Toplu iş sözleşmesi 5 milyon vatandaş tarafından bekleniyor. 1 Mayıs Emek ve Dayanışma Günü olması nedeniyle emekçiler Toplu iş sözleşmesi için seslerini duyurmaya çalışıyor. Peki, Toplu iş sözleşmesi nedir? İşte detaylar...

TOPLU İŞ SÖZLEŞMESİ NEDİR?

Toplu İş Sözleşmesi (TİS),işyeri veya işletme düzeyinde, işkolu esasına göre işyeri veya işletmede TİS yapma yetkisini haiz işçi sendikası ile işveren sendikası veya sendika üyesi olmayan işveren arasında yapılan iş sözleşmesidir. Buradan anlaşıldığı gibi, TİS'in işçi tarafında mutlaka işçi sendikası olmalıdır. Ancak işverenin sendika üyesi olması zorunlu değildir.

İşyeri uygulamasında ve işçi-işveren ilişkilerinde, emredici yasa hükümlerinden sonraki kaynaktır. Çalışma koşulları ve ücreti belirleyen "normatif" hükümler ile, işçi sendikası ve işveren sendikası ya da sendika üyesi olmayan işveren arasındaki ilişkileri düzenleyen "düzenleyici" hükümleri bulunur. Kanunda yasaklanmış konularda ve emredici kanun hükümlerine aykırı olarak TİS'e hüküm konulamaz. Sendika üyesi olmayan işçiler, "dayanışma aidatı" ödeyerek, TİS'in normatif hükümlerinden yararlanabilirler.

Tarihte bilinen ilk toplu iş sözleşmesinin Osmanlı döneminde 18. yüzyıl ortalarında Kütahya'da çini ve kahve fincanı üreten bir imalathanede yapıldığı bilinmektedir.

5 MİLYON KİŞİ TOPLU İŞ SÖZLEŞMESİNİ BEKLİYOR

Kamu görevlilerinin toplu iş sözleşmeleri iki yılda bir yapılıyor. 2020-2021 yıllarında memur maaşlarında yapılacak artış oranları, ağustos ayındaki pazarlık sürecinde belirlenecek. Gelecek dört yıl boyunca seçim görünmemesi nedeniyle memur sendikalarının bu yıl pazarlık gücünün az olması bekleniyor ancak 2018 yılında yaşanan yüksek enflasyon dolayısıyla tabandan da yoğun baskı kaçınılmaz görünüyor. 2017 yılında yapılan son toplu iş sözleşmesinde memur maaşlarına 2018'de yüzde 4+3.5, 2019 yılında da yüzde 4+5 oranında zam verilmişti. Enflasyonun bu oranların üzerinde gerçekleşmesi durumunda ise enflasyon farkının yansıtılacağı kararlaştırılmıştı.

Kamu görevlileri ile yapılan toplu iş sözleşmesi 3 milyon dolayındaki memurun yanı sıra yaklaşık 2 milyon memur emeklisinin aylığını da etkileyecek.

Bu yıl kamuda çalışan 210 bin işçi için de toplu iş sözleşmesi yapılacak. 2017 yılında yapılan sözleşmede kamu işçilerinin ücretlerine birinci yıl yüzde 7.5+5, ikinci yıl da yüzde 3.5+3.5 oranında artış yapılmıştı. İşçi ücretlerine de enflasyon farkı yansıtıldı.