İnsan sağlığına etki eden etmenler nelerdir?
İnsan sağlığı; yaşamın kaliteli bir şekilde devam etmesi ve hastalıklardan korunmak için önemli bir ayrıntıdır. Ancak her ne kadar dikkat edilse de yaşam içerisinde birçok etmen; sağlığına etki edecek boyutlar oluşmasına neden olabilmektedir. Peki insan sağlığına doğrudan etki eden faktörler nelerdir?
Hastalıklara yakalanmadan ve vücutta hastalıklar birçok deformasyon sağlamadan öncesinde önlem almak ve ona göre yaşam biçimi oluşturmak önem taşır. Sağlıklı olmak için oluşan birçok etmenin bertaraf edilmesi ya da kaçınılması; sonrasında oluşacak sorunların ortadan kalkması anlamına gelir.
İnsan Sağlığını Etkileyen Etmenler
Bünyesel olarak ortaya çıkan etmenler; genetik olarak doğuştan ortaya çıkabileceği gibi metabolizmanın ve hormonların işleme tarzında ortaya çıkabilecek sorunlar ile de meydana gelebilir. Aileden gelen bazı hastalıklar nesiller boyu devam edebilecek genetik etmenleri ortaya çıkarır. Yırık dudak, altıparmaklılık gibi fiziksel etmenlerin yanı sıra; şeker hastalığı veya yüksek tansiyon da genetik olarak geçen hastalıklar arasında gösterilebilir. Hormonlarda ortaya çıkan bir takım tiroid hastalıkları ve yaşlılıkla ortaya çıkan değişimler ve menopoz bu duruma etken olabilen durumlardır. Metabolizma olarak da böbrek hastalıkları gibi bir takım hastalıklar bünyesel etmenler ile oluşabilen durumlardır.
Çevresel Olarak etkileyen Etmenler; İnsanlar doğduktan ölene dek çevreyle bir bütünlük içerisinde yaşam sürdürürler ve bu hayat boyu devam eden bir süreçtir. Bu etkileşim ile insanlar çevreyi ve doğal olarak çevrede insanları etkileyebilecek bir ilişki içerisinde yer almaktadır.
Çevresel Etmenler Nelerdir?
Fiziksel Etmenler: Çeşme suları ya da içme suları, atık sular, ışık kirliliği, çöpler, gürültü kirliliği, zirai ve kimyasal ilaçlar ile hava kirliliğidir. Özellikle tarımda kullanılmakta olan hormonlar ve yapay gübreler sağlığımız üstünde olumsuz etkiler yaratan etmenler olarak önemlidir.
Kimyasal Etmenler: kanser yapan maddeler, zehirler, gıda katkı maddeleri çevreyi kirleten kimyasal atıklar ve buna benzer sağlık için tehdit edici olan etmenlerdir.
Biyolojik Etmenler: Mikroorganizmalar, bitkiler, vektörler, hayvanlar ve bunlardan elde edilen ürünlerdir.
Psikolojik Etmenler: Heyecan, stres, yaşam biçimi, korku ve endişe gibi durumlar bazı durumlarda sağlığımızın bozulmasında eki edebilecek birçok durum yaratabilir. Bu nedenle fazla stres yapmadan bazı durumlarda sakin olmayı başarmak ve serinkanlı davranmak gereklidir.
Sosyokültürel ve Ekonomik Etmenler: Gelir düzeyinin miktarı, yaşam düzeyinin kaliteli olup olmaması ve yaşama alanlarının sağlıklı olması ya da olmaması gibi bir takım etmenler sağlık için iyi ya da kötü sonuçlara yaratabilecek koşulların oluşmasında etkili olan bir etmendir.
Sağlıklı bir hayat sürmek için her açıdan sağlıklı yaşama koşullarına ve beslenmeye ihtiyaç vardır. Birçok etmen yüzünden sağlığın bozulması ihtimali maalesef ki birçok kişi için geçerli olabilecek bir durumdur.
