Adrenaline söz geçirmek mümkün değil mi?

Öznur KARSLI / GAZETE HABERTÜRK

Kalp cerrahı Mehmet Susam, Fransa Alp’lerinde “wingsuit” olarak adlandırılan paraşüt atlayışı sırasında geçirdiği kaza sonucu yaşamını yitirdi. Serbest düşüş sonrasında kayalara çarpıp hayatını kaybeden 41 yaşındaki doktor 20 yıldır paraşüt atlayışları gerçekleştiriyordu. Uzun yıllar ekstrem sporla uğraşan Susam’ın ölümüne neden olan adrenalin tutkusunun cerrahlığın verdiği bir his miydi? Adrenalin tutkusu, söz geçirilemez psikolojik bir durum mu? Uzmanlar yanıtladı.

Uzm. Psikiyatr Dr. Tanju SÜRMELI

‘Beynin kontrol mekanizması düzensiz çalışıyor’

“Adrenalin ne kadar yüksekse kişiye verdiği rahatlama ve mutluluk da o kadar fazla oluyor. Tehlikeli sporların cerrahlar tarafından tercih edilmesi yaptıkları işle ilgili olabilir ancak daha çok beyinle ilgili. Beyin bunu bir şekilde öğreniyor, onu kayda alıp tekrar kayda geçirmek istiyor. Kişinin beynindeki heyecan ve kontrol mekanizması düzensiz çalıştığı için kişi farkında olmadan bunu yapıyor. Daha fazla heyecan, daha fazla dopamin salgılıyor. Bir anlamda bu beynin o kısmının sağlıklı çalışmadığı anlamına geliyor. Bu spor yapılırken kişi ne kadar önlemini alıp riski en aza da indirse, beyin var olan o risklerin hepsini göstermiyor”

AKUT Başkanı Nasuh MAHRUKI

‘Stres altında kalabilme yetenekleri ekstrem sporları cazip kılıyor’

“Ekstrem sporlar kişinin vücudunda adrenalin, endorfin ve epinefrin gibi kimyasallar bırakır, bu salgılar vücuttaki coşkuyu, hazzı artırır. Doktorların stres altında kalabilme yeteneği ekstrem sporları cazip kılıyor. Adrenalini yüksek sporların birinci kuralı risk ve tehlikedir. Bu sporlardan heyecanı çıkarırsanız cazibesi kalmaz. İyi bir sporcu bütün önlemlerini alır, riskleri minimize edebilir. Bazen risk gerçekleşebilir. Türkiye’de dağcılık sporunu eğitimli, kültürlü bir kitle yapıyor. Doktorlar da eğitimli ve kültür seviyesi yüksek kişiler olduğu için bu tür sporlarla kendilerini geliştirip, o hazzı ve coşkuyu yaşamak istiyorlar.”

İst. Florance Nightingale Hast. Kardiyolog Mefküre PLATIN

‘Cerrahlık stresli iş ancak bu sporu yapmaya neden değil’

“Cerrahlık stresli bir iştir ancak her işin kendine özgü stresli yanları vardır. Wingsuit feci bir spor, müthiş bir adrenalin. Adrenalin bağımlılığı eroin bağımlılığı gibi bir şey. Çok başarılı cerrahlar, doktorlar var bu tür riskli sporları yapmayan. Kaldı ki Mehmet Hoca cerrah olmadan önce başlamış bu sporu yapmaya. 20 yıldır yapıyormuş. Yüksek riske rağmen adrenalini doruk noktasına çıkaran bu spor dalının kişinin karakteristik özelliği ile ilgili olduğu kanaatindeyim.”

Medical Park Göztepe Hastanesi Psikolog Burcu SUBAŞI

‘Adrenalin kişinin inisiyatifinde olan bir şey değildir’

“Kişilik ve meslek, riskli sporların belirleyicisidir. Ekstrem aktivitelerin seçiminde aslolan kişiliktir. Adrenalin bağımlılığı kişiye rahatlık ve mutluluktan oluşan fazla enerjiye bağlı bir his verir. Bazı mesleklerde bu durum daha fazladır. Cerrahlar hayat memat meselesiyle uğraşırlar. Adrenalin bağımlılığı, eğitimli kişiler kadar antisosyal kişilerde de olabiliyor. Bütün bağımlılıklar gibi adrenalin de kişinin inisiyatifinde olan bir şey değildir, kontrol edilemez. Adrenalin bağımlılığının bir hastalık olup olmadığı ise kişinin günlük hayatına ne derece etki ettiği, kişilik yapısına olan etkisiyle anlaşılabilecek bir durumdur.”

İst. Florance Nightingale Hast. Uzman Psikolog Emrah POLAT

‘Meslek tehlikeli sporları tercih etmede önemli etken’

“3 tip kişilik yapısı vardır. Adrenalin-korkuya yatkın kişilikler, yarı yatkın kişiler ve bu tip salgılardan uzak, korkuya kapalı kişiler. Cerrahlar gibi ofis çalışanlarında da adrenalin sporlarına yatkın olduğunu görürüz. Kişi bu aktiviteleri yaparak kendi yaşamına hareketlilik katıyor.

Korku ve yüksek ölüm riski taşıyan sporlara kişinin sahip olduğu meslek de katkı sağlayabilir. Doktor da olsanız yüksek riske rağmen o aktiviteyi devam ettirirsiniz. Araştırmalar, entellektüel seviyenin var olan psikopatolojik durumun önüne geçemediğini, heyecan ve adrenalin bağımlılığının sürdüğünü ortaya koyuyor.”