Günlük gelişmeleri takip edebilmek için habertürk uygulamasını indirin
  • Habertürk Android Uygulaması
  • Habertürk iPhone Uygulaması

Ceyda ERENOĞLU/GAZETE HABERTÜRK

MS’li (Multiple Skleroz) kişiler, sağlıklı kişilerden farksız bir yaşam sürüp çocuk sahibi bile olabiliyorlar. Buna rağmen dikkatli olmalarını gerektiren bazı durumlar var. İstanbul Üniversitesi Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Nöroloji Bölümü Öğretim Üyesi Prof. Dr. Aksel Siva, bunların ilkinin sağlıklı beslenme ve Akdeniz diyeti uygulamak, ikincisinin sigara kullanmamak, üçüncüsünün ise sıcak ve nemli havadan uzak durmak olduğuna dikkat çekiyor. D vitamini düşüklüğünün de MS’li kişilerde önemli rol oynadığını unutmamak gerekiyor ve gereğinden fazla güneşlenilmemesi öneriliyor.

PİLOT OLMAK HAYAL DEĞİL

MS’li kişiler için yaygın bir meslek ayırımı olmasa da denge gerektiren işlerde çalışanların (inşaat iskelesinde, vb) MS olduktan sonra bu işi sürdürmemeleri öneriliyor. MS, kick-boks ya da güreş gibi sporlar yapan kişilere engel değilse, bu tür aktivitelerle uğraşılmasında sorun bulunmuyor. MS’li kişilerin ilaçlarını düzenli kullanmaları halinde pilot bile olabilecekleri belirtiliyor.



SÜT, MS YAPAR MI?

Bu sorunda, ‘Akdeniz diyeti’ olarak adlandırılan bol meyve-sebze tüketimi öneriliyor. “Kırmızı et seviliyorsa yağsız kısımları tercih edilmeli” diyen Prof. Dr. Siva ekliyor: “MS’li kişilerden yoğurt ve ayran gibi süt ürünlerini mümkün olduğunca yağsız tercih etmelerini isteriz. Yayınlarda ‘Süt MS yapar’ dense de bu kanıtlanmış bir şey olmadığından hastaların sütlü ürünleri tüketmelerinde engel yoktur. Dikkat etmeleri gereken bu ürünleri yağsız tüketmektir. Bir başka dikkat edilmesi gereken şey ise tuz tüketimlerini azaltmalarıdır. Tuzun, MS ve benzeri türdeki bağışıklık sistemi hastalıklarında hastalık aktivitelerini artırıcı özelliği bulunur. Bu nedenle en iyi seçim az tuzlu, iyi bir Akdeniz diyetidir.



'MS SPOR YAPMAYA ENGEL DEĞİL'

-Spor ve MS arasında nasıl bir ilişki vardır? MS’li kişiler hangi spor türlerinden yarar görür? MS, spor yapmaya engel değildir. Pentatlon bile yapan hastaların varlığı bunu gösterir. MS’li kişi hiç- bir şey yapmıyorsa yürüyüp yüzmelidir.

-Yoga ve meditasyon gibi rahatlatıcı aktiviteler MS’li kişilerde nasıl sonuç verir? Yoga ve pilates bugün MS’in bilimsel yayınlarına bile girdiğinden kesinlikle önerilir. Meditasyon da kişiye özeldir.

-Sanatsal konularla ilgilenmek MS’li kişileri nasıl etkiler? Sanatla uğraşmanın MS üzerinde çok olumlu etkisi bulunur. MS Derneği’nde yapılan resim ve müzik dersleri de bunun göstergesidir.

-MS’li kişilerin uzak durmaları gerekenler nelerdir? Sıcak ve nemli havalar, MS’li kişileri rahatsız edebilir.



'MS DERNEĞİNİ YAŞATMAKTA ZORLUK ÇEKİYORUZ'

1989 yılında kurulan MS Derneği’nin faaliyetlerine Şişli Fulya’da devam etti- ğini dile getiren Prof. Dr. Aksel Siva, “Rehabilitasyon ve sanatsal faaliyetlerimizin çoğu hastaların bir araya gelip toplanabildikleri bu yerde gerçekle- şiyor. Her ayın ilk pazarı genellikle bir hekimle buluşuluyor ve sorular yanıt buluyor” diyor. Sosyal medyada bilinirliği fazla olan kişilerin tiyatro, film ve dizi gibi sosyal sorumluluk projeleri gerçekleştirmeleri, hastalığın bilinirliği açısından son derece önemli bulunuyor. Farkındalık ne kadar fazla olursa hem halk sorunu daha yakından tanıyor hem de MS için daha çok şey yapılıyor. Prof. Dr. Siva, “ABD, MS Derneği için toplanan yardımlarla MS araştırma programlarına yılda milyonlarca dolarlık destek sağ- larken maalesef biz derneğimizi zor yaşatıyoruz. Bu nedenle MS’li kişilerin hayatlarını kolaylaştıran bu çalışmaları daha iyi duyurmak ve daha çok destek ÜNLÜ yönetmen almak zorundayız” diye konuşuyor.

'SON YILLARDA İLAÇ GÜCÜMÜZ ARTTI'

Prof. Dr. Aksel Siva, “Elimizde yakın zamana kadar MS tedavisinde etkin olarak kullanılacak bir ilaç yoktu ve 2012 yılına kadar bu alanda büyük bir boşluk oldu. Oysa artık 12-13 kadar onaylı ve birkaç tane de onay bekleyen ilacımız var. Bu anlamda nörolojinin en çok ilaç gelişimi olan hastalığının MS olduğunu söyleyebilirim” diyor.

MS HASTALIĞINI KONU ALAN İLK DİZİ ÇEKİLDİ

Ünlü yönetmen Gani Müjde, MS’lilerin hikâyelerinden ilham alarak senaryo ekibiyle birlikte yazdığı ve yönetmenliğini ger- çekleştirdiği ‘Melek ile Serhat’ dizisiyle MS hastalığı hakkında farkındalık yaratmak ve MS’lilere sosyal yaşamda destek vermek üzere Türkiye’de bir ilki gerçekleştirdi.



‘Melek ile Serhat’, Türkiye’de senaryosunun bütününde bir hastalığa dikkat çeken ilk dizi olma özelliği taşıyor. Ünlü oyuncular Aslı Tandoğan ve Engin Hepileri’nin başrollerini paylaştığı dizide, MS hastalığı tesadüflerle gelişen esprili bir aşk hikâyesi çerçevesinde anlatılıyor. Dizide ayrıca Ferdi Alver, Aybike Turan, Özlem Çakar, Buğra Özmüldür, Merve Polat, Ömer Köse ve Alişan Özkan rol alıyor.

‘Melek ile Serhat’ dizisinde Türkiye MS Derneği’nin başkanı olan tiyatro sanatçısı Ayşen İnci de yer alıyor. Diziye konuk oyuncu olarak destek veren ünlü isimler arasında ise Emre Kınay, Önder Açıkbaş, Serap Matyaş, Ömer Duran ve Yasemin Hadivent bulunuyor.