirgin farklılıklar gösterir. Keban Barajı'nın 1974'te su tutmasıyla coğrafyası tamamen değişen ilçe, idari olarak Tunceli'ye bağlı kalsa da, ekonomik ve sosyal olarak Elazığ ile çok daha güçlü bağlar kurmuştur. "Çemişgezek nerede" sorusu, aslında Tunceli'ye bağlı ancak Elazığ'a feribotla ulaşan bir coğrafyayı tarif eder. Çok dafa fazlası için içeriğimizi okuyun…
ÇEMİŞGEZEK NEREDE?
Çemişgezek nerede sorusu, Doğu Anadolu'da, Tunceli ilinin güneybatı ucunda, Keban Baraj Gölü kıyısında yer alan tarihi bir ilçeyi işaret eder. Çemişgezek'in konumu, Keban Barajı'nın sularıyla üç taraftan çevrilerek bir yarımada haline gelmiştir.
İlçe, coğrafi olarak oldukça stratejik bir noktadadır. Kuzeyinde Tunceli'nin Hozat ilçesi, doğusunda yine Tunceli'nin Pertek ilçesi, batısında Malatya'nın Arapgir ilçesi ve güneyinde ise (baraj gölünün karşı kıyısında) Elazığ'ın Keban ilçesi bulunur. Çemişgezek nerede diye sorulduğunda, Tunceli, Elazığ ve Malatya illerinin kesişim noktasındaki bir yarımada tarif edilir.
ÇEMİŞGEZEK HANGİ ŞEHİRDE?
Çemişgezek hangi şehirde sorusunun idari yanıtı Tunceli'dir. Burası, Tunceli şehrinin (ilinin) 8 ilçesinden (Merkez, Çemişgezek, Hozat, Mazgirt, Nazımiye, Ovacık, Pertek, Pülümür) biridir.
Ancak Çemişgezek'in konumu, Tunceli şehir merkeziyle olan bağından çok, Elazığ şehri ile olan bağını güçlendirmiştir. Tunceli şehir merkezine ulaşım, Hozat üzerinden geçen dağlık ve virajlı karayollarıyla sağlanır ve bu mesafe yaklaşık 120 kilometre sürer. Oysa Çemişgezek'in hemen karşısındaki Elazığ'a ulaşım, baraj gölü üzerinden feribotla çok daha kısa ve kolaydır. Bu durum, Tunceli'deki Çemişgezek ilçesinin ekonomik ve sosyal hayatını büyük ölçüde Elazığ'a yönlendirmiştir.
ÇEMİŞGEZEK HANGİ İLDE?
Çemişgezek, idari olarak Tunceli iline kayıtlıdır. Tunceli ilinin, (Pertek ile birlikte) güneyde, Keban Baraj Gölü kıyısındaki iki ilçesinden biridir. Tunceli ilinin genel dağlık, yüksek rakımlı ve sert karasal ikliminin aksine, Çemişgezek ilçesi, baraj gölünün etkisiyle daha ılıman bir mikroiklimaya sahiptir.
Tunceli ilinin güney kapısı olan Çemişgezek'in idari konumu, onu Tunceli'nin tarım ve tarih ambarı yapar. Keban Baraj Gölü'nün suları altında kalmadan önce Fırat Nehri'nin verimli vadilerinden biri olan bu bölge, Tunceli ilinin en eski ve en köklü yerleşim yerlerinden biridir.
ÇEMİŞGEZEK HANGİ BÖLGEDE?
Çemişgezek hangi bölgede sorusu, ilçenin Doğu Anadolu Bölgesi'nde yer aldığını gösterir. Bölgenin Yukarı Fırat Bölümü'nde, Fırat Nehri'nin (günümüzde Keban Baraj Gölü) kıyısında konumlanmıştır.
Çemişgezek'in bölgesi, Elazığ-Malatya-Tunceli illerinin kesişim noktasında, stratejik bir vadinin (Tahar Çayı Vadisi) Fırat ile birleştiği noktada yer alır. Doğu Anadolu Bölgesi'nin dağlık yapısı burada da devam etse de, baraj gölünün varlığı coğrafyayı yumuşatmış ve bölgeye eşsiz bir göl manzarası kazandırmıştır.
ÇEMİŞGEZEK KONUMU NEDİR?
"Çemişgezek konumu nedir?" sorusu, bu ilçenin hem coğrafi hem de kültürel olarak tüm Türkiye'deki en özgün yerlerden biri olduğunu ortaya koyar. Çemişgezek konumu nedir sorusunun en net cevabı, onun bir "baraj gölü yarımadası" olmasıdır. 1974 yılında Keban Barajı'nın Fırat ve Murat nehirlerinin sularını tutmasıyla, Çemişgezek'in güneyindeki ve batısındaki verimli vadi tabanları sular altında kalmıştır. Bu durum, Çemişgezek'in coğrafyasını kökten değiştirmiş, ilçenin üç tarafını sularla çevirerek onu doğal bir yarımadaya dönüştürmüştür.
Bu coğrafi değişim, Çemişgezek'in ulaşım konumunu da benzersiz kılmıştır. İlçenin Elazığ ile ana bağlantısı, baraj gölü üzerinden çalışan feribotlar ile sağlanır. Bu feribot yolculuğu, Tunceli'nin dağlık yollarına bir alternatif sunar ve ilçenin ekonomik hayatını fiilen Elazığ'a bağlar. Çemişgezek'ten Tunceli merkeze gitmek isteyenler ise Hozat ilçesi üzerinden uzun bir karayolu yolculuğu yapmak zorundadır.
Ekonomik olarak ilçenin konumu, tarıma dayalıdır. Keban Baraj Gölü'nün yarattığı ılıman mikroiklim sayesinde, bölgede yüksek kaliteli ceviz, dut, badem ve üzüm yetiştiriciliği yaygındır. Özellikle Çemişgezek cevizi ve dut pekmezi meşhurdur. Göl kıyısında alabalık tesisleri ve göl balıkçılığı da önemli bir geçim kaynağıdır.