Uçan Süpürge hasarsız devam
Kerem Akça, 18. Uçan Süpürge Uluslararası Kadın Filmleri Festivali'ni değerlendirdi
KEREM AKÇA /HABERTURK.COM
keremakca@haberturk.com
Hafta sonu, 8 Mayıs’ta ‘Ankara Devlet Opera ve Bale Salonu’ndaki açılış töreniyle start alan 18. Uçan Süpürge Uluslararası Kadın Filmleri Festivali’ndeydim. 18’ine kadar sürecek etkinlik, bu sene başkanlığa getirilen Damla Sönmez’in katkısıyla daha ‘genç’ nefes alıp veriyor. Ama esas olan sansür meselesiyle kolayca kepenk indirmeyip istikrarlı yolculuğu sürdürmekti. Uçan Süpürge bu eşiği gayet iyi geçmiş gözüküyor. Meraklısı için eklemekte fayda var, halen Büyülü Fener ve Çağdaş Sanatlar Merkezi’nde seanslar ve etkinlikler sürüyor.
Uzun süredir bir sivil toplum örgütü olarak varlığını sürdüren Uçan Süpürge, çizgisinden sapmadan sinema yolculuğuna da devam ediyor. Bu yıl 18. yaşına basan film festivali, bizim coğrafyamızda festival düzenlenmenin zorlaştığı bir dönemde ayakları üzerinde durdu. Halime Güner ve Özlem Kınal’ın çabalarıyla tematik organizasyonların zorluklarına karşın hasarsız devam ediyor.
SICAKKANLI EKİBİYLE TAM GAZ DEVAM EDİYOR
Aslında bu seneden geriye kalan, Uçan Süpürge Kadın Filmleri Festivali’nin kadınlardan oluşan nazik, sıcakkanlı ve realist ekibinin muhteşemliği olamadı. İster istemez İstanbul Film Festivali’nde bu yana tüm sektörü etkisi altına alan sansür tartışmaları gündeme geldi. Açıkçası bu durumun ‘festivaller ayakta kalmalı!’ya varan tezahürleri önem kazandı.
Doğrusunu söylemek gerekirse bu süreçte bütün festivaller gibi Uçan Süpürge’nin de kepenk indirmemesi, gösterimlerine Büyülü Fener’in iki salonunda devam etmesi bizim adımıza sevindirici. Sektörün tüm bileşenleriyle varlığını sürdürmesi için böylesi dirayetli kararların alkışlanması, desteklenmesi şart. Zira 20-30 senelik festivalleri bir çırpıda devirmek, ‘bu kadar emeğe yazık!’ dedirtiyor. Bence bundan sonra da buradaki gibi mantıklı önlemlerle festivaller yoluna devam etmeli. Uçan Süpürge bu konuda tam gaz gidiyor.
‘KIZLAR ÇETESİ’ VE ‘VIKTORIA’
Festivalde Reyan Tuvi’nin Antalya’da sansürlenen “Yeryüzü Aşkın Yüzü Oluncaya Dek…” belgeselinin gösterildiği ‘Kadın! Yaşam! Özgürlük!’ bölümü başta olmak üzere geniş bir seçki vardı. ‘18’in Halleri’, ‘Savaşın Gölgesinde’, ‘Olay Yeri: Aile’, ‘Kameranın İki Yüzü: Ingrid Thulin’, ‘Kuzey Işıkları’ gibi bölümler diğer akla gelenler… 1987’li Damla Sönmez’in festival başkanı olmasını takiben bir de genç kurul oluşturuldu. Buna paralel olarak programa bir ‘enerji’ katıldığını gördük. 18 yaşın, ergenliğin sancıları bir ana temaya dönüşmüş gibi.
Açıkçası ‘18’in Halleri’ bölümünde Céline Sciamma imzalı, Cannes çıkışlı cinsel kimlik ve arayış öyküsü “Kızlar Çetesi” (“Bande de Filles”, 2014) en öne çıkan işti. Benzer temaları inceleyen “Nilüferler” (“Naissance des Pieuvres”, 2007) ve “Tomboy” (2011) ile tanınan yönetmen, bu sefer olgunluk sınavını veriyordu. Sinemaskop formatında kararma-açılma tekniğini, epizodları, şok kesmeyi, sıçramalı kurguyu nereye yerleştireceğini bilen bir yapıttı izlediğimiz. Böylece aslında Fransız Yeni Dalgası’nın üslup inadından beslenen bir kız çetesi filmi, sanki “Protesto”yu (“La Haine”, 1996) “Bahar Tatili” (“Spring Breakers”, 2012) ile birleştiriyordu.
Film olarak geçen yıl Rotterdam Film Festivali’nde Avrupa prömiyerinde seyrettiğim Bulgar sinemasının medarı iftiharlarından “Viktoria”yı (2014) geçmek zordu. Kadın kimliğinin yanı sıra down sendromlu, felçli olmanın umutlu sonuçları da ele alındı. Gürcistan’daki ev kredisi sorunsalını taşlayan “Kredi Limiti” (“Kreditis Limiti”) ise hiç fena bir deneme değildi. Çerçeve özeni ve esprili yaklaşımıyla ‘ilk film’ olarak dikkat çekti.
EŞCİNSEL SİNEMA VE HOLLANDA YAPIMI FİLMLER
“Makul Davranış” (“Appropriate Behavior”), “İlk Günah: Bakış” (“Looking for the Original Sin”, 2012), kadınların cinsel tercih, kimlik ve arayış problemlerini gözden geçirdiler. Kendi içlerinde tutarlı ve anlamlı işlerdi.
“Nena”, “Zürih” (“Zurich”) gibi eserler, Hollanda sinemasında bazen konu sıkıntısının, rahatlığın ve “The Vanishing” (“Spoorloos”, 1988) etkisinin monotonluğa yol açacağını ispatlar gibiydi. Biraz deneyimli isimlerin bile kolay şeyleri beceremeyeceğini anladık böylece… Programda ‘retrospektif bölüm’ konusunda bir zafiyet vardı bu yıl. Bir parantez açmak gerekirse Zeynep Özbatur Atakan’ın YAPIMLAB atölyesi kapsamında bir projenin maddi destek alması da unutulmamalı…
ZOR SÜREÇTE ANLAMLI BİR DEVAMLILIK
Festivalin Cuma yapılan açılış töreninde Aylin Zoi, Deniz Eyüboğlu, Emine Yıldırım ‘Bilge Olgaç Başarı Ödülü’ kazandı. Hümeyra Onur Ödülü’ne layık görülürken, hocaların hocası Nermin Abadan Unat Tema Ödülü’ne ulaştı. Açıkçası 18 yaşın sorunlarını acısıyla tatlısıyla ele alan filmlerin başına bir de ‘öğretmen’ verilmesi kaçınılmaz gibiydi.
Uçan Süpürge Kadın Filmleri Festivali, Yetkin Dikinciler ile Başak Daşman’ın sunduğu geceyi genel anlamda hatasız atlattı. Ufak tefek aksaklıklar bir yana Unat’ın sahneye çıktığı anda her jenerasyondan başarılı kadın öğrencilerin bir araya gelmesi göz yaşartıcıydı. Festival bu şubesinde ‘her şeye rağmen, hasarsız yola devam!’ dedi. Bu da çok önemli, zira zor bir süreçten geçiyoruz.
Kerem Akça’ya göre Uçan Süpürge Kadın Filmleri Festivali’nin en iyileri:
1-Sessizlik
2-Viktoria
3-Kızlar Çetesi
4-İsrail Usulü Boşanma
5-Kredi Limiti
6-Hayatını Yaşa