Kanser riskinizi ortadan kaldırmada çaresiz değilsiniz

Ceyda ERENOĞLU / HT MAGAZİN

Sağlık Bakanlığı Kanser Daire Başkanı Doç. Dr. Murat Gültekin, “Kanser tedavisinde en önemli nokta hastalığın evresidir” diyor. Erken evrede çok kötü kanserlerde bile tam tedavi mümkünken; yayılmış ileri evrede çok kötü davranmayan bir kanser türünün dahi öldürücü olabileceği belirtiliyor. Erken teşhisin hayat kurtarmadaki başarısı nedeniyle bazı kanserlerin kişinin hiçbir şikâyeti yokken de taranması gerektiğine dikkat çeken Doç. Dr. Gültekin, “Vücudunu en iyi tanıyan kişinin kendisidir. Bu nedenle vücudumuzu dinlemeli ve kontrol etmeliyiz. Bir değişiklik fark ettiğimizde bunu önemsemeliyiz” diyor.

Hangi kanser hangi belirtiyle geliyor?

KANSERİ OLUŞMADAN YAKALAYIN

HPV’nin rahim ağzında oluşturduğu kanser öncesi değişiklikler (CIN) düzenli jinekolojik muayeneler ve rahim ağzından alınan sürüntü testleriyle saptanabiliyor. Böylece kanser oluşmadan önce basit tedavilerle hastanın rahim ağzı kanseri olmasının önüne geçiliyor. Smear ya da HPV testlerinin önerildiği şekilde düzenli olarak yaptırılması durumunda, hastalığın yüzde 90’ın üzerinde bir oranla erken teşhis edilmesi mümkün hale geliyor.

Kadınların bilmesi gereken 4 kanser türü

HANGİ KANSERE HANGİ TARAMA?

Rahim ağzı kanseri hem tarama testi kolay hem de hastalığın erken evresi uzun olduğu için, 50 yıldan uzun süredir başarıyla taranıyor. Bunun dışındaki jinekolojik kanserlerle ilgili henüz genel bir tarama önerisi bulunmuyor. Bunun hem uygun bir test bulunmaması hem de hastalık seyirlerinin farklı olmasından kaynaklandığı belirtiliyor. Rahim yani endometriyum kanseri; çok erken evrede, kadının doktora başvurmasını gerektiren bulgular veriyor. Dünya üzerinde de ülkemizde de bu hastalık büyük oranda erken teşhis ediliyor ve tedavi şansı çok yüksek bulunuyor. Bu kanser, taranan kanserler arasında yer almıyor. Yumurtalık kanseriyle ilgili de çok sayıda çalışma sürdürülüyor. Şüpheli yumurtalık kitlesi/ kisti nedeniyle ameliyat edilen kadınların sadece yüzde 10’una over kanseri tanısı konuyor. Bu nedenlerde, kanda tümör belirteçleri düzeyi ya da ultrason skorlamasıyla yumurtalık kanseri taraması öneriliyor.

Kanser olmamak için bu saatte uyuyun!

Smear yerini HPV testine mi bırakıyor?

1950’li yıllarda keşfedilen rahim ağzı sürüntüsünden patolojik inceleme (smear) testi yıllarca rahim ağzı taramasında kullanılmasına karşın, günümüzde yerini HPV testine bırakıyor. Uygun yaş aralığında (30-65) her 5 yılda bir HPV testiyle tarama yapmanın kadına rahim ağzı kanseri konusunda yeterli güveni vereceği belirtiliyor.

KETEM nedir biliyor musunuz?

Türkiye'de birinci basamak sağlık kuruluşları ve kanser tarama merkezleri olan ‘KETEM’ lerde (Kanser Erken Teşhis, Tarama ve Eğitim Merkezi) 30-65 yaş arasındaki bütün kadınlara 5 yılda bir ücretsiz rahim ağzı kanseri taraması yapılıyor. Bu merkezlerde ayrıca 40-69 yaş arası kadınlara ücretsiz meme kanseri taraması da gerçekleştiriliyor.

Kırmızı meyveler kanserden koruyor!

Rahim ağzı kanseri taramasında hizmet kalite ve etkinliğinin artırılması için geçtiğimiz yıl itibarıyla HPV testlerinin de kullanılmaya başlandığı belirtiliyor. Bunun için Ankara’da bütün ülkelerden gelen örneklerin çalışılacağı merkezi bir laboratuvar bulunuyor. Doç. Dr. Gültekin, “Yeni programla aylık 25 bin civarında olan rahim ağzı kanseri tarama sayımız ayda 100 bini geçti” diyor. Pozitif bulunan numunelerde HPV tiplendirmesi yapılarak smear çalışılıyor. Sonuçlar örneğin laboratuvara ulaşmasından itibaren 10 gün içinde veriliyor. Doktorlar ve vatandaşlar sonuçlara internet üzerinden ulaşabiliyor. (http://hpvtarama.saglik.gov.tr/ duyurular/SonucSorgula)

Kanser hücrelerini yok etmede etkisi kanıtlanmış 10 yiyecek

Dikkat! Korunmak için!

■ Sigara kullanmayın.

■ Obeziteden ve hareketsiz yaşamdan kaçının.

■ Kanserojen HPV enfeksiyonundan korunun.

■ Tarama testlerinizi ve rutin kontrollerinizi aksatmayın.

■ Kanserin erken belirtileri konusunda bilinçli olun, ihmalci olmayın.