"Cihan Ünal ve Hande Ataizi gibi alt alta üst üste olsaydık..."

ECE GÖKSEDEF / HABERTURK.COM

egoksedef@haberturk.com

Yeşilçam'ın başarılı ve en güzel kadınlarından, en son karşımıza Yaprak Dökümü'nde Nurdan Hanım olarak çıkan Perihan Savaş, bugünlerde Yüzleşme adlı oyunda, tiyatroya olan özlemini gideriyor.

Üsküdar Kerem Yılmazer Sahnesi'nde oyuncu arkadaşlarıyla sohbet ederken ziyaret ediyoruz Perihan Savaş'ı. Onu tekrar ne zaman ekranlarda göreceğimizi, dizilerle ilgili gündemde olan tartışmaları, yaşadıklarının oyunculuğu üzerine etkilerini ve kadının sinemadaki yerini konuşuyoruz.

Savaş şimdiye kadar 100'den fazla filmde rol aldı, dizilerde yer aldı, tiyatro yaptı. Bir dönem geldi pek ortalarda görünmedi ama her çıkışı, her işi ses getirdi. Bunun sebebini sorunca bakın ne diyor deneyimli oyuncu:

“Biraz seçiciyim, iyi bir şey olsun istiyorum. Zaman zaman olmaması gereken projelerin içinde de olmadık değil ama onlar ekonomik problemlerden kaynaklanıyordu. Şimdi daha dikkatli ve daha seçici olmaya çalışıyorum.”

“YAŞADIKLARIM BENİ OLGUNLAŞTIRDI”

Perihan Savaş'ın hayatı boyunca çok zor dönemleri oldu. Tek başına büyük bir mücadeleye girişti ve bunun altından kalkmayı başardı. Yaşadıklarını, bir sanatçı olarak bizler için değerlendirdi Savaş:

“Bu dönemler yaşadıkça sizi olgunlaştırıyor. Sadece özel bir şeyler yaşamak değil aslında her geçen yıl hayata, insanlara dair yeni bir şeyler öğreniyorsunuz ve bu yaşta bile hata yapabiliyorsunuz. Ama tabi daha mantıklı bakmasını, daha doğru bakmasını öğreniyorsunuz. Mutlaka ki yaşadığınız şeylerin size çok önemli getirileri oluyor. Gerek oyunculuk adına, gerek hayata bakışınız adına, gerekse insanlara bakışınız adına. O dönemden sonra daha farklı bir insan olduğuma inanıyorum. Hele bir de çocuğunuz olunca o zaman yaşam daha farklı oluyor.”

Üstelik Perihan Savaş yakın bir zamanda anneanne de oldu. Torun sahibi olmanın keyfini çıkarıyor bugünlerde.

“Bir kere sorumluluk yok sizde en güzeli o. Anne olmaktan çok daha zevkli, onu şımartabiliyorsunuz, sevgiyi alıp sevgiyi veriyorsunuz. Onun için bu çok rahat, ben çok keyifliyim doğrusu.”

Çok küçük yaşta, sanat camiasının içine girdiniz. O zamanlar çekilen Yeşilçam filmlerinde ezilmiş kadınlar, melodramlar vardı, insanlar ağlamayı daha çok seviyordu. Bugüne baktığımızda, sinemadaki temel değişim ne size göre?

“Bizim dönemimizde dediğiniz gibi melodramlar vardı. Daha sonra sinemadan uzaklaştık çünkü seks filmleri furyası başlamıştı o dönem. Sonra şarkıcı türkücü furyası çıktı, biz de onlarda olduk. Televizyonda ise, özel televizyonlar çıkmaya başlayınca sinema oldukça zarara uğradı. Şimdi çok daha iyi film yapmak zorundasınız.

“Bir de şartlar çok değişti, bizim dönemimizdeki teknik şartlarla şimdiki teknik şartlar arasında dağlar kadar fark var. Şimdi istediğiniz her şeyi bilgisayarla yapabiliyorsunuz. Ben çok bilirim ki çuvalı şaryo diye kullandıklarını. Kameraman çuvalın üstüne otururdu, onu çekerlerdi.”

