ABD ile İran anlaştı

Pakistan Başbakanı Şahbaz Şerif, ABD ile İran arasında anlaşma sağlandığını açıkladı. Şerif, şunları kaydetti:

"Yoğun görüşmelerin ardından, Amerika Birleşik Devletleri ile İran İslam Cumhuriyeti arasında Barış Anlaşması'na varıldığını duyurmaktan memnuniyet duyuyoruz. Her iki taraf da Lübnan dahil olmak üzere tüm cephelerdeki askeri operasyonların derhal ve kalıcı olarak sona erdirildiğini açıkladı. Resmi imza töreni 19 Haziran Cuma günü İsviçre'de gerçekleştirilecek.

Çatışmaya diplomatik bir çözüm bulma konusundaki kararlılıkları nedeniyle Amerika Birleşik Devletleri'ne ve İran İslam Cumhuriyeti'ne teşekkür etmek istiyoruz. Ayrıca, bu arabuluculuk çabasında yer alan kardeşlerimize, Katar Devleti'nin büyük liderliğine, bu anlaşmaya varılmasında verdikleri destekten dolayı içten teşekkürlerimizi sunarız. Bu bağlamda, Suudi Arabistan Krallığı ve Türkiye Cumhuriyeti'nin vizyoner liderlerine de bu konudaki büyük katkıları için özellikle teşekkür etmek isterim.

Anlaşma yürürlüğe girdikten sonra, arabulucular bu hafta bir dizi toplantı düzenleyecek. Uygulama öncesi yapılacak bu görüşmeler, teknik görüşmelerin ve resmi imza töreninin temelini oluşturacak."

TRUMP: TÜM TARAFLARI TEBRİK EDİYORUZ

ABD Başkanı Donald Trump, İran ile anlaşma sürecinin tamamlandığını söyledi. Trump sosyal medya hesabından yaptığı açıklamada, İran limanlarına yönelik ABD ablukasının kaldırılacağını belirterek, "Tüm tarafları tebrik ediyoruz. Hürmüz Boğazı'nın herhangi bir ücret veya kısıtlama olmaksızın deniz trafiğine tamamen açılmasını resmen onaylıyor, buna eş zamanlı olarak ABD Deniz Kuvvetleri tarafından uygulanan ablukanın derhal kaldırılması talimatını veriyorum" dedi. Trump, "Dünya'nın gemileri, makinelerinizi çalıştırın. Petrol akmaya başlasın" ifadelerini kullandı.

Sosyal medya hesabından yaptığı ikinci paylaşımda Trump, İran ile yapılan anlaşmanın bölgeye barış ve güvenlik getireceğini belirterek, "Birçok başkan İran'la barış yapmaya çalıştı ve benden önce hepsi başarısız oldu. Bölge liderleri, ilk kez gerçek barışı sağlamalarına yardımcı olabilecek bir başkan buldular." değerlendirmesinde bulundu.

İRAN DOĞRULADI

İran Dışişleri Bakan Yardımcısı Kazım Garibabadi, ABD ile anlaşmaya varıldığını doğrulayarak, mutabakat zaptının 19 Haziran'da İsviçre'de imzalanacağını bildirdi.

İran'ın Tesnim Haber Ajansına göre, Dışişleri Bakan Yardımcısı Garibabadi, ABD ile varılan anlaşma hakkında açıklama yaptı.

Garibabadi, "Mutabakat zaptının metni tamamlandı ve İslamabad mutabakat zaptının resmi imza töreni cuma günü İsviçre'de gerçekleşecek. İki heyetin başkanları, görüşmelerin gelecekteki düzenlemelerini belirlemek için müzakereler yürütecek. O zamana kadar, ABD tarafının savaşı sona erdirmek, ablukayı kaldırmak ve varlıkları serbest bırakmak konusundaki taahhütleri doğrulanacak. 60 günlük görüşmeler, ABD'nin bu taahhütleri yerine getirmesine bağlıdır." ifadeleri kullandı.

HANGİ KONULAR MÜZAKERE EDİLECEK?

İran Dışişleri Bakan Yardımcısı Garibabadi, anlaşmanın imzalanmasından sonraki 60 günlük süre içerisinde yaptırımlar, nükleer program ve ekonomik kalkınma mekanizması gibi konuların müzakere edileceğini kaydetti.

Anlaşmanın Lübnan'ı da kapsadığını belirten Garibabadi, "Lübnan da dahil olmak üzere çeşitli cephelerdeki savaş ve askeri operasyonlara derhal ve kalıcı olarak son verileceği bu gece açıklanacak." dedi.

Anlaşma metninde "İran'ın tüm önemli görüşlerinin" yer aldığını aktaran Garibabadi, 19 Haziran'daki imza töreninden önce anlaşma metninin kamuoyuna açıklanacağını belirtti.

İsrail'in Lübnan'a saldırısının ardından İran Silahlı Kuvvetleri'nin karşı saldırıya hazırlandığını ifade eden Garibabadi, bu kararlılığın ABD Başkanı Donald Trump'ın İsrail'e karşı pozisyon almasına ve anlaşma metninde bazı konuların ilerlemesine yardımcı olduğunu aktardı.

Garibabadi, İran Silahlı Kuvvetleri'nin anlaşmaya rağmen "düşmanın planlarına karşı koymak için her zaman hazır olduğunu" belirtti.

CUMHURBAŞKANI ERDOĞAN: SABOTAJLARA DİKKATLİ OLUNMALI

Cumhurbaşkanı Erdoğan, anlaşma ile ilgili açıklama yaptı:

ABD ve İran arasında varılan mutabakatı, bölgemizde sulh-u sükûnun hâkim kılınması adına önemli bir gelişme olarak görüyor, memnuniyetle karşılıyorum.

Tüm dünyanın uzun süredir ihtiyaç duyduğu bu haberin bölgemizde kalıcı huzur ve güven ortamının tesisine vesile olmasını yürekten temenni ediyorum.

İmzaların atılacağı güne kadarki süreçte gerilimi tırmandıracak söylem, tahrik ve eylemlerden kaçınılması ve olası sabotajlara karşı dikkatli olunması gerektiğinin altını önemle çiziyorum.

Bu neticenin alınmasında ABD ve İran liderlikleri başta olmak üzere müstesna ara buluculuk gayretleri için Pakistan’a teşekkür ediyorum.

Ayrıca Katar ve Suudi Arabistan’ın diplomatik girişimlere sağladıkları desteği takdirle karşıladığımı ifade etmek istiyorum.

Türkiye olarak bölgemizde barışın, istikrarın ve huzurun tesisine yönelik her türlü çabayı desteklemeye, diplomasi ve uluslararası hukuk temelinde kalıcı çözümlere katkı sunmaya devam edeceğiz.

DIŞİŞLERİ BAKANI FİDAN: MEMNUNİYETLE KARŞILIYORUZ

Dışişleri Bakanı Fidan, sosyal medya hesabından anlaşmaya dair değerlendirmelerde bulundu:

"ABD ile İran arasındaki savaşın sona erdirilmesi amacıyla varılan mutabakatı memnuniyetle karşılıyoruz.

Söz konusu mutabakat, bölgede kalıcı barış ve istikrarın tesisi yolunda önemli bir merhale teşkil etmektedir. Tamamlayıcı görüşmelerin de yapıcı bir tutumla sürdürülmesini ümit ediyoruz.

Bu önemli adımı atan taraflar ile arabuluculuk rolü üstlenen Pakistan’ı ve Katar başta olmak üzere sürece katkı sağlayan diğer ülkeleri kutluyoruz.

Varılan mutabakatın sabote edilmesine yönelik girişimlerin önlenmesi ve bölgesel barış ile güvenliğin korunması açısından ilgili tüm ülkelerin sağduyulu ve sorumlu bir tutum sergilemesi büyük önem taşımaktadır.

Türkiye olarak, Sayın Cumhurbaşkanımızın liderliğinde, bu sürece başından beri büyük bir destek ve emek verdik. Bölgemizde barış, huzur ve istikrarın tesis edilmesine yönelik desteğimiz kesintisiz devam edecektir."

TRUMP İLE NETANYAHU TELEFONDA GÖRÜŞTÜ

Trump'ın İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu ile yaptığı telefonda görüşmesinde İran'la anlaşma imzalanması konusunda kararlı olduğunu ilettiği bildirildi.

Yedioth Ahronot gazetesinin haberinde, Netanyahu’nun Trump ile görüşmek için güvenlik kabinesi ile gerçekleştirdiği toplantıyı yarıda kestiği belirtildi.

Görüşmede, Trump’ın Netanyahu'ya İran ile anlaşma konusunda kararlı olduğunu ve bu gece imzalanabileceği bilgisini paylaştığı kaydedildi.

Öte yandan İsrail Savunma Bakanı Yisrael Katz’ın da ABD Savunma Bakanı Pete Hegseth ile telefonda görüştüğü aktarıldı.

AVRUPA: İRAN NÜKLEER SİLAH EDİNMEMELİ

E4 ülkeleri olarak bilinen Birleşik Krallık, Fransa, Almanya ve İtalya, ABD ile İran arasında savaşın sona erdirilmesine yönelik anlaşmanın ardından, Tahran'ın nükleer programı konusunda atacağı adımlara bağlı olarak yaptırımların kaldırılmasına hazır olduklarını açıkladı.

Ortak açıklamada liderler, "İran asla nükleer silah edinmemelidir. Bu hedef doğrultusunda ABD, İran ve Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı (UAEA) ile çalışmaya hazırız" ifadelerini kullandı.

İNGİLTERE BAŞBAKANI STARMER: ÇOK ÖNEMLİ BİR ADIM

İngiltere Başbakanı Keir Starmer, ABD ile İran arasında bir barış anlaşmasına varılmasından memnuniyet duyduğunu belirterek, artık Hürmüz Boğazı'nın yeniden açılmasına ve açık kalmasına odaklanmak gerektiğini ifade etti.

Starmer, ABD ile İran arasında bir barış anlaşmasına varılmasıyla ilgili yaptığı yazılı açıklamada, "ABD ile İran arasında bugün bir anlaşmaya varılmasını memnuniyetle karşılıyorum. Bu, savaşı bitirmeye, bölgesel istikrarı sağlamaya ve Hürmüz Boğazı'nı yeniden açmaya doğru atılmış çok önemli bir adımdır." ifadelerini kullandı.

ABD Başkanı Donald Trump'ın yanı sıra Pakistan ve Umman gibi ara bulucular ve çözüme katkı sağlayan tüm tarafları tebrik eden Starmer, "Uzun süredir tansiyonun düşmesi çağrısı yapıyoruz. Bu, bizim görmek istediğimiz bir gelişmedir. Artık Hürmüz Boğazı'nın yeniden açılması ve kalıcı olarak tamamen açık kalmasını sağlamak amacıyla mutabakat zaptının tam olarak uygulanmasına ve nükleer anlaşmanın ayrıntılı unsurlarının nihai hale getirilmesine odaklanmak gerekiyor." değerlendirmesini yaptı.

Starmer, teknik görüşmelere her türlü desteği vermeye hazır olduklarını vurgulayarak, "Bizim önceliğimiz kalıcı ve güvenilir bir barışın sağlanmasıdır. Buna destek vermek için uluslararası ortaklarımızla birlikte çalışacağız." ifadesini kullandı.

Hürmüz Boğazı'nda seyrüsefer özgürlüğünün hemen sağlanması gerektiğini kaydeden Starmer, buradaki gemi geçişlerinde yaşanan sorunların aylardır İngiltere ve dünyadaki insanları ekonomik olarak etkilediğine dikkati çekti.

Starmer, geçişlerin güvenliği için Fransa'yla birlikte bir süredir uluslararası bir görev gücü oluşturma çabalarına liderlik ettiklerini de hatırlatarak Hürmüz Boğazı'nda görev yapmaya da talep gelirse hazır olduklarını vurguladı.

İran'ın nükleer programıyla ilgili verdiği taahhütleri eksiksiz şekilde uygulamasının önemli olduğunun altını çizen Starmer, "İngiltere'nin uzun süredir değişmeyen kararlı tutumu, İran'ın hiçbir zaman nükleer silaha sahip olmamasının gerektiği yönündedir." açıklamasında bulundu.

BM'DEN AÇIKLAMA

Birleşmiş Milletler (BM) Genel Sekreteri Antonio Guterres, ABD ile İran arasında varılan barış anlaşmasından dolayı memnuniyetini ifade etti.

BM Genel Sekreter Sözcülüğü ofisinden yazılı açıklama yapıldı.

Açıklamada, “Genel Sekreter, ABD ve İran'ın derhal ve kalıcı bir ateşkes, Hürmüz Boğazı'nın yeniden açılması ve daha fazla müzakere için bir çerçeve sağlayan bir barış anlaşması üzerinde mutabakata vardıklarını duyurmaktan memnuniyet duyar.” ifadelerine yer verildi.

Bunun, çatışmanın barışçıl çözümü yolunda kritik bir adım olduğu belirtilen açıklamada, “Genel Sekreter, barış anlaşmasına yol açan müzakereleri desteklemede Pakistan, Katar, Mısır, Suudi Arabistan, Türkiye ve diğer bölgesel ülkelerin oynadığı yapıcı rol için derin takdirini ifade eder.” denildi.

KATAR BAŞBAKANI AL SANİ: MEMNUNİYETLE KARŞILIYORUZ

Katar Başbakanı ve Dışişleri Bakanı Şeyh Muhammed bin Abdurrahman Al Sani, ABD ile İran arasında Mutabakat Zaptı (MoU) konusunda varılan anlaşmayı memnuniyetle karşıladıklarını açıkladı.

Al Sani açıklamasında, "Amerika Birleşik Devletleri ile İran İslam Cumhuriyeti arasında Mutabakat Zaptı konusunda varılan anlaşmayı memnuniyetle karşılıyoruz. Bu anlayışın sağlanmasına uygun koşulların oluşturulmasına katkı sunan kardeş ülke Pakistan İslam Cumhuriyeti'ne ve tüm bölgesel ile uluslararası taraflara teşekkür ediyoruz" ifadelerini kullandı.

Al Sani, tarafların önümüzdeki müzakerelere olumlu ve yapıcı bir anlayışla katılmasını beklediklerini belirterek, bunun elde edilen ilerlemenin pekiştirilmesine ve daha da ileri taşınmasına katkı sağlayacağını söyledi.

Katar'ın bu çabaları desteklemeyi sürdüreceğini vurgulayan Al Sani, "Katar Devleti, diyalog ve barışçıl yollarla bölgesel ve uluslararası güvenlik ile istikrarı güçlendirmeyi amaçlayan tüm girişimlerin kararlı destekçisi olmaya devam edecektir" dedi.

*Haberin görselleri AA ve AP tarafından servis edilmiştir.