Uyuz hastalığı Türkiye'de son dönemde birçok kişiyi etkiliyor. Vakaların yaygınlaşması ve uzmanların uyarısı nedeniyle milyonlarca insan uyuz hastalığını araştırmaya başladı.ndiği bildirildi. Peki, uyuzdan korunmanın yolları nelerdir?

UYUZ NEDİR?

Uyuz hastalığı, küçük bir akar türünün neden olduğu bir cilt sorunudur. El, koltuk altı, karın, parmak aralarında kaşıntı ve döküntüye neden olur. Dünya genelinde oldukça yaygın halk sağlığı sorunu olan uyuza mikroskopik bir akar türü olan Sarcoptes scabei neden olur. Böcek benzeri bu akarın deri altına yerleşmesi ile ortaya çıkan hastalık; vücudun farklı bölgelerinde kaşıntı, döküntü ve cilt yaralarına da neden olabilir. Daha çok hastane, huzurevi, askeri kışlalar, bakım evleri gibi kalabalık ortamlarda aynı kıyafetleri giyen, aynı yatağı paylaşan kişiler arasında daha kolay yayılır. Uyuz, sanılanın aksine kedi ve köpek gibi hayvanlardan insana bulaşmaz. Geceleri yoğun şekilde kaşıntıya neden olan hastalık zamanında tedavi edilmediğinde ciltte yaralar oluşturabilir. Uyuz kremi, merhem ve solüsyon ile kısa süre içinde kolayca tedavi edilir.

UYUZ NASIL BULAŞIR?

Uyuz hastalığına gözle görülemeyen mikroskobik bir eklem bacaklı olan 'Sarcoptes Scabiei Hominis'in neden olduğunu anlatan Dr. Emre Araz, "Yakınmalar 2 ila 6 hafta sonra ortaya çıkıyor. Daha çok gece kaşıntısı şeklinde kendini gösteriyor. Kişiler kaşıntıyı başlangıçta çok önemsemeyebiliyorlar, ama kaşıntılar zamanla yara haline dönüşebiliyor ve içi su veya irin dolu kabarıklıklar şeklinde ilerleyebiliyor. Bu açıdan ikincil enfeksiyonlar gelişebiliyor. Burada, geceleri ortaya çıkan kaşıntı çok önemli" diye konuştu.

Dr. Araz, daha çok parmak araları, el bilekleri, dirsekler, koltuk altları ve kadınlarda özellikle meme çevresi ile erkeklerde genital bölge kaşıntılarının dikkat çektiğini belirterek şu bilgileri verdi: "Çocuklarda ise daha çok el içleri, ayak tabanları, bazen saçlı deride ortaya çıkabiliyor kaşıntı. Bazen hastalığın ileriki aşamalarında nodül dediğimiz bezelye tanesi şeklinde kabartılar da oluşturabiliyor. Yurtlar, askeriye gibi toplu yerlerde çok karşımıza çıkıyor."

UYUZ HASTALIĞININ BELİRTİLERİ NELERDİR?

-Daha çok geceleri görülen şiddetli kaşıntı.

-Genellikle parmak aralarında, dirsek, bilek, bel, kalça, koltuk altında görülen ve sivilceye benzeyen kırmızı renkli kabarcıklar, yaralar ve döküntüler.

-Yaygın şekilde kızarıklık ve döküntüler; baş, yüz, boyun, sırt ve tüm bedende.

-Uyuz bulaşan kişinin cildinde bazen dişi uyuz akarının deri yüzeyinin hemen altında tünel açması nedeniyle, minik oyuklar görülebilir.

-Uyuz akarları, genellikle parmaklar arasında, bilekteki deri büklümlerinde, diz, dirsek, penis, göğüs ya da omuz bıçaklarında yaşamını sürdürürler.

UYUZ NASIL TEDAVİ EDİLİR?

Uyuz tedavisi hastanın yaşına ve bağışıklık sisteminin durumuna göre özel olarak belirlenir. Bir cildiye uzmanının önereceği tedavi, aynı evde yaşayan tüm bireyler tarafından uygulanmalıdır. Genellikle birkaç kez tüm vücuda uygulanacak bir krem, kaşıntılar ve yaralar için de antihistaminik ve deri iyileştirici farklı kremler önerilir. Tedavi süresince giyilen tüm kıyafetlerin ve kullanılan tüm mefruşatın yüksek ısıda yıkanıp ütülenmesi de tedavinin önemli bir parçasıdır çünkü uyuz böcekleri insan vücudu dışında da belirli süreler boyunca hayatta kalabilirler.

UYUZ TEDAVİSİNDE DİKKAT EDİLECEK HUSUSLAR

Türk Dermatoloji Derneği’nin önerilerine göre uyuz tedavisi sırasında bunlara dikkat etmek gerekli:

- Tedavide değişik ilaçlar kullanılabilmekle birlikte, hangi ilaç kullanılırsa kullanılsın uyulması gereken bazı kurallar vardır.

- Yerel tedavi ajanları kullanıldığında ilacın tüm vücut bölgelerine uygulanmasına dikkat edilmelidir.

- Kullanılan çamaşır ve çarşafların 60 derecede yıkanması ve ütülenmesi gereklidir.

- Yıkanamayacak eşyaların ağzı bağlı olan bir poşet içerisinde ortalama üç gün saklanması yeterli olacaktır.

- Başarılı bir tedavi sonrasında dahi hastalık bulgularının 2-6 hafta kadar devam edebileceği unutulmamalıdır.

- Aynı yaşam ortamını paylaşan kişilerin eş zamanlı tedavi edilmeleri çok önemlidir.