“BEN O SKEÇLERE FİLM DEMİYORUM, ABUK SUBUK ŞEYLER!”

Komedi filmlerinde eski tadı bulamadığını da ekliyor Savaş...

“Şimdilerde doğru filmler çekiliyor mu peki? Tabii ki çok doğru filmler var aralarında. Ama skeçler de var. Ben onlara film demiyorum! Ardı ardına bağlanmış skeçler halinde komedi filmleri çekiliyor. Kemal Sunal'ın veya Şener Şen'in filmlerindeki komedi tadından sonra, şimdiki filmlerin hiçbir şeyi yok baktığınız zaman. Abuk subuk şeyler, ama insanlar bunları izliyorlar ve gülüyorlar. Neye güldüklerini de anlamıyorum, bir şey vermiyorlar insana. Ne demek istiyor, onu da anlamıyorsunuz... Ama mesela Eyyvah Eyvah yapılmış, çok hoş, bir kurgusu, bir hikayesi olan bir sinema dilinde anlatılan bir sinema filmi o. Ama bir İvedik için böyle bir şey söyleyemezsiniz. Onlar da çalışmış, yapılmış film, çok iyi para kazanmışlar, Allah daha fazlasını versin. Ama bu benim için bir sinema değil.”

“İVEDİK'İ DEHŞETLE İZLEDİM, BİR KÜFÜRE NE KADAR GÜLÜNÜR?”

Recep İvedik serisini sert bir dille eleştiriyor yılların sinema oyuncusu Savaş...

“Gülünecek ben bir şey göremiyorum, üzülecek şeyler var orada bence. Ülkemizde tabii ki belki İvedik gibi insanlar var, ama bunu daha hoş hale getirmektense hiç getirmemek daha doğru. Çünkü gençlerimiz bir süre sonra İvedik gibi konuşmaya başladı. Onun gibi hareket etmeye başladı. Ben dehşetle izledim, çok hoş bir şey değil bence.”

Bu şekilde verildiği için mi gençler alıyor bunu? Belki de gençliğin bu konuda bir açlığı vardır.

“Hoşlarına gidiyor. Bizlerin gençliği ve çocukluk dönemlerindeki gibi sorumluluk yok şimdiki gençlerde. Şimdi anneler babalar, gençlerin her istediklerini yapıyor. Gençlerin çoğu çalışmıyor. Çalışmadıkları için de çalışmanın, para kazanmanın ne demek olduğunu bilmiyorlar, çok laylaylom yaşıyorlar. Hayatta başlarına çok önemli bir şey geldiği zaman da çok zor ayakta durabiliyorlar, veya hiç duramıyorlar.”

Bütün bunlar sanat zevkini de değiştiriyor tabii...

“Mutlaka! Güleceğiz diyorlar ama harekete ne kadar gülünür, bir küfüre ne kadar gülünür, doğrusu biraz düşünmek gerekiyor nereye gidiyoruz diye.”

“ROMANIN BİRAZ DIŞINA ÇIKILDI”

Konu Yaprak Dökümü'ne de geliyor tabii... 5 yıldır oldukça ses getiren, rating listesinde birinci sıradan inmeyen dizinin Nurdan Annesi'ne, dizinin başarısının sırrını soruyoruz.

“Çok bizden bir hikaye! Seyreden herkes birini seçiyor orada ve bu benim diyor. Gerçekten çok iyi yazılmış bir roman zaten. Tabii ki bu romanın biraz dışına çıkıldı. Karakterler girdikçe, karakterlerin hikayesi de o kadar güzel oturtuldu ki; insanlara yabancı gelmedi. Bir de oyuncuların oynaması gerçekten işi top noktaya getirdi. Ekip ruhu çok önemli.

“Ben 2,5 yıl aralarında oldum. Onlar 5 yıl çalıştılar. Müthiş keyif aldığım, o ekip ruhunun en top noktasında yaşanan bir setti. Bu da seyirciye otomatikman yansıyordu zaten. Dizi bittiğinde de çok ağladık. Ki son sahne bizim sahnemizdi. Deniz'le, yani benim kızım Ferhunde'yle, ikimizin sahnesiydi. Mesela bizim karşılıklı bir sohbet sahnemizdi, gözlerimiz dolu dolu oynadık. Bitti, stop dendi, ben bir anda, ikimiz birden başladık şakır şakır ağlamaya.”

“NE OLURSA OLSUN ANNE ANNEDİR”

Biraz da anneliği konuşuyoruz Perihan Savaş'la. Çünkü o 'kötü kadın' olarak mimlenmiş olan Ferhunde'nin, hep yanında olan, ne yaparsa yapsın ona destek olan annesini canlandırıyordu. Kimi izleyici anladı onu, kimisi de sinirlendi Ferhunde'ye yeterince tepki veremediği için. Savaş'ın gözleri dolu dolu oluyor, sesi titriyor bir anne olarak hissettiklerini anlatırken...

“Hep onun önünde olmak zorundasınız. Ama ne kadar kötü olursa olsun evlat... Ne olursa olsun anne, annedir. Birgün gazetede gördüm; bir çocuk sevgilisini öldürmüş, götürüyorlar. Anneyi gördüler o arada, diyorlar oğlunuz böyle bir şey yaptı, 'ama o benim çocuğum' diyor. Cevap buydu, 'o benim çocuğum. Kazak getirdim ona, iç çamaşırı getirdim' diyordu. Bu çok farklı bir şey. Onun için Ferhunde de ne kadar kötü olursa olsun, anne her zaman anne. Tabii ki kızıyor, bir takım şeylere engel olmaya çalışıyor. Tavrıyla, tarzıyla mümkün olduğu kadar onu yola getirmeye çalışıyor. Onun için de hep arkasında durmak zorundaydı. Doğru bakan bir kadındı çünkü.”

“NİYE PATLATMIYORSUN BİR TANE KIZININ SURATINA?”

"Ferhunde karakterinin kötü olmasının nedeni de aslında, küçücük yaşta tek başına kalmış, çocuk yuvasında büyümüş, oradan çıkmış sokaklarda kalmış, hiçkimseye güveni kalmamış. Annesi adam öldürmüş onun için, hapishaneye girmiş. Zaten kadın o anlamda çocuğuna karşı bir eziklik yaşıyor. Ferhunde'nin tek başına kalmasının ve hayata karşı bir duvar örmesinin nedenleri var tabii ki. Anne de bunu bildiği için daha toleranslı davranıyor. Çoğu kişi bana demiştir 'ya niye patlatmıyorsun bir tane kızının suratına' diye! Diyorum ki 'yok, aslında kız da haklı. Öyle bir psikolojide büyümüş ki; sorunları var. Kimseye güvenmiyor. Duvarını örüyor bitiriyor. Kendini emin hissetmek zorunda, bu yüzden de hep maddesel düşünüyor her şeyi."

Nurdan'ı kendisine de benzetmiş Savaş, hayatla mücadele eden yalnız bir kadın olarak...

“Bir anneyi oynamak, o tarzdaki bir kadını oynamak çok enteresandı benim için. Mücadele eden bir kadın, kendi ayakları üstünde duruyor. Biraz ben de öyleyim, kendime benzettim onu.”

“PROVOKE ETMEK İSTİYORLAR, HİÇ KAFANIZ ÇALIŞMIYOR MU?”

Bu dönemde diziler çok fazla izleniyor, dolayısıyla çok önemseniyor ve bir dizi üzerine günlerce tartışmalar dönebiliyor. Ama bir yandan da sürekli tepkiler geliyor ve şikayetler yağıyor. Bu garip bir çelişki aslında, en çok izlenen dizilerin aynı zamanda en fazla tepkiyi görmesi...

"Bir deli bir kuyuya taş atıyor, millet peşinden koşuyor derler ya, aynen öyle. Ben bu sabah bir programda gördüm, yine eleştiriyorlar Muhteşem Yüzyıl adlı diziyi. Diyorlar ki 'şöminede gerçek ateş yoktu, ışık vardı.' Hiç kafanız çalışmıyor mu sizin? Bir dekor kurulmuş oraya, o şömine de bir dekor. Starforlardan yapılmış, onu yaktığınız zaman o dekor çatır çatır yanar. Orası gerçek bir saray değil ki! O görüntüyü de vermek zorundalar orada, gerçekten yakamazlar ki. Biraz bunları düşünün!

"Sonra bu bir dizi, mümkün olduğu kadar hoş, en ince ayrıntısına kadar dikkat edilmiş. Dediğiniz gibi hem yoğun eleştiri alır, hem de bir yandan o dizi birinci gelir. Provoke etmek isteyenler yapıyor gibi geliyor bana."

Sadece bu dizide değil, birçok dizide oldu bugüne kadar.

"Evet. Mesela kötü bir bakkal oynatıyorsun, kötü bir taksici oluyor dizide, hoop hadi taksiciler ayaklanıyor, yok bakkallar ayaklanıyor. Sizin içinizde hiç kötü insan yok mu? Hepsi iyi mi? Bu illa ki bütün taksiciler veya bütün bakkalları kapsamıyor ki! Ama bunu anlamıyor insanlar, birdenbire kendi üstlerine çekiyorlar. Dehşetle bakıyorsun!"

Diziler ve dizilerdeki karakterler çok önemli olmaya başladı herhalde toplum için...

"Tabii şimdi ekonomik koşulları çok kötü insanların. Ne yapsın evde oturuyor. Bugün bir sinemaya, tiyatroya gitmeleri artı bir para. Onun için de, fındığını fıstığını evde de yiyor, oturup dizileri seyrediyor."

“RATING DEDİĞİNİZ OLAY İNANDIRICI DEĞİL”

Bir de bu dizilerle ilgili furyalar çıkıyor dönem dönem. Bir ara ağa dizileri vardı, sonra İstanbul dışı mekanlarda çekilen diziler çıktı, sonra 'şarkıcı dizileri' dediğimiz diziler çıktı ortaya. Son dönemde de edebiyat uyarlamaları çekiliyor. Ama bir süre sonra sürekli başa dönülüyor, aynı tarz diziler çekilmeye başlanıyor. Bu da tabii ratingler yüksek olunca yapılıyor. Bu sağlıklı mı sizce, gerçekten talep edilen mi veriliyor bize, rating listeleri gerçeği yansıtıyor mu?

"Rating dediğiniz olay, bu aleti kimin evine koyuyorlarsa, 5000 kişi deniyor en fazla, inandırıcı değil. Bütün Türkiye'yi kapsayamaz, bence bu biraz saçma ve bazı dizilere de haksızlık yapılıyor. Bakıyorsunuz dizi çok güzel, ama iki bölüm sonra kalkıyor rating yapmadı diye. Yazık günah değil mi, orada da insanların bir emeği var. O insanlar orada en az bir 13 bölüm diye başlıyor, ekmek parası kazanacağız diye düşünürken 3. bölümde, fütursuz bir biçimde, hiçbir şey söylemeden 'biz diziyi kaldırdık' diyorlar. Ne kadar ayıp, çirkin bir şey. Maalesef bu, kanunların çıkmamasından kaynaklanıyor. Sinema, televizyon, dizilerin kanunu, bunların hepsinin yapılması gerekiyor ki herkes daha sağlıklı çalışabilsin."

80'LERLE 'YÜZLEŞME'...

Biraz da bugünlerde oynadığı tiyatro oyunundan konuşuyoruz: Yüzleşme...

“Yüzleşme, yazar bir kadınla köylü bir adamın istasyonda karşılaşıp hayata dair eleştirileri, bakış açıları, tartışmalarını işliyor. Seyircimiz de çok güzel, nazar değmesin, başladığımızdan beri full oynuyouz. Bir saat içinde sanırım çok şeyi anlatabiliyoruz. Bu oyun 80'li dönemlerde yazılmış. Aslan Kacar yazmış, beraber oynuyoruz zaten Aslan'la da. O dönemi anlatıyor aslında ama baktığınızda o yılla bu yıl arasında hiçbir fark olmadığını görüyoruz.”

Hem sinema, hem dizi, hem tiyatro yapıyorsunuz. Peki en çok zevk aldığınız, asıl yapmak istediğiniz hangisi şuan?

"Tiyatro! Ben tiyatrocuyum zaten. Hep o içimde ukteydi yıllardır. Tiyatro, oyunculuğun er meydanı. Çünkü sahneye çıkıyorsunuz, birebirsiniz seyirciyle. İnsanı insana insanla anlatan en güzel sanat bence tiyatro. Aynı anda o reaksiyonu duymak, o alkışı duymak çok başka bir keyif."

Sinemacılar ve tiyatrocular, diziye sadece para kazama işi olarak bakıyorlar. Emeğin görülmemesi değil mi bu? Çünkü diziler de çekilirken aynı şekilde emek harcanıyor.

"Ben hiç öyle bakmıyorum zaten. Mutlaka daha iyi paralar kazanılıyor ama orada da oyunculuk sergiliyorsunuz, tabii ki emek harcıyorsunuz. Gelip yürüyüp gitmiyorsunuz. Orada da bir performans var, o karaktere bürünüyorsun."

“DİZİLERDE BİR UÇURUM VAR...”

Aslen oyuncu olmayan birçok insanı dizilere dahil etmek daha kolay. Belki de bu yüzden böyle bakılıyordur.

"Evet o daha kolay. Popüler kültürde kim popülerse alıp o kişiyi dizide oynatmak, ya da o kişiye dizi yapmak moda. Ama bazen yiyor bunu, bazen yemiyor bizim seyircimiz. İnsanların popülaritesi bazen yetmiyor. E ne yapıyor? Alt kadroyu oyuncu takımıyla güçlendiriyorlar. Tabii çok büyük bir uçurum söz konusu oluyor. O oyuncu takımıyla, o kişiyi desteklettiriyorsun ama o kişiye çok daha fazla para veriyorsun. Öbür tarafta yıllarını bu işe vermiş, bu işten para kazanmış insanlara üç kuruş para veriyorsun."

“CİHAN ÜNAL'LA HANDE ATAİZİ'NİN YAPTIĞI ŞEY BİZE GEREKMİYOR”

Bu aralar cinsellik çok fazla satan bir şey. Bu bütün dünyada böyle. Bir film vizyona girecekken, bir öpüşme sahnesi varsa o çıkarılıyor ortaya, onun reklamı yapılıyor, film daha sonra geliyor. Birçok insan filmin asıl konusunu bilmeden öpüşme veya sevişme sahnelerini biliyor. Bu sizce sinemanın, tiyatronun, dizilerin reklamı için olmazsa olmazı mı?

"Bizim Aslan'la bu yaptığımız oyunu geçen sezon çıkardık biz ve her gece full oynuyoruz. Ama bizim gazetede en ufak bir yazımız bile çıkmadı. Biz burada Aslan'la alt alta üst üste olsaydık, baş sayfada olurduk. Cihan Ünal'la Hande Ataizi'nin olduğu gibi. Dehşetle bakıyorsunuz yani. Bize bu gerekmiyor ama, bunun böyle olması gerekmiyor. Biz burada bir iş yapıyoruz, çok da güzel gidiyor."

“BACAK YA DA GÖĞÜS GÖSTERMİYORUM DİYE...”

"Gazeteci bu oyunca bacak ya da göğüs göstermiyorum diye beni koymayacaksa, zaten koymasın. Ama orada sırf böyle bir şey var diye, gazetelerde görmüşsünüzdür işte baş sayfadaydı... Bu tarafta da gerçekten çok önemli oyunlar var, yabancı yönetmenler gelip burada oyun koyuyor, gençler çok güzel oyunlar çıkartıyolar. Ne var ki bunların hiçbiri çıkmıyor çünkü işlerine gelmiyor. Basın için önemli olan çok absürd bir şey olması. Ama bu seyirciyi etkilemiyor, gelip izliyor yine."

Yaprak Dökümü'nde de benzer bir durum oldu ama. Ferhunde'yle Şevket'in ilişkilerinin yeni başladığı günlerde, yani dizinin ilk bölümlerinde bir sevişme sahneleri vardı. O sahneler de manşetlerdeydi.

"İki dakikalık bir an var, oradan bir fotoğraf çekip onu veriyorlar. Çünkü o fotoğrafı da vermeseler, gazeteci ondan haber bile yapmıyor. Ver bana iki tane öpüşen veya çıplak resim diyor ve onu o şekilde ön sayfaya koyuyor. Öyle okunuyor diyor, insanlar da öyle zannediyor. Halbuki film çok başka bir şeyi anlatıyor, ama yazılan şey çok başka bir şey."

“ERKEK HİKAYELERİNİ BİZ ÇEKECEĞİZ”

Sinemada yıllardır süren erkek egemenliğinin hala var olup olmadığı konusuna gelince, bu konuda gelişme olduğunu söylüyor fakat hala şikayeti var...

“Aynı erkek egemenliği devam ediyor ve hep erkeklerin bakış açısıyla çekiliyor. Kadın yönetmenler azdı ama onlar da çoğalıyor. Hep dizilerde görüyoruz bunu ve çok başarılılar. Dönüp sinema tarihine baktığınız zaman bugüne kadar yaklaşık 25 tane kadın yönetmen olmuş. Ne kadar komik, ne kadar az değil mi? 90 yıllık bir Yeşilçam tarihinden bahsediyoruz. Ama şimdi çoğalıyorlar, sanıyorum onlar da film çekecekler. Kadın hikayelerini kadınlar anlatacak. Erkek hikayelerini biz çekeceğiz aslında bundan sonra.”

Yeni bir projeniz var mı tiyatro dışında?

"Birkaç proje var ama daha net değil. Bir iki sinema, bir iki de dizi projesi var. Ama daha netleşmiş bir şey yok. Ben yine her şeyin en iyisi olmasını istediğim için biraz daha bakacağım."

Yaprak Dökümü'nü bunun dışında tutarak soruyorum, sizin en sevdiğiniz, en başarılı bulduğunuz proje hangisi son dönemde?

"Öyle Bir Geçer Zaman ki. Sanat yönetmeni muhteşem çalışmış, çekimler çok güzel. Oyuncular çok natürel, en küçüğünden en büyüğüne kadar. Muhteşem Yüzyıl'ı da çok beğeniyorum. Çok büyük bir emek vermişler, çok büyük bir para harcamışlar. Gerçekten de güzel bir şey ortaya çıkmış. Bir yandan da bu yönden bakılsın, eleştirmesinler bu kadar. Biraz destek versinler, emeğe saygı göstersinler.

"İnsanlar okumuyorlar, sevmiyorlar çünkü okumayı. Sevmedikleri için tarihimizi de bilmiyor. O kadınların hepsi yabancı mesela. Neden yabancı kadınlar, bunu bir araştırın. En azından gençler izleyerek tarihimizi öğreniyorlar, buna saygı göstersinler bence."

Son olarak, bugüne kadar en severek rol aldığı yapıma geliyoruz. Birden fazla unutamadığı projesi var Savaş'ın...

"Sinemadaki dönüm noktam olan Bedr Ana, İpekçe, Kaşık Düşmanı bir de Karılar Koğuşu. Diziler için söyleyecek olursam da Yaprak Dökümü çok keyifliydi. Çok severek oynadım. TRT'ye ilk defa bir dizi çekmiştim El Kızı diye, o da çok hoş bir diziydi."