Güneşe çıkamama durumunun belirtileri nelerdir?
Güneş, her canlı ve doğa için mutlak bir yaşam kaynağıdır. Güneşin, gıdaların oluşmasında ve bitkilerin büyümesinde olduğu kadar, insan sağlığı açısından da eşsiz bir öneme sahiptir. Bazı durumlarda ise güneşten muaf kalabiliyoruz. Bu durumların başında da güneşe çıkamama (Xeroderma pigmentosum) hastalığı geliyor. İşte hastalık hakkında bilinmesi gerekenler...
Çoğu insan uyandığında dışarısının günlük güneşlik olduğunu gördüğünde içi huzurla dolar ve kendini mutlu hisseder. Peki, güneşle problemi olan ve güneşe çıkamayan kişiler için tedavi yöntemleri var mı? İşte detaylar...
Güneşe çıkamama hastalığı (Xeroderma pigmentosum) nedir?
Güneşe çıkamama hastalığı (Xeroderma pigmentosum-XP), cildin güneş ışığına maruz kalmasıyla oluşan ve DNA hasarının onarılamadığı genetik bir hastalıktır. Bu durum, cildin güneş ışığına maruz kaldığında hızla yanmasına, lekelenmesine ve kanser oluşum riskinin artmasına neden olabilir.
Güneş ışığına karşı aşırı duyarlılığı olan bireyler, xeroderma pigmentosum (XP) olarak bilinen nadir bir hastalıkla doğarlar. Derilerini ultraviyole (UV) ışınlarından korumak için çok fazla önlem almaları gerekmektedir.
Güneşe çıkamama hastalığının belirtileri nelerdir?
Güneşe çıkamama hastalığı şu belirtilerle ortaya çıkar:
- Güneşle temas sonrası şiddetli yanık ve kızarıklık
- Ciltte çillenme
- Cilt kuruluğu
- Cilt lekeleri
- Ciltte kırmızı lekeler
- Gözlerde kuruluk
- Işığa karşı duyarlılık (fotofobi)
- Kornea iltihabı
Güneşe çıkamama hastalığı neden olur?
Güneşe çıkamama hastalığı, genellikle DNA onarımında rol oynayan belirli genlerdeki mutasyonlardan kaynaklanır. Bu gen mutasyonları, DNA'nın güneş ışığına maruz kaldığında hasar görmesini önleyen veya onu onaran enzimlerin üretimini etkiler. Bu nedenle güneş ışığına maruz kalma, XP hastalarında ciddi cilt hasarına ve kanser riskinin artmasına yol açar.
Güneş ışığına maruz kalındığında, normal bir insanın hücreleri güneş ışığı yani UV’ye bağlı DNA hasarını onarabilir. Ancak XP hastalarında bu hasar tamir edilemez ve bu da cilt kanserlerine yol açabilir.
Güneşe çıkamama hastalığının tedavisi var mı?
Xeroderma pigmentosum hastalığı adıyla da bilinen güneşe çıkamama hastalığının bir tedavisi söz konusu değildir. Burada yapılması gereken kişinin olabildiğince güneş ışınlarından uzak durmasıdır. Bunun dışında hastalığın semptomlarını azaltmak amacıyla da bir dizi yöntem uygulanabilir.
Hastalığın etkilerini azaltmak için uygulanabilecek yöntemler şunları içerir:
- Güneş ışığının yokluğunu tolere etmek için D vitamini takviyeleri
- Ciltteki yanıklar ve lekeler için gerekirse ilaçlar
- Kornea iltihabı için göz damlaları
- Hastalık cilt kanserine evrildiyse ameliyat
