Anayasa Komisyonu'nda CHP'li İbrahim Özdiş'in 'Hitler de böyle gelmiş' sözlerine, AK Parti milletvekilleri tepki gösterdi. AK Partili Salih Cora ise 'Hitler'i kendi tarihinde ara' deyince milletvekilleri arasında karşılıklı sözlü tartışma yaşandı.

TBMM Anayasa Komisyonu'nun 8'inci toplantısı, 'yedek milletvekilliği' maddesinin çıkarılmasının ardından yeniden düzenlenen anayasa değişikliği teklifinin 6'ncı maddesi üzerindeki görüşmelerle başladı.

Adalet Bakanı Bekir Bozdağ, anayasa değişikliği teklifinin 6'ncı maddesi üzerinde konuşmak üzere söz aldı. Cumhurbaşkanlığı sisteminin özünün, kuvvetleri birbirinden ayırmak olduğunu belirten Bozdağ, "Bu teklif kuvvetleri yürütme ve yasama da toplamıyor. İkisine de ayrı güç veriyor. Birbirinden tam ayırmıyor. Bunu anlamak için anayasamıza bakmak gerekir. Parlamento nasıl etkin denetim yapacak. Bunu sağlayacak şey yürütme ve yasamayı birbirinden ayırmaktır. Cumhurbaşkanı sorumludur, halktan yetkiyi alıyor ama sorumluluğu bakanlar ve cumhurbaşkanı yardımcılarıyla yürütecek. Halk cumhurbaşkanını ayrı seçecek, yasamayı da ayrı seçecek. Sadece sandıkta verilen oylarla değil zorunlu oylara güçlü bir iktidar doğuruyor bu sistem. Denetimi etkin şekilde yerine getirecektir. Kuvvetlerin tek elde toplanmasını önleyen, yasama ve yürütmeyi birbirinden ayıran, yasamayı daha güçlendiren yürütmeyi de güçlendiren, siyasi istikrar kuran bir sistemdir. Bu sistemde kazanan en fazla iki dönem kalacak. Kaybettiyse bir dönem. Kaybeden de hemen gidecek. Siyasette yenilenmeyi, kuşak değişimini de getirecek. Buradan diktatörlük çıkar demek fevkalade yanlıştır. Bu düzenlemeleri çarpıtmadır. Etkin yasama denetimi olacak" diye konuştu.

Adalet Bakanı Bozdağ'ın konuşması sırasında sık sık "Aklımızla oynamayın. Aklımızla alay etmeyin. Milletvekilleri bankamatik memuru olacak" diyen CHP Adana Milletvekili Özdiş'in "Hitler de böyle gelmiş" sözleri AK Parti Trabzon Milletvekili Cora'yı kızdırdı. Cora, Özdiş'e "Haddini bil. Hitler'i kendi tarihinde ara" diye bağırdı. CHP Grup Başkanvekili Özgür Özel ve Anayasa Komisyonu Sözcüsü Abdurrahman Öz'ün uyarılarıyla milletvekilleri arasındaki tartışma sonlandırıldı.

"ÇALIŞMALARI ENGELLEMEYE YÖNELİK"
AK Parti, CHP ve MHP temsilcileri, komisyondaki gerginliğinin nedenlerine ilişkin AA muhabirine değerlendirmede bulundu.

Anayasa Komisyonu Başkanvekili ve AK Parti Burdur Milletvekili Reşat Petek, komisyonda yaşanan gerginliğin, çalışmaları engellemeye yönelik olduğunu belirtti.

Anayasa değişikliği teklifinin kaç imzayla verileceğinin, komisyonda nasıl görüşüleceğinin, TBMM'de hangi aşamalardan geçeceğinin hem anayasada hem de TBMM İçtüzük hükümlerinde açık bir şekilde ifade edildiğini anlatan Petek, anayasa değişikliği hakkındaki kanun teklifinin 316 imza ile TBMM'ye sunulduğunu ve şu anda da komisyonda görüşüldüğünü aktardı.

Teklifin genelinde, maddeler üzerinde görüşmeler yapılması, varsa değişikliklerin, çıkarmaların, önergelerin komisyon başkanına sunularak incelenip, karara bağlanması gerektiğini dile getiren Petek, ayrıca geçmiş dönemlerde de anayasa değişiklik tekliflerinin başka komisyonlara ya da alt komisyonlara havale edilmeden ele alındığını söyledi.

Teamüllerin de bu şekilde işlediğine dikkati çeken Petek, "Burada anayasaya ve İçtüzüğe aykırı bir durum olmadığı halde, talepleri yerine gelmeyen CHP'li üyeler veya komisyon üyesi olmayan milletvekillerinin, anlaşılmaz bir şekilde bağırıp, çağırmak, söz almadan konuşmak ve ağır bir üslup kullanmak suretiyle komisyondaki havayı germe ve bu şekilde çalışmaları engelleme çabaları var." dedi.

Demokrasilerde eleştirinin normal olduğunu ve bu doğrultuda teklif üzerinde yapılan eleştirileri doğal karşıladıklarını ancak gerginliğe neden olan kavgaların çıkarılmasının hoş olmadığının altını çizen Petek, şöyle konuştu:

"Görüşlerinizi açıklayabilirsiniz ama görüşünüz komisyonda kabul edilmediğinde dayatmada bulunmak, 'Niye kabul edilmiyor?' diye kavga çıkarmak, hakarete varan konuşmalar yapmak kabul edilebilir değil. Bunun da amacı ne yazık ki meşru, hukuka ve İçtüzük hükümlerine uygun bu çalışmaları engellemeye yönelik ama bundan öte bir provokasyon, bir tahrik kokuyor. Burası hakikaten kabul edilebilir değil. Anayasa Komisyonunda yapılan çalışmalarda anayasaya, TBMM İçtüzüğüne aykırı hiçbir husus yoktur. Sadece muhalefetin İçtüzük'teki söz haklarını kullanmaktan öte meşru olmayan bir provokasyon, meşru olmayan sözlü kavga çıkarma, zaman zaman fiili durumlar yaratma gibi girişimleri söz konusudur. Ama AK Parti Grubu, sükunetle bu durumu da aşmasını biliyor."

TBMM Anayasa Komisyonu üyesi ve AK Parti Antalya Milletvekili Mustafa Köse de komisyonun ilk gününde anayasaya aykırılık önergesi verildiğini ve gün boyunca da bunun üzerinde görüşmeler olduğunu belirtti. Dört gün boyunca da anayasa değişikliğinin geneli üzerinde çalışmalar yaptıklarını anlatan Köse, çalışmaların gece geç saatlere kadar devam ettiğini ve tüm milletvekillerine de sınırsız söz hakkı verildiğini söyledi.

Konuşma hakkının kısıtlandığını iddia eden milletvekillerinin en çok konuşan milletvekilleri olduklarına işaret eden Köse, "CHP'li ve HDP'li milletvekilleri anayasa değişikliğini aylarca hatta yıllarca konuşmak istiyor ama komisyon da belli bir usülle çalışıyor." ifadesini kullandı.

CHP'nin rejim değişikliği şeklinde bir yaklaşım içinde olduğunu vurgulayan Köse, "Burada rejim değişikliği değil, hükümet değişikliği var. Vaktiyle sayın Turgut Özal, Süleyman Demirel, Alparslan Türkeş de parlamenter sistemin tıkandığını belirterek değişiklik yapılması yönünde önerileri olmuştu. O zaman tepki göstermeyenlerin şimdi böyle bir yaklaşım içinde olmaları manidar." değerlendirmesinde bulundu.

AK Parti Şanlıurfa Milletvekili Kemalettin Yılmaztekin ise CHP ve HDP'li milletvekillerin "Sürece katılmıyoruz bari süreci tıkayalım gerginliği" oluşturduklarını söyledi.

Anayasa değişikliğinin Meclisten geçeceğinin, halk tarafından da kabul edileceğinin muhalefet tarafından bilindiğini kaydeden Yılmaztekin, "Teknik esasa dayalı hiçbir itirazları yok, tamamen durdurmaya, engellemeye yönelik çalışmaları var. Tamamen şova yönelik bir gayret içindeler." dedi.

"KIRMIZI ÇİZGİMİZ SÖZ HAKKIMIZIN GASBEDİLMESİ"
TBMM Anayasa Komisyonunun üyesi ve CHP Ankara Milletvekili Murat Emir, Anayasa Komisyonundaki gerilimin tek sebebinin, konuşma haklarının gasbedilmesi olduğunu savunarak, "AKP, konuyu milletvekillerinin konuşma haklarını gasbederek yürütmeye çalışıyor. Bizim kırmızı çizgimiz, söz hakkımızın gasbedilmesidir. Konuşma hakkımız gasbedildiği anda duruma müdahale etmeye çalışıyoruz. Gerilimin kaynağı budur." diye konuştu.

Anayasa değişiklik teklifiyle bir rejim değişikliği yapıldığını ileri süren Emir, dolayısıyla bu konunun komisyonda uzun uzun tartışılmasından yana olduklarının altını çizdi.

Komisyon çalışmalarını en verimli şekilde yürütmeyi amaçladıklarını, CHP olarak gerilim çıkaran değil, gerilimi azaltan taraf olma kararlılığında olduklarını ifade eden Emir, "AKP başından beri bu konuyu komisyonda tartışmadan, bir an evvel bitirme telaşında. AKP, konuyu milletvekillerinin konuşma haklarını gasbederek yürütmeye çalışıyor. Bizim kırmızı çizgimiz, söz hakkımızın gasbedilmesidir. Konuşma hakkımız gasbedildiği anda duruma müdahale etmeye çalışıyoruz, gerilimin kaynağı budur. Gerilimin devam edip etmemesi AKP'nin tavrına bağlı. Biz sadece konuşma hakkımızı istiyoruz." değerlendirmesinde bulundu.

Emir, bir madde hakkında 4-5 saat konuşulmasının kendileri için makul olduğunu belirterek, "Ama bir maddeyi yarım saatte, konuşulmadan el kaldır-indir şeklinde geçirelim derlerse yine gerilim kaynağı olacaktır." diye konuştu.

AK Parti'nin, anayasa değişikliği teklifini perşembe ya da cuma günü bitirmek için talimat aldığını savunan Emir, kendisinin yılbaşında da çalışalım teklifinde bulunduğunu ancak bu teklife olumlu bir yanıt alamadığını söyledi.

CHP'li Emir, "Eğer niyetleri anayasa değişikliğini yılbaşından önce bir şekilde geçirmekse, bunu orada gerilim çıkarmadan, kavga gürültü çıkarmadan yapamazlar. Gerilim olmasın diye azami özeni gösteriyoruz. Bizim kırmızı çizgimiz, söz hakkımızın gasbedilmesidir. Biz orada bu konunun konuşulması gerektiğini düşünüyoruz; tüm Türkiye'nin bu konuyu dinlemesi gerektiğini düşünüyoruz." dedi.

TBMM Anayasa Komisyonu üyesi CHP Artvin Milletvekili Uğur Bayraktutan da komisyonda yaşanan gerginliğin sebebinin, AK Parti milletvekillerince verilen "yeterlilik önergeleri" olduğunu savundu.

Komisyonda son verilen yeterlilik önergesi sonrasında gerginlik yaşanmadığını, çünkü herkesin yeteri kadar görüşme yapıldığında hem fikir olduğunu ifade eden Bayraktutan, "Bu gerilim devam eder. Neden devam eder? Burada 'biz rejimi değiştirmiyoruz' deseler de bize göre bu ülkede rejim değiştiriliyor. Meclis, kendi ayağına kurşun sıkıyor, harakiri yapıyor; kendi elindeki yetkileri bir kişiye devrediyor. Bizim, bu kişiyle alakalı geçmişte yapmış olduğu hatalarla ilgili ciddi kaygılarımız var." diye konuştu.

Bayraktutan, "Gerilim her maddede kesinlikle devam edecek, AKP bundan vazgeçmediği sürece gerilim devam edecek. Onlar da vazgeçmeyecek, çünkü aldıkları talimat böyle." dedi.

Komisyondaki gerilimin CHP ile alakası olmadığını savunan Bayraktutan, CHP'nin cumhuriyeti, demokrasiyi ve özgürlükleri savunduğunu vurguladı.

"CHP GÖRÜŞMELERİ UZATMA GAYRETİNDE"
MHP Grup Başkanvekili Erkan Akçay ise CHP'nin görüşmelerdeki tutumunu yanlış bulduğunu belirterek, "Cumhuriyet Halk Partisi, bir anamuhalefet partisidir. Anamuhalefet partisi olarak insiyatif alma yerine sadece kuru kuruya eleştirme ve mümkün olduğunca görüşmeleri geciktirmeye yönelik bir engelleme gayreti içerisine giriyor. Bu tutum Cumhuriyet Halk Partisi'ne bence yakışmıyor." değerlendirmesini yaptı.

CHP'nin komisyonda gereksiz bir tartışma ve uzatma gayreti içerisinde olduğunu dile getiren Akçay, şunları kaydetti:

"Dün yedek milletvekilliğini eleştiriyorlardı. Yedek milletvekilliği çıkarıldı, yine eleştiriyorlar. Cumhuriyet Halk Partisi bu konuda bir tutarlılık ve kimlik sorunu yaşıyor. Konuşma haklarının engellendiğini de düşünmüyorum. Konuşma haklarıyla ilgili bir sıkıntı çıkmışsa Cumhuriyet Halk Partisi'nin gerginlik yaratma politikasından ve görüşmeleri gereksiz yere uzatma gayretinden kaynaklanıyor.

Cumhuriyet Halk Partisi, HDP'den rol kapmaya çalışıyordu. Ne kadar Türkiye düşmanı varsa adeta bunlar anamuhalfet partisinin muhalefet kimliği içerisinde hayat bulmaya gayret ediyorlardı. HDP'den rol kapmaya çalışan CHP, şimdi de anayasa değişiklik teklifini bahane ederek MHP'den rol kapmaya çalışıyor. Anamuhalefet olarak muhalefet görevini bir tarafa bırakmış, muhalefete, muhalefet etmekle meşguller.

Milliyetçi Hareket Partisi, anayasa teklifinin görüşmelerini kendi görüşleri doğrultusunda gerçekleştirdi. Biz bu anayasa teklifinin arkasında duruyoruz. Milliyetçi Hareket Partisi'nin görüşünde sapma veya taviz söz konusu değildir. Zaten yapılan değişiklik büyük ölçüde ve özü itibariyle hükümet sistemi üzerinde değişikliği öngörüyor."