Stres hayatımızdan çıkmıyor, peki onu nasıl kontrol altına alırız?
İş temposu, ekonomik kaygılar ve günlük sorumluluklar derken stres artık hayatın kaçınılmaz bir parçası haline geldi. Uzmanlara göre stresi tamamen yok etmek mümkün olmasa da doğru yöntemlerle onu yönetmek ve etkilerini azaltmak mümkün. İşte detaylar...
Hızlı yaşam temposu, artan sorumluluklar ve belirsizlikler stresi kaçınılmaz kılıyor. Peki, kurtulamadığımız bu stresle daha sağlıklı bir ilişki kurmak mümkün mü?
STRESİN TANIMI VE KAYNAKLARI
Kişi üzerinde baskı oluşturan her türlü fiziksel ve psikolojik etken stres olarak tanımlanır. Bu etkenler; sıcaklık, ışık, hava koşulları ve iklim değişiklikleri gibi çevresel faktörler olabileceği gibi evlilik, boşanma, maddi kayıplar ya da günlük yaşamda karşılaşılan daha küçük sorunlar da olabilir. Stres, insanın hayatta kalmasını sağlayan doğal bir tepki mekanizmasıdır. Ancak stres düzeyi arttıkça bireyde tükenmişlik hissi ve çeşitli belirtiler ortaya çıkmaya başlar.
İŞYERİNDE STRESE NEDEN OLAN FAKTÖRLER
İş yaşamında stres kaynakları kişiye ve çalışma ortamına göre değişiklik gösterebilir. En sık karşılaşılan nedenler şunlardır:
- Uzun ve yoğun çalışma saatleri
- Vardiyalı çalışma düzeni
- Ergonomik olmayan çalışma ortamları
- Isı ve aydınlatma koşullarının yetersizliği
- Çalışanlar arasında iletişim problemleri
- Destek ve dayanışma kültürünün olmaması
- Aşırı rekabet ortamı
- Rol ve sorumlulukların net tanımlanmaması
- İş tatmininin düşük olması
STRESİN BELİRTİLERİ
Stres belirtileri kişiden kişiye farklılık gösterebilir ve genellikle iki ana grupta incelenir:
FİZİKSEL BELİRTİLER
Kas gerginliği, çeşitli bedensel ağrılar, gerilim tipi baş ağrıları ve kalp çarpıntısı stresin yaygın fiziksel belirtilerindendir.
PSİKOLOJİK BELİRTİLER
Tahammülsüzlük, sinirlilik, çatışmacı davranışlar, uyku ve iştah bozuklukları psikolojik belirtiler arasında yer alır.
STRESLE BAŞA ÇIKMA YOLLARI
Herkes hayatının bir döneminde stresle karşılaşır; ancak stresin kaynağı her birey için farklıdır. Aşırı çalışma, yalnızlık, duygusal sorunlar ya da ekonomik sıkıntılar strese yol açabilir. Bu nedenle öncelikle stresin kaynağını belirlemek önemlidir. Sakin ve mutlu olunan zamanlar ile stresli anları karşılaştırmak, bu kaynağı fark etmeyi kolaylaştırır.
FİZİKSEL AKTİVİTE VE NEFES EGZERSİZLERİ
Uzmanlar, düzenli egzersizin stres düzeyini önemli ölçüde azalttığını belirtmektedir. Kişinin sağlık durumuna uygun, keyif aldığı bir sporla ilgilenmesi ya da kısa yürüyüşler yapması ruh halini olumlu yönde etkiler. Ayrıca günde üç kez, birkaç dakikalık derin nefes egzersizleri yapmak bedeni ve zihni rahatlatır.
SOSYAL DESTEK VE DUYGUSAL PAYLAŞIM
Kişinin kendini güvende hissettiği, sevdiği insanlarla bir arada olması stresle baş etmede büyük rol oynar. Aile ve arkadaşlarla vakit geçirmek, sorunları paylaşmak, birlikte gülmek ve eğlenmek stresin etkisini azaltır. Yaklaşan stresli bir sürecin farkında olmak ve buna önceden hazırlanmak da stresin şiddetini düşürür.
BESLENME VE DİNLENMENİN ÖNEMİ
Dengeli ve sağlıklı beslenme stresle mücadelede önemli bir faktördür. Mevsim sebze ve meyvelerini tüketmek, protein ağırlıklı beslenmek ve güne iyi bir kahvaltıyla başlamak bağışıklık sistemini güçlendirir. Yoğun bir günün ardından kısa da olsa kişiye özel zamanlar yaratmak; kitap okumak, film izlemek veya sıcak bir duş almak zihinsel rahatlama sağlar.
SORUMLULUK, ÖZGÜVEN VE İLETİŞİM
Aşırı sorumluluk yükü ve dinlenmeye zaman ayıramamak stresi artıran temel nedenlerdendir. Bunun yanı sıra özgüven duygusu güçlü olan bireyler stresle daha kolay baş edebilir. Sağlıklı iletişim kurabilmek ve gerektiğinde destek almak stresle mücadeleyi kolaylaştırır. Dengeli bir aile yaşamı ve sağlıklı ilişkiler de kişinin yaşam kalitesini yükseltir.
Görsel Kaynak: shutterstock
