Sigara vergisindeki düzenleme enflasyonu olumlu etkiledi
Ocak ayında yıllık enflasyon yüzde 64'ü aşıp aylık enflasyon da yüzde 6.70 ile çok yüksek gelirken sigaranın vergisinde yapılan düzenlemenin enflasyonu olumlu etkilediği yani oranın daha da yükselmesini önlediği tespit edildi. Merkez Bankası enflasyon raporunda, düzenleme sonrası sigaralarda 2 lira gibi sınırlı bir artış yapıldığı belirtilerek "Yönetilen yönlendirilen fiyatlar, vergi yapısında gerçekleştirilen değişiklik sonrası tütün fiyatlarının bir önceki Rapora kıyasla daha sınırlı artacağı varsayımıyla, yıl sonu tahminlerini 0,1 puan aşağı yönlü etkilemiştir" denildi.
ABONE OL
2023 sonunda sigaranın vergisinde yapılan düzenlemeyle, nispi ÖTV oranının yüzde 63’ten yüzde 57’ye indirilmesinin enflasyonu 0.1 puan olumlu etkilediği görüldü. Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) Başkanı Fatih Karahan’ın açıkladığı yılın ilk enflasyon raporunda yeni vergi yapısının tütün fiyatlarına olumlu etkisiyle ilgili geniş değerlendirme yapıldı. Enflasyon raporunda tütün ürünlerinde 2023 sonunda yapılan yeni vergi düzenlemesinin enflasyon üzerindeki sektör kaynaklı etkiyi hafiflettiği bu durumun gelecek dönemde de devam etmesinin beklendiğine dikkat çekildi.
Rapora göre, nispi ÖTV oranın düşürülmesiyle mali çarpan 7,50’den 5,17’ye geriledi. Bu durumda, 1 liralık maliyet veya maktu ÖTV artışı gerçekleştiğinde, firmalar perakende fiyatlarını eski düzenlemeyle 7,5 Türk lirası yükseltirken yeni düzenlemeyle 5,17 lira tutarında bir artış yeterli oldu. Artış ihtiyacının daha düşük olması da enflasyon üzerinde sektör kaynaklı etkiyi hafifletiyor.
Enflasyon raporda, “Yönetilen yönlendirilen fiyatlar, vergi yapısında gerçekleştirilen değişiklik sonrası tütün fiyatlarının bir önceki Rapora kıyasla daha sınırlı artacağı varsayımıyla, yıl sonu tahminlerini 0,1 puan aşağı yönlü etkilemiştir” denildi. Raporda, yeni vergi düzenlemesini takiben ocak ayında sigaralarda perakende satış fiyatlarının, eski düzenlemenin ima ettiği artıştan daha sınırlı bir şekilde, 2 lira civarında yükseldiği belirtildi.
“Yeni vergi yapısıyla ilerleyen dönemlerde de daha düşük oranlı perakende fiyat artışı yeterli olacak, enflasyonist baskı daha sınırlı kalacaktır” denilen raporda, AB ülkelerine yakınsamayı hedefleyen bu düzenlemenin dezenflasyona geçiş döneminde maliye ile para politikası arasındaki eşgüdüm açısından da örnek oluşturduğuna dikkat çekildi. Yıl sonu enflasyon tahmininin korunmasında da öngörüyü aşağı yönlü etkileyen faktörlerden biri tütün ürünlerinde gerçekleşen vergi reformu oldu.
MERKEZ BANKASI ENFLASYON RAPORU’NDA TÜTÜN FİYATLARIYLA İLGİLİ DEĞERLENDİRMELER ŞÖYLE:
TCMB Enflasyon Raporu 2024-I (sf 65): 2024 yıl sonu enflasyon tahmini yüzde 36 seviyesinde korunmuştur. 2024 yılı tahminimizi korumamızda bir dizi faktörün birbirini dengelemesi etkili olmuştur. Ücret ayarlamaları ve kamu harcamaları nedeniyle 2024 yılı birinci çeyreğinde çıktı açığının bir önceki Rapora göre daha yukarıda olacağı tahmin edilmiştir. … Bu görünüm altında, çıktı açığı tahmini güncellememiz 2024 yılı enflasyon tahminini 0,4 puan artırıcı yönde etkilemiştir. Buna ek olarak, öngörülenin üzerinde gelen ücret artışlarından kaynaklanan birim işgücü maliyeti yükselişi, tahmini 1,5 puan yukarı yönlü etkilemiştir. Gıda fiyatları ve Türk lirası cinsi ithalat fiyatlarından gelen güncellemelerin toplamı ise 1,4 puandır. Yönetilen yönlendirilen fiyatlar, vergi yapısında gerçekleştirilen değişiklik sonrası tütün fiyatlarının bir önceki Rapora kıyasla daha sınırlı artacağı varsayımıyla, yıl sonu tahminlerini 0,1 puan aşağı yönlü etkilemiştir. Ayrıca, enflasyonun ana eğilimindeki iyileşmenin, tahminler üzerinde aşağı yönlü tesiri olmuştur. Öncelikle, parasal sıkılığın fiyatlama davranışlarına yansıması öngördüğümüzden daha güçlü olmuştur. Buna ilaveten, politika duruşunun ara hedefler doğrultusunda bir önceki raporda öngörülenden daha uzun süre korunacak olması da ana eğilime olumlu yansıyacaktır. Dolayısıyla, ana eğilimdeki değişim, tahminleri 3,2 puan düşürücü olmuştur.