Seks doğal bir süreç mi?

En son “Sucker Punch”ta oynayan Emily Browning’in canlandırdığı 15-20 yaşlarındaki bir kadının ‘cinsel arayışı’nın öyküsü. Bunuel, Rohmer, Malle gibi isimlerin işlerini akla getiren Julia Leigh’in ilk yönetmenlik denemesi, seks hayatındaki bıkkıntının fantezisel karşılığına varoluşçu bir bakış açısıyla odaklanmış. Leigh’in ana karakterin ve görsel dokunun saflığını sürekli koruması da bizleri bu postmodern ‘uyuyan güzel’ hikayesinin gerçekliği konusuna fazlasıyla inandırmış. Leigh, ilişki filmi alanında ihtisas yapacak minimalist bir yönetmen ideolojisinin doğuşunu müjdelerken Fransız Yeni Dalgası’na da selam çakmış burada. 36. Toronto Film Festivali’ndeki Amerika prömiyerinde seyrettiğim “Uyuyan Güzel”, 8-15 Ekim 2011 tarihleri arasında düzenlenen 10. Filmekimi ve 8-14 Ekim 2011 tarihleri arasında düzenlenen 48. Antalya Altın Portakal Film Festivali kapsamında Türk izleyicisiyle buluşuyor.

Sinema tarihine baktığımızda ilişkilerin ahlaki boyutunu inceleyen yönetmenlerin isimleri net ve sayılıdır. Bunların genelde ilişki filminin alt türlerinde bir yolculuğa, çok çeşitli bir serüvene çıktığı görülebilir. Ancak mesela Louis Malle’ın ‘erotizm’i daha öne çıkaran dünyası Rohmer’de kendini metinlere bırakır. Julia Leigh de belli ki Fransız Yeni Dalgası’nın cinsellikle ilgilenen ‘sade’ ve ‘Yeni Roman Hareketi’ esintili filmlerinden etkilenmiş.

Yönetmenlik açısından Rohmer’den etkilenmiş

Belki sinemada ‘kadının cinsel arayışı filmi’ alanında ilk örnek “I Am Curious Yellow” (“Jag är nyfiken - en film i gult”, 1967) veya “Gündüz Güzeli” (“Belle de Jour”, 1967) olarak anılabilir. “Uyuyan Güzel” (“Sleeping Beauty”, 2011) de işte onların 2011 versiyonu. Ancak genel anlamda bakınca Rohmer’in ‘edebiyatçı’ bakışından beslenen, genelde plan sekans, müziksizlik, dinginlik, diyalog ve sade renkler odaklı stil Leigh’in filminde mevcut olan. Yönetmenin amacı da kameradan çok karakterleri hareket ettirmek.

Sinemada Bigas Luna’dan Chantal Akerman’a, André Techine’den Michelangelo Antonioni’ye uzanan çok çeşitli bir skalada ele alınan bu formülün, burada ‘alt-alt türü’nü görüyoruz aslında. O da bir hayat kadının tercihlerine, mücadelesine, aşklarına, tutkularına ve şehvetlerine odaklanmak için yola çıkılmış olması. Üstelik bunun yaşı 20’nin altında bir karakterde daha günümüzün ‘cesaret’iyle doldurulması önemli.

Cinsel hayatın gidebileceği cüretkar durumlar üzerine mi?

Emily Browning’in neredeyse bütün filmi çıplak geçirse de üzerine gelen ‘burjuva’ bireyi karakterlere ‘içine almayacaksın’ kuralı koyan sahibesiyle kurduğu etkileşim ilgi çekici. İlk olarak Pier Paolo Pasolini’nin toplu seks sahnelerini andıran iç çamaşırlı kızlar ile takımlı yaşlı adamları bir araya getiren yemek sahnesi, ardından da ‘uyurken seninle istediğini yapacak müşteri!’ motivasyonunu ‘uyuyan güzel’ görüntüsü ile doldurma filmin boyutunu arttırmış işin doğrusu.

Böylece modern ve sistem karşıtı duruşun esasen burada genç yaşlardaki karakterin cinsel arayışını perdeye taşımak için var olduğu ortaya çıkıyor. Evinde cinsel açıdan bastırılmış bir adamla kalan, herkesle yatan ve uyuşturucu da alan bu karakter, ‘gecelik ilişki’den bıkmış şekilde bir fantezi ve heyecan arıyor. Bu deneyinde de bir bakıma cinselliğin getirebileceği cüretkar durumları vurguluyor.

Tuvalet komedilerinde de ele alınan mesele entelektüel boyut kazanmış

Leigh “Uyuyan Güzel”de bir karakterin en doğal haline inerek burjuvazinin sapkınlığına nasıl karşı gelebileceğini özetlemek istemiş. Bunuel’in temasal açılımına odaklandığı bu durumun Rohmer’in ‘bu durum ahlaken doğru mu?’ sorusuyla çözümlendiği kesin. Bu noktada da meşhur masalın postmodern bir uyarlamasını izlememiz, ‘çocuk oyuncağı’ genç karakterlerin uzağına götürüyor bizleri. Adeta bozucu ve seyircinin alışkanlıklarını yerle bir edici bir anlayışa sürüyor.

Tuvalet komedilerinde de ele alınan bu meseleler, böylece cesur bir çerçevede cinsellik, fanteziler, tutkular, heyecan, şehvet gibi meselelerle ilgilenerek, Bigas Luna, Tinto Brass, Louis Malle gibileriyle birlikte anabileceğimiz bir yönetmenin doğuşunu müjdeliyor. Browning’in soluk ve asla ‘siyah’laşmayan haliyle saflık simgesine dönüşmesi de bir bakıma cinsellik meselesinin hiç de yozlaşmış bir şey olmadığını, aksine ‘normal-sürece ayak uydur durumu’ olduğunu ortaya koyuyor. “Uyuyan Güzel”, cinsel arayışlarında sonucu bulamadığı için hayattan yabancılaşan bir bireyin uçlara gitme arayışının entelektüel bir temsili. Masalsı ismiyle de bir bakıma derinliğini arttırmış.

Künye:

Uyuyan Güzel (Sleeping Beauty)

Yönetmen: Julia Leigh

Oyuncular: Emily Browning, Rachael Blake, Chris Haywood, Peter Carroll

Süre: 108 Dk.

Yapım Yılı: 2011

keremakca@haberturk.com