Yaralanma sonucu oluşan şişlik ve morluklar neden renk değiştirir?

Hepimiz gün içinde ufak çaplı kazalar geçirebiliyoruz. Bunun sonucunda şişme, morarma, yaralanma gibi sonuçlarla karşılaşıyoruz. Dikkatli baktığımızda ise yaralı bölgenin, iyileşme süreci boyunca sürekli renk değiştirdiğini görüyoruz. Peki, bunun sebepleri neler?

Giriş: 14.08.2024 - 15:00 Güncelleme: 14.08.2024 - 15:00

1

Ufak çaplı düşme, çarpma, kesik gibi yaralanmalarda vücudumuz çok farklı reaksiyonlar gösterir. Bunlardan en önemlisi yaralanan bölgenin eski haline dönene kadar farklı renklere dönüşmesidir. Yaralardaki renk değişiminin sırrı nedir?

2

YARALARIN FARKLI RENKLERE BÜRÜNMESİ

Cildimizde meydana gelen yara, bere, morarma, ezik ve çürükler iyileşme sürecinde renkten renge bürünür. Bunun sebebi vücudumuzun olay yerini sağlıklı hâle döndürmeye çalışırken gerçekleşen bir dizi biyokimyasal süreç basamaklarıdır.

3

YARALARIN BAŞLANGIÇ RENGİ NEDEN KIRMIZI OLUR?

Vücudumuz yeterince sert bir darbe aldığında, cildimizin hemen altında yer alan kılcal damarlar zarar görür. Bu ince damarlardan sızmaya başlayan kan, çevre dokulara akarak yaraya ilk rengi olan kırmızımsı tonunu verir. Başlangıç rengini, kanımıza rengini veren demirli hemoglobin molekülünün de kırmızı olması belirler.

4

Hemoglobin vücuda alınan oksijen moleküllerinin dokulara taşınmasından sorumludur. İyileşme süreci boyunca görülecek renk geçişleri, hemoglobinin parçalanmasıyla açığa çıkan bileşiklerdir.

5

İYİLEŞMENİN İLK İKİ GÜNÜNDE OLUŞAN DEĞİŞİM

Yara oluşumunu takip eden ilk iki gün içerisinde fagosit adı verilen akyuvar hücreleri hemoglobini, demir içeren "hem" adındaki moleküllere ve globin proteinlerine parçalar. Bu işlem sonucunda bere mavimsi mor renge dönüşür. Globinler, kendilerini oluşturan amino asitlere yıkılarak akyuvarlarca bölgeden taşınır.

6

Bu sırada, demir atomlarının depolanıp sonra tekrar değerlendirilmesi için hem molekülleri hemosiderine dönüştürülür. Hemosiderin kahverengidir, ancak bu renk iyileşme sürecinin sonraki basