100 yıllık siper ve tüneller gün yüzüne çıkarılacak

Ortaya çıkarılmamış tüneller, siperler, yer altı sığınakları araştırılıyor

Türkiye, Avustralya ve yeni Zellanda'dan 14 kişilik (içinde 5 Türk de yer alıyor) uzman ekibi ellerindeki eski haritaları ve GPS teknolojilerini kullanarak Çanakkale savaşının geçtiği Gelibolu'da savaşın ardından gün yüzüne çıkarılmamış tüneller, siperler, yeraltı sığınaklarını araştırıyorlar.

Paslı konserve kutuları

Şu ana kadar ise paslı konserve kutuları, kullanılmamış mermiler ve mermi kovanları ve şarapnel parçaları buldular. Bulunanlar arasında ayrıca üzerinde Yunanca yazı bulunan Osmanlı döneminden tuğlalar, müttefik kuvvetlerin askerlerine ait seramik antik sürahiler ve Türk tarafında bira şişelerine ait cam kırıkları bulundu.

Bazı yerlerde siperlerin arası neredeyse karşılıklı el sıkışılacak mesafede

Araştırmanın amacı kıran kırana geçen siper savaşılarına sahne olan savaş alanın detaylı bir planını çıkarmak. Bazı yerlerde düşman siperler arasındaki mesafe sadece bir kaç metre.

Gelibolu 1915 adlı kitabın yazarı ve araştırmacısı olan Richard Reid " Bu araştırma Gelibolu'da neler olup bittiğini geniş çaplı kavramamızı sağlayacak" dedi.

Araştırma kazıya dayanmıyor GPS gibi uydu tabanlı teknolojiler kullanılıyor

Bu yeni araştırmanın özelliği kazı yapmaya dayanmaması. Tüneller,yoğun yeşillik, kireç taşı yüzeylerini kapsayan cephe alanları uydu tabanlı teknolojiye dayanılarak araştırılıyor.

'Ağaçlandırma savaş alanının doğal coğrafyasını değiştirdi'

Çanakkale 18 Mart Üniversitesi tarih profesörü ve 14 kişilik araştırma takımındaki beş Türk'ten biri olan Mithat Atabay, "Ağaçlandırma, siper ve hendekler dahil, savaş alanının doğal coğrafyasını değiştirdi" diyor. " Ormanın büyük bir kısmı yakılıp kül edildi ve bölge daha sonraki tahribatlardan zarar gördü." diyor.

Zorlukla tespit edilen siperler haritalandırıldı

Ekim ayında araştırmacılar 4 kilometrelik siperleri haritalandırdılar, bunların bir çoğu çıplak gözle zorlukla görülebiliyor. Bu siperler müttefik orduları tarafından Johnston's Jolly ve Qinn's Port olarak adlandırılan yerlerde bulunuyor. Ayrıca Kırmızı Sırt denilen bölgede Türk mevzileri araştırıldı.

'Toprağın üzerinde süren savaş, çarpışmanın sadece bir bölümüydü'

Yayınladıkları bir raporlarında "Toprağın üzerinde süren savaş çarpışmanın sadece bir bölümü" ibaresi var. " Sürekli olarak yer altında da savaş sürüyordu, hücum ya da savunma amaçlı olarak yer altı tünelleri kazmak her iki taraf içinde an meşguliyet haline gelmişti." deniliyor.

2015'e kadar devam

Haritalanan veri, 1915 çıkarması esnasında kullanılan haritalar ve Osmanlı dönemi dökümanlarını kapsayan diğer kaynaklardaki bilgiyle karşılaştırılabilen dijital bir veritabanına giriliyor. Eylül ayında alan çalışması sunulacak, çalışmaya devam edileceği düşünülüyor, yer tarayıcısı radarlar ve hava fotoğraflarıyla 2015'teki Çanakkale şehitlerini anma törenine kadar.

AP