Günümüzde anne babası boşanma kararı alan çocuk sayısı giderek artıyor. Habertürk’ten Ceyda Erenoğlu’nun haberine göre kimi anne babalar, ayrılık kararını çocuğuna doğru yaklaşımla açıklayıp onu süreçten mümkün olduğunca korumaya çalışırken, bazıları çocukta travmaya kadar varan yanlış davranışlar içerisinde olabiliyor. Acıbadem Kadıköy Hastanesi Çocuk ve Ergen Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Uzmanı Dr. Emel Tütüncü, ayrılık kararının çocuklara yaş evrelerine göre farklı şekillerde açıklanması gerektiğini belirtiyor ve “anne babaların ilkokul çağındaki çocuklarına nasıl yaklaşmaları gerektiğine dair dikkat edilmesi gereken püf noktalar var” diyerek öneri ve uyarılarda bulunuyor. İşte 9 maddeden oluşan o öneriler:

1- Güzel anıları olan yerde açıklamayın

Anne babası ayrılmaya karar veren çocuk için bu kararın söylendiği yer çok önemli bir ayrıntıdır. Çocuğunuza bu haberi kesinlikle yemek yemekten ya da oyun oynamaktan hoşlandığı, güzel anılar biriktirdiği bir yerde vermeyin. Aksi halde keyif aldığı ve güvende hissettiği ortamı yeni ve olumsuz duygu yükü oluşturan bir kararın açıklanma yeri olarak tanımlaması ruh sağlığı açısından uygun olmaz.

2- Kararı birlikte açıklayın

Çocuğunuza boşanma kararı aldığınızı birlikte açıklayın. Haberi sizden önce yakın aile dostları ya da aile büyüklerinden almaması önemlidir. Söz konusu kişiler boşanma hakkında sadece süreç ilerledikten sonra çocuğun konuşma ihtiyacı olması ve kendilerine soru sorması durumunda, yanlı ve öfkeli olmamak şartıyla konuşmalıdır. 

3- Gergin olmayın, birbirinizi suçlamayın

Kararınızı açıklarken gergin olmayın ve çocuğunuzun yanında tartışmayın. Birbirinize öfke duyuyor olsanız bile boşanma haberini verirken dengeli ve kontrollü olmaya dikkat edip birbirinizi suçlamamaya özen gösterin.

4- Hemen oyun ortamına zorlamayın

Bazen anne babaların boşanma kararını açıkladıktan hemen sonra çocuğun oyalanması ya da güzel vakit geçirip boşanmanın olumsuz duygu yükünü üzerinden atması amacıyla çok sevdikleri bir yere gitme, yakın akrabaları ya da sevdiği arkadaşlarıyla hemen oyun ortamına sokulması yönünde çabaları doğru değildir. Bu tutum çocuğun durumun ciddiyetini anlamasını zorlaştıracağı gibi uygun tepkiler verme özgürlüğünü ortadan kaldırıcı etki yaratabilir. Çocuğun olumsuz duygusunu uygun zamanda yaşaması engellendiği için boşanmadan aylar sonra yeni başlayacak ve uzamış bir yas sürecine girebileceği unutulmamalıdır.

5- Kararın kimden çıktığını söylemeyin

Çocuk bu konuda ısrarcı olsa da boşanma fikrinin kimden çıktığı, kimin ayrılmayı isteyip kimin istemediği şeklindeki konulara girmeyin. Boşanma, çocuk için bir travma olsa da onun gördüğü şekilde boşanma suç ya da ayıp değildir. Anne ve baba yaşamlarını farklı evlerde ayrı sürdürme hakkına sahiptir. 

6- Somut ifadeler kullanın

Ayrılık kararını ifade biçiminiz çok önemlidir. Birbirinizle aynı evde yaşamaktan hoşlanmama, aynı sofrada yemek yemeyi istememe, aynı yatakta uyumaktan kaçınma gibi somut ifadelerle anlatmanız ilkokul dönemindeki çocuk için daha anlaşılırdır. İlişkinin bitme nedenini birbirine ilgi duymayan, eskisi gibi sevmeyen, anlaşamayan, artık aşık olmayan erişkinler gibi soyut kavramlarla açıklamaya çalışmak daha zordur ve bu çocuğun sorularını da artırır. Ayrıca ne olursa ve çocuğunuz ne yaparsa yapsın, kararınızın ortak olduğunu ve değişmeyeceğini net ve somut biçimde anlatın. Sonrasında konuyu tekrar tekrar açmayın ve çocuğunuza biraz düşünme ve kendi halinde kalma olanağı sağlayın.

7- Sır olarak saklamasını istemeyin

Boşanma kararı aldığınızı çocuğunuzla paylaştıktan sonra bu bilgiyi saklamasını ya da okulundan kimseye anlatmamasını istemeyin. İlkokul çağındaki çocuk artık sosyal etkileşimlere sahip, kendine özgü bir sosyal güven çevresi yaratmış biri olarak kabul edilmelidir. Hayatının büyük bölümünü geçirmekte olduğu okul ortamında arkadaşları ya da öğretmeniyle anne-baba ayrılığını paylaşması doğaldır ve bu onu duygusal olarak rahatlatabilir. Bu konuyu bir sır olarak saklamasını isterseniz duygusal yükü artar ve gelişmekte olan olayların güvenliği konusundaki endişeleri yoğunlaşabilir. 

8- Boş vaatlerde bulunmayın

Çocuğunuza ayrılık kararını açıkladıktan sonra bunun geçici bir dönem olduğu, yeniden barışabileceğiniz, ileride yine aynı evde yaşayabileceğiniz gibi avutucu ve aldatıcı sözler sarf edip boş vaatlerde bulunmayın. Ayrılık konusunda eşler net olmadığı sürece çocuğa açıklama yapılması uygun değildir. Çocuğun kafasını karıştıran sözler, çelişkili ifadeler olayı kabul etme safhasını zorlaştırmakla kalmaz, umutlanmasına ve her seferinde yeniden umudunu yitirmesine neden olur.

 

9- Ona karar verme seçeneği sunun ancak!

Çocuğunuzun daha az üzülmesi ve ayrılığın yıkıcı sonuçlarından daha az etkilenmesi adına ona bazı konularda karar verme seçeneği sunun. Bu noktada çocuğun anne ya da babasının arkadaşı olmadığını unutmayın. Çocuğa böylesi önemli ve erişkin hayatına dair konularda fikrinin sorulması ya da istediğinin yapılacağının söylenmesi onu baş edemeyeceği olumsuz duygularla karşı karşıya bırakır. Henüz duygusal kapasitesi yeterince gelişmemiş olmasının yanında anne ve babasının ayrılığı gibi çok önemli bir konuda fikrinin alınarak uygulamaya konulması çocuğun durumu kontrol etme isteğini de artırabilir. Çevresindeki erişkinlerin yaşantısını kontrol edebilme hakkına sahip olduğu düşüncesi sosyal alanda kendi ilişkilerinde de sorun yaşamasına neden olur. Bu nedenle kendini diğer ilişkilerin de sahibi ya da yöneticisi gibi hissedebilir. Bu haliyle diğer bireyler tarafından kontrolcü ve sınırlarını bilmeyen biri olarak algılanıp yalnızlaşabilir.