'Kış Uykusu', 'Leviathan'a takıldı
Kerem Akça, Oscar'da ilk dokuza kalamayan 'Kış Uykusu'nun yaşadığı hayal kırıklığını ele aldı
KEREM AKÇA / keremakca@haberturk.com
Cuma günü ‘Yabancı Dilde En İyi Film’ dalının kısa listesi açıklandı ve 83 film dokuza indi. Bunlar arasında “Kış Uykusu” yer almıyor. 1.5 ay önceki yazımda ‘favori’ olduğunu söylediğim “Ida” ise bu kategoride zafere emin adımlarla ilerliyor. Onun rekabetçileri sırasıyla “Leviathan”, “Timbuktu”, “Turist”, “Mısır Adası”, “Wild Tales”, “The Liberator”, “Tangerines” ve “Accused” olacak. 15 Ocak’ta adayları açıklanacak Akademi Ödülleri, 22 Şubat’taki törenle sahiplerini bulacak.
Bir Oscar rüyası daha son düzlüğe girmeden noktalandı. Aslında Altın Palmiye’yi görünce çok inanmıştık. Ama 196 dakikalık süre her şeyi mahvetti. Altın Küre ve EFA Ödülleri’nin yanı sıra eleştirmenler birliği ödülleri de bu yaraya merhem olamadı. Adopt Films’in “Ömer”den (“Omar”) sonra ikinci kez ilk beşe film sokma taktikleri işlemedi. Açıkçası dakika faktörünün etki ettiği görüldü.
“KIŞ UYKUSU”, “LEVIATHAN” VE “MISIR ADASI”NA TAKILDI
Bu kategori için 1.5 aydır yazdığım yazılarda “Kış Uykusu” ile “Leviathan”dan (“Leviafan”) sadece birinin içeri girebileceğine dikkat çekmeye çalışmıştım. Zira her ikisi de Cannes Film Festivali ana yarışmasının en iyisi olduğu iddia edilen ağır sanat filmleri. Aynı zamanda da 140 ve 196 dakikalık süreleriyle zorluk derecesini yükseltiyorlar. Nuri Bilge Ceylan ve Andrei Zvyagintsev gibi Avrupa sanat sinemasının genel kitleden tepki çekebilecek isimlerinin bıraktığı izle parlama peşindeler.
Açıkçası kısa listenin belirlenme aşamasında, Los Angeles’ta yaşayan 100’lerce Akademi üyesinin seçtiği altı filme ek olarak, Yabancı Dilde Film Komitesi’nden çıkan üç eser önemliydi. Adopt Films “Ömer”le bunlardan ilkine tutunarak içeri girmişti. “Kış Uykusu” ise “Leviathan” ile ikincisinde rekabete girip ilk dokuz şansını azalttı.
Görünen o ki ‘komitenin üç filmi’ için İsveç adayı “Turist” (“Force Majeure”), “Kış Uykusu”, Rus adayı “Leviathan” ile Macar adayı “Beyaz Tanrı”nın (“Fehér Isten”) arasında geçeceği düşünülen yarışta bir beklenmedik giriş yaşandı. Benim de girebilecekler listeme 15. sıradan aldığım Gürcü filmi “Mısır Adası” (“Simindis Kunzuli”) öne çıktı. Böylece iki sene üst üste o festivalin kazananı ilk dokuz görmüş oldu. 1.5 ay önce verdiğim listede tutturduğum yedi filmin sonuncusu böylece açığa çıktı.
Uzun lafın kısası Nuri Bilge Ceylan’ın, Gürcistan ile Abhazya arasındaki doğal sınırda, sular altında kalmaya açık küçük bir adada geçen ve en baştan egzotik görünümüyle herkesi cezbeden bir ‘coğrafi konum’a yenilmesini eleştiremeyiz. Ama İlyas Salman’ın başrolünde oynadığı ve tamamına yakını sessiz çekilmiş “Mısır Adası”, dede-torun ilişkisinde ensesti de akla getirmesiyle ilginç noktalara açılıyor. Bana kalırsa Gürcü filmi, kalite olarak “Kış Uykusu”nun da “Leviathan”ın da üzerinde. Ama “Turist”in Magnolia, “Leviathan”ın Sony ile işi garantilemesi, Ceylan’ın zararına oldu.
ÜÇ FİLM GARANTİ, GERİSİNDE OYNAMALAR OLABİLİR
Peki bu noktadan sonra nasıl bir tablo izleriz? Açıkçası bu dokuz filmli liste, Los Angeles, New York ve Londra’da özel belirlenmiş Akademi üyelerinin girdiği bir seçime dahil olacak. Bu uygulamada film az olduğu için ‘gerçek anlamda en iyi’nin seçildiği görülebiliyor. Ama Akademi’nin seçim kriterleri de açık… İşin doğrusu benim listemde zaten birinci sıradaki “Ida”, ikinci sıradaki “Timbuktu” işi garantileyenler. Bunlara Sony’nin ittirdiği, yılın en iyi Avrupa filmi olduğu her yerde tescillenen “Leviathan” da ‘fısıltı gazetesi’ ile dahil olabilir.
Geri kalan iki film için ise çetin bir yarış var. Akademi üyelerinin geleneksel anlatısına, çekici politik/sosyal meselesine ve etkili ana karakterine kapıldıkları, Cannes’da umursanmayan “Wild Tales” (“Relatos Salvajes”), 50 milyon dolar bütçeli Venezuela biyografisi “The Liberator” (“Libertador”), seçkide ‘Abhazya’ya odaklanan ikinci film “Tangerines” (“Mandariinid”) ve Hollanda gerilimi “Accused”un (“Lucia de B.”) arasına iki net sanat filmi girecek. “Mısır Adası” ile “Turist”, yarışın şeklini belli edecek.
Açıkçası “Mısır Adası”nın bu saatten sonra bir sürpriz daha yapması beklenebilir. Zira sosyolojik açıdan Akademi’nin sevebileceği bir görüntüsü var. Bunu siyasetle de harmanlıyor. Öte yandan enseste açılan egzotik ülke manzarası da yukarıdan bakmaya elverişli.
SONY İKİNCİ FİLMİ SOKABİLECEK Mİ?
1995’ten bu yana bu dalda 12 galibiyet çıkaran ve son dönemde iki adayın altında giriş yapmayan Sony Pictures Classics’in “Wild Tales”i de şanslı. Zira eleştirmenler birliği ödüllerinde de öne çıkarılan bir film. Ama hem Cannes ana yarışmasından üç eserin seçkiye girdiği çok görülmüş bir durum değil, hem de Sony Pictures Classics geçen sene sıfır çekerek yenilmez olmadığını kanıtladı. Onlar için “Leviathan” daha önde. Sevilen Simon Bolivar’ın görkemli biyografisi “The Liberator”, iki Cohen Media Group filmi olmayacağından “Timbuktu”ya takılabilir. Ama ikisinden biri bir şekilde girer.
Hiçbir festivalde gösterilmeyen “Accused” ek kontenjandan buraya gelmiş gibi gözükürken, “Tangerines” Altın Küre’den sonra bir sürpriz de Oscar’da yaptı. Sosyopolitik tabanıyla bir yerlere gelebilir. Ama oraya aday olan ikiden fazla filmin Oscar’da ilk beşe girdiği çok görülmüş bir durum değil. Bunlardan “Ida” ve “Leviathan” garanti… Açıkçası 15 Ocak’a kadar son düzlükte ödül de kalmadığından bu ikili arasındaki yarış sıkıcı geçecek gibi.
‘IDA’NIN BİLEĞİNİ BÜKMEK ÇOK ZOR
Altın Küre ve BAFTA’da “Leviathan” veya “Turist” ödül çıkarırsa, “Ida”yı zorlayabilir. Ama 1.5 ay önce yazdığım yazıda belirttiğim üzere Pawlikowski gibi İngilizce film çeken bir ismin, 1960’larda Yahudi olduğunu öğrenen Polonyalı bir rahibeyi ele aldığı siyah-beyaz eseri, herkesi etkileyecek, nostaljik tarafıyla mest edecek, yeni “Artist” olabilecek düzeyde…
Elbette bana göre bu seçkide “Mısır Adası” ve “Turist” en iyi filmler. Ama en iyi ödüllendirilmiyor. “Turist”, bu kategorinin tecrübelisi Magnolia’nın gücüyle ve Cannes’da yan bölüm ödüllerinin de bir ‘kontenjan’ vermeye başlamasıyla dördüncülük için en şanslı film. Beşincilikte ise “Mısır Adası”, “Wild Tales”, “The Liberator” ile “Tangerines”den birini göreceğiz sanki. Genelde Toronto Film Festivali’nde gösterilmenin ‘ana kural’ olduğunu düşünürsek “Wild Tales” bu konuda bir şansa sahip.
Kerem Akça’nın ‘Yabancı Dilde En İyi Film’ dalı için tahmini
1-Ida (Polonya)
2-Leviathan (Rusya)
3-Timbuktu (Moritanya)
4-Turist (İsveç)
5-Mısır Adası (Gürcistan)
6-Wild Tales (Arjantin)
7-The Liberator (Venezuela)
8-Tangerines (Estonya)
9-Accused (Hollanda)
Kerem Akça’nın 87. Oscar Ödülleri sürecinde yazdığı yazılar için tıklayın:
10 Eylül - Oscar bahisleri Toronto’da açıldı
Oscar bahisleri Toronto’da açıldı15 Eylül – The Imitation Game Bir Adım Önde
21 Eylül – Toronto’dan Oscar yarışında 15 film
Oscar'ı kim alır?2 Ekim – ‘En İyi Kadın Oyuncu’ dalına bakış
23 Ekim – ‘En İyi Yardımcı Erkek Oyuncu’ dalına bakış
2 Kasım – ‘Inherent Vice’ mı, ‘American Sniper’ mı?
‘Inherent Vice’ mı, ‘American Sniper’ mı?9 Kasım – ‘Kış Uykusu’ Oscar’a mı koşuyor?
Kış Uykusu Oscar'a mı koşuyor...26 Kasım – ‘En İyi Yardımcı Kadın Oyuncu’ dalına bakış
Patricia Arquette’in bileği bükülecek mi?4 Aralık – ‘En İyi Erkek Oyuncu’ dalına bakış
Oscar'ın en çekişmeli oyuncu dalı...10 Aralık – Altın Küre adayları nasıl şekillenir?
16 Aralık – Altın Küre adaylarından Oscar’a bakış