Okulda başarı için beslenmeye dikkat

Damla Çeliktaban yazdı

Giriş: 16 Eylül 2015 - 11:44 Güncelleme: 16 Eylül 2015 - 16:29

Google’da haber kaynağınızı Habertürk olarak seçmek için tıklayın

“Ne yersen osun” diyen bir söz vardır. Şöyle ki; yediğimiz gıdanın niteliği fiziksel sağlığımızdan başlayarak öğrenme kapasitemize kadar geniş bir yelpazede etki ediyor. Fastfood ya da çöp besinler dediğimiz bol kalorili az besleyici gıdalar çocukların okuldaki başarısını etkiliyor. Memorial Wellness Beslenme Danışmanı Dr. Dyt. Yonca Sevim beslenme ve okul başarısı ilişkisini anlattı.

Dengeli ve yeterli beslenilen bir gebelik süreci çocuğun zekâ gelişiminin önemli bir parçasıdır. Doğum sonrası yeterli anne sütü alan ve ek gıdaya geçiş sürecinde tek bir gıdaya yönelik beslenme yerine zengin içerikli, çeşitli gıdaları içeren beslenme şeklini benimseyen çocuklar dengeli ve yeterli beslenme konusunda çok daha başarılı olurlar. Beyin yapısının önemli bir kısmını yağlar oluşturmaktadır. Dolayısıyla diyetteki yağlar, çocuklar için çok önemlidir. Beyin ve zekâ gelişiminde önemli rolü olan besin öğeleri, günlük hayatta, sofralarda ve beslenme çantalarında düzenli olarak yer almalıdır. İşte bu besinler:

Beyin gelişimi için çok önemlidir. Balıklarda, özellikle soğuk ve derin su balıklarında yüksek oranda bulunur. Balıkları pişirme yönteminde dikkatli olunmalıdır. Çok yüksek ısıya uzun süre maruz kaldığında yağın yapısı bozulabilir. Yanmadan pişirilmelidir. Balık pişirimi için genel önerim seramik tencerelerde, ağzı kapalı olacak şekilde, kısık ateşte 15-20 dakika olmalıdır. Çocuklar haftada 2 veya 3 kez balık tüketmelidirler. Sardalya, Omega 3 yağ asitlerinin en zengin kaynağıdır ve ülkemizde taze olarak yetişmesi de onu çekici kılan en büyük özelliğidir. Somon, Omega 3 yağ asitlerinin diğer zengin kaynağıdır, kırmızı rengini veren astaksantin ise bilinen en güçlü antioksidanlardan biridir.

Kabuklu yemişlerde de Omega 3 yağ asitleri bulunur. Bu yağların korunması çok önemli olduğu için doğa onları ışık geçirmeyen sert kabuklara saklamıştır. Bu nedenle tüketilmeden önce ayıklanmalı ya da ayıklandıktan sonra koyu renkli cam bir kavanoz içinde buzdolabında saklanmalıdırlar. Pikan cevizi, Omega 3 yağ asitlerini en yüksek içeren yağlı tohumlardan biridir. Ceviz, fındık, badem, hem Omega 3 yağ asitleri hem de büyüme için gerekli mineralleri içerir. Kolesterol, beyin yapısı için çok önemli bir yağdır. Özellikle beyin gelişimi döneminde çocukların kolesterole ihtiyacı vardır. Kolesterol hayvansal kaynaklı doymuş bir yağ çeşididir. Bozulmadan saklanması gerekir, kapalı kaplarda ve buzdolabında tutulmalıdır. Pişirme sırasında yakılmamalıdır. Yumurta, kaliteli protein ve kolin içermesi sebebiyle sadece beyin yapısında değil, tüm vücutta yapım ve hormon üretiminde önemli rolü vardır. Tereyağı, kolesterolü en yüksek içeren yağ grubu bir besindir. Kahvaltılarda veya çorbalarda yakılmadan kullanılabilir. Kilo problemi olan çocuklarda tüketim miktarlarında dikkatli olunmalıdır. Kefir, yoğurt ve süt grubu, beyin gelişimi ve fonksiyonlarında önemli rol oynarlar. Bu grup aynı zamanda kolesterol ve kalsiyum için de sağlıklı kaynaklardır. B12 vitaminin zengin kaynağı olarak hafızayı da güçlendirir. Eğer bir fayda sıralaması yapmak gerekirse; kefir, yoğurt ve süt olmalıdır.

Folik asit, B12 ve B6 vitaminlerinin yeterince alınmasının akademik başarıda doğrudan etkisi vardır. B12, etler ve süt grubunda; folik asit, koyu yeşil yapraklı sebzelerde yüksek oranda bulunur. B6 ise protein kalitesi yüksek gıdalarda bulunur.

Mineral eksikliği çocuklarda zekâ geriliği sebebidir. Bir insanın tüm hayatı boyunca ihtiyaç duyduğu iyot miktarı yalnızca 1 tatlı kaşığıdır ama gebelik süresinde veya bebeklik dönemindeki eksikliği bir ömür boyu zekâ geriliği sebebidir. Himalaya tuzu, iyotlu tuz ve deniz ürünleri, balıklar ve içme suyu iyot kaynağıdır. Karidesin iyi bir iyot, kolesterol ve w-3 yağ asidi kaynağı olduğu unutulmamalıdır.

Merkezi sinir sistemi, bilişsel fonksiyonlar, dikkat ve motor fonksiyonlar üzerinde etkisi vardır. Kırmızı etler yüksek ve kaliteli çinko, demir, proteinler, B grubu vitaminler ve B12 içermesi sebebiyle çocukların beden ve zekâ gelişiminde çok önemli bir yer alır. Katkısız, doğal etler tercih edilmelidir. Şarküteri gıdalardan uzak durulmalıdır. Kabak çekirdeği ve kereviz de yüksek oranda çinko içerir.

Demir açısından yeterli beslenmenin; IQ, okul başarısı, hafıza ve odak üzerinde etkili olduğu gösterilmiştir. Börülce, demir içeriği en yüksek olan kurubaklagildir. Nohut ve diğer fasulyeler de demiri yüksek oranda içerir. Fakat demirin emilebilmesi için limon, taze sebzeler ve meyveler gibi C vitaminiyle birlikte tüketilmelidir.