Dünyanın kaderi bu ekipten sorulur
"Gözüm Üzerinizde"nin DVD'si raflarda! Kerem Akça yazdı...
KEREM AKÇA / keremakca@haberturk.com
Hollywood’da oranı artan milliyetçi, ayrımcı ve emperyalist uzaylı tehdidi tanımına karşı durmak için üretilen, ekip komedisinin yetkinliğiyle parlayan bir eser. “Gözüm Üzerinizde”, Ben Stiller-Vince Vaughn-Jonah Hill-Richard Ayoade dörtlüsünün varlığından merak unsuru yüksek, durum komiklikleriyle yürüyen ve somut referanslarla örülü bir uzaylı istilası filmi parodisi çıkarıyor. Bunu çok iddialı bir çerçeveye oturtmasa da bir ‘gözlem ekibi’nin maceralarına odaklanmayı ve Amerikancı tutumu-önyargıyı eleştirmeyi becererek hedefini tutturuyor. Bizde vizyona girmeyen “Gözüm Üzerinizde”nin DVD’si çıktı.
‘Ekip ruhu’ buna denir!
“Çılgın Marslılar” (“Mars Attacks!”, 1996), “Siyah Giyen Adamlar” (“Men in Black”, 1997) ve “Evrim”in (“Evolution”, 2001) ‘klasik Amerikan sineması’ çizgisi içinde yaptıklarını ise bir başka elbiseye sokma derdinde. Ben Stiller, Vince Vaughn ve Jonah Hill’in işlevsel sahne kimliklerinin devamında Richard Ayoade’un ‘siyahi destek’ adına araya sızması da şaşırtıcı bir ‘dörtlü ekip’ deneyimi vaat ediyor. Hatta işi daha da ileriye götürürsek, onun özgün aksanının bir uzaylı istilası filmi parodisi tanımı çıkarmaya yaradığını söyleyebiliriz.
“Brother From Another Planet”ın (1984) ötekisi tadındaki bu oyuncu, gerçek anlamda filmin Vaughn ve Stiller’dan sonraki yıldızı. Stiller’ın Rosemarie DeWitt ile ‘hamilelik’ tartışmaları üzerinden ‘kılıbık baba’ rolünün hakkını vermesi ile Vince Vaughn’un bilardo masalı evindeki ‘babalık’ durumuyla zıtlaşması müthiş bir mizahi katmanlılık çıkarıyor karşımıza. Filmin de ‘ekip komedisi’ adına adeta çoğu zaman Marx Kardeşler’i akla getirmesini sağlıyor.
Bu konuda yol alırken 2.35:1’de Akiva Schaffer’in “Hot Rod” (2007) dışında sinema perdesi deneyimi yaşamasa da işçilik açısından sıkıntı çekmediği kesin. Böylece bir akıcılık, oyuncuların yeteneğiyle kalkınıyor. Uzaylı istilası ekip komedisi, ‘Siyah Giyen Adamlar’ın ‘Cehhenem Silahı’ bazlı formülünü bir başka ‘yeti’ ile sarıyor.
Böylece alt türün bütün alt-alt türleri arasındaki yolculukta “Uçan Dairenin Esrarı” (“The Day The Earth Stood Still”, 1951), “Av” (“Predator”, 1987), “Tehlikeli İlişkiler”, “Alien Nation” (1988) ve “Fire in the Sky” (1993) gibi filmler bir ‘elektrik akımı’na tabi tutuluyor. Özellikle de ‘uzaylı gözleme ekibi kuracağız’ gönüllüğüyle düşülen hafif şapşal durumlar ilginç. Bu da Schaffer’ın lehine işleyip 90 dakikayı aşan süreyi kalkındırmaya yarıyor.
Durumlardan çıkan mizahın ekibe katkısı da “Gözüm Üzerinizde”yi çok iyi değil, ama kendi yapmak istedikleri noktasında ‘olumlu’ bir yere taşıyor. Banliyöden ilginç bir manzarayı “Meraklı Komşular”ı (“The ‘Burbs”, 1989) hatırlatan bir coşkuyla canlandırıyor. Film büyük oranda eli yüzü düzgün bir uzaylı istilası filmi parodisi olarak anılırken, Hollywood’un ‘ötekiler’e, ‘düşmanlar’a ya da ‘Ortadoğulular’a yaklaşımını ironik bir şekilde eleştiriyor. Karakterlerini ve uzaylıları çoğu zaman bu önyargıya göre konumlandırıyor.
Elbette alt türün içinde “Canavarlar Yaratıklara Karşı” (“Monsters vs. Aliens”, 2009) ve “Gezegen 51” (“Planet 51”, 2009) gibi animasyonlar kadar yapıbozucu veya postmodern bir tanım oluşturmuyor. Ancak Schaffer’in eseri sınırları zorlamadan kalıplarını bilerek ‘durum komiklikleri’ ile güldürüyor. Elbette “Hellboy” (2002) ve “Pan’ın Labirenti”nde (“El Laberinto Del Fauno”, 2006) başka varlıkları bedenine geçirme özelliğiyle tanıdığımız Doug Jones’un ‘uzaylı yaratık’ katkısı da sinefiller adına başlı başına bir detay olarak canlanıyor.
FİLMİN NOTU: 6
Künye:
Gözüm Üzerinizde (The Watch)
Yönetmen: Akiva Schaffer
Oyuncular: Ben Stiller, Vince Vaughn, Richard Aoyade, Jonah Hill, Rosemarie DeWitt, Doug Jones
Süre: 102 Dk.
Yapım Yılı: 2012