Osman Hamdi Bey’in 'Cami Önü' tablosu satılıyor

Osman Hamdi Bey'in 2014'te 10 milyon TL bedelle satışa çıkarılan ama mirasçıların anlaşmazlığı nedeniyle mahkemeye intikal eden ve satışı durdurulan "Cami Önü" adlı tablosunun açık artırmayla satılmasına karar verildi

Giriş: 02.02.2016 - 08:38 Güncelleme: 02.02.2016 - 08:41

Osmanlı döneminin en ünlü ressamlarından Osman Hamdi Bey‘in “Cami Önü” tablosuna miras kavgası sırasında konulan ihtiyati tedbir, mahkemece kaldırıldı. Yıllarca kadife bir perdenin arkasında saklanan paha biçilmez tablo, müzayedede satılacak. Satıştan elde edilecek gelirin yarısı, müzayedeyi gerçekleştirecek şirket tarafından bir devlet bankasına birer ay vadeli olarak açılacak hesaba aktarılacak.

Türkiye’de müzeciliğin kurucusu olarak da tanınan Osman Hamdi Bey’in 1882’den günümüze kadar gizli kalmış başyapıtlarından “Cami Önü” adlı yağlıboya tablosu, 1950’de dönemin Gebze Belediye Başkanı Mustafa Zeki Toros tarafından satın alındı. Tablo, uzun yıllar Toros’un evinin duvarını süsledi. Toros’un 1974 yılında ölümüyle mirasını oğulları Demir Toros ve Kayahan Toros ile eşi Meliha Toros paylaştı. Miras paylaşımı sırasında 2 kardeş ve anneleri, tablonun eşit payda ortak mülk olarak kalması ile ağabey Kayahan Toros’un evinde asılı durmasına karar verdi. Tablo, kadife bir perdenin ardında saklandı. Önce anne Meliha Toros hayatını kaybetti. Kayahan Toros ise 2011 yılında yaşama veda etti. Eşi Ayten ile çocukları İsmet ve Zeynep, tabloyu 2014 yılında 10 milyon TL bedelle müzayedede satışa çıkardı. Satışı duyan Demir Toros, mahkemeye başvurarak, tablo için ihtiyati tedbir kararı aldırdı. Satış durduruldu. Mahkeme, tablonun Deniz Müzesi’nde muhafaza edilmesine karar verdi.

Demir Toros, geçtiğimiz günlerde bir kez daha İstanbul Asliye Hukuk Mahkemesi’ne başvurdu ve tabloyla ilgili ihtiyati tedbir kararının devamı ile mülkiyet hakkının tespitini istedi. Ağabeyin eşi ve çocukları ise tablonun kendilerine ait olduğunu ileri sürerek Demir Toros’un miras hakkı bulunmadığını iddia etti. Anne ve çocukları, 40 yıldır 2 kardeşin birbirlerinin evine dahi gitmediğini görüşmediğini belirterek Demir Toros’un davasını ispat etse dahi yüzde 50 hisseye sahip olabileceğini, tablo üzerindeki elbirliği mülkiyetinin satış yoluyla giderilebileceğini kaydetti. Ayrıca 134 yıllık tablonun sanatsever ile buluşması, sanat tarihi literatürüne girmesi ve varacağı en yüksek değere ulaşabilmesi için kamuya açık bir müzayedede satılmasına karar verilmesini istedi. Mahkeme, Mustafa Zeki Toros’un mal varlığının ölümünden sonra paylaşıldığını, tablonun paylaşıma konu edilmemiş olmasının hayatın olağan akışına aykırı olduğunu bildirerek tablonun Kayahan Toros’a intikal ettiği kanaatine vardı. Demir Toros’un mülkiyet hakkı tespit talebi reddedildi. Tablonun yarı hissesi üzerinde hak iddia ettiği gerekçesiyle de ihtiyati tedbiri, satış bedeli üzerine kaydırıldı; tablonun müzayede yoluyla satılmasına izin verildi. Karar doğrultusunda müzayede şirketi, Deniz Müzesi’ndeki tabloyu sigorta yaptıktan sonra açık artırmayla satacak.

Bugüne dek hiç sergilenmemiş olan 1882 tarihli yağlıboya “Cami Önü” tablosu, Bursa Yeşil Cami önünde duran ve Osmanlı toplumundan farklı karakterleri temsil eden 16 figürü gösteriyor. Uzmanlar, ünlü ressamın Bursa Yeşil Cami’nin önüne gerçekte bulunmayan basamakları ustalıkla koyarak figürlerine hareketli bir sahne oluşturduğunu belirtiyor.

Osman Hamdi Bey’in daha önce yapılan müzayedelerde satılan bazı eserleri ve fiyatları şöyle:

-İstanbul Hanımefendisi: 8 MİLYON TL

-Vazo Yerleştiren Kız: 3.2 MİLYON TL

-Kuran Okuyan Adam: 3 MİLYON STERLİN (Yaklaşık 12.7 milyon TL)

Müzeci, arkeolog ve Sanayi-i Nefise Mektebi’nin kurucusu Osman Hamdi Bey 1842 – 1910 yılları arasında yaşadı. Osmanlı sadrazamlarından İbrahim Edhem Paşa’nın en büyük oğlu olan Osman Hamdi Bey, 1860 yılında hukuk öğrenimi için Paris’e gönderildi ve hukuk eğitiminin yanı sıra iyi bir resim eğitimi de gördü. İstanbul Arkeoloji Müzesi’ni kuran Osman Hamdi Bey, resim çalışmalarını sürdürdü ve figürlü kompozisyonlarıyla Türk resim sanatının başarılı bir temsilcisi oldu.