Doğanın kamuflaj ustaları: Bukalemunlar neden ve nasıl renk değiştirir?
Bukalemunlar, doğanın en etkileyici kamuflaj ustaları olarak bilinirler. Renk değiştirme yetenekleri sayesinde, çevrelerine uyum sağlamak ve tehlikelerden korunmak için mükemmel bir avantaj elde ederler. Bu olağanüstü yetenek, deri hücrelerindeki özel pigmentler ve ışığı yansıtan kristaller sayesinde gerçekleşir. İşte detaylar...
AYNI ANDA İKİ FARKLI YÖNE BAKABİLİYORLAR
Bukalemunlar, Chamaeleonidae adı verilen bilimsel ailenin bir parçası olan kertenkelelerdir. Renk değiştirme yeteneğinin yanı sıra bukalemunlar, papağan benzeri ayaklar, aynı anda iki farklı yöne bakabilen gözler ve uzun diller ve kuyruklar gibi onları özel kılan birçok başka özelliğe de sahiptir.
ÇEŞİTLİ RENKLERDE OLABİLİRLER
Bukalemunlar pembe, mavi, turuncu, kırmızı, sarı, yeşil ve turkuaz gibi birçok renkte olabilir. Afrika, Avrupa, Asya ve Kuzey Amerika'da bulunabilirler. Bukalemunların yaklaşık 160 farklı türü vardır ve hem yağmur ormanlarında hem de çöllerde yaşayabilirler.
RENK DEĞİŞTİRME NEDENLERİ ASLINDA KAMUFLAJ DEĞİL
Birçok insan bukalemunların kendilerini gizlemek ve avcılardan saklanmak için renk değiştirdiğine inanır. Ancak bukalemunlar çok hızlıdır -ve çoğu yırtıcıdan kolayca kaçabilir. Dolayısıyla kamuflaj, çoğu bukalemunun renk değiştirmesinin yalnızca ikincil bir nedenidir.
Bukalemunlar, pigment granüllerini (melanofor hücreleri) içeren hücrelerde dağıtarak veya yoğunlaştırarak renk değiştirirler. Genel olarak, pigment yoğunlaştığında hayvan daha açık renkli, pigment hücrelere dağıldığında ise koyu renkli görünür.
Bukalemunun herhangi bir zamandaki renk durumu, hormonlar, sıcaklık ve hayvanın otonom sinir sisteminin karmaşık bir etkileşimi tarafından kontrol edilir. Renk değişimi, ışık ve sıcaklık gibi çevresel faktörlerin yanı sıra korku ve başka bir bukalemunla savaşta zafer ya da yenilgiyle ilişkili duygular gibi duygular tarafından belirlenir.
POPÜLER BİR YANILGI
En çarpıcı renklerden bazıları çiftleşme sırasında erkeklerde görülür. Bazıları o kadar canlı ve karmaşık renk desenlerine sahiptir ki, bunların herhangi bir doğal amaca hizmet ettiğini hayal etmek zordur. Bukalemunun rengini arka plan rengiyle eşleşecek şekilde değiştirdiği popüler bir yanılgıdır.
Kaynak: Brittanica, Wonderopolis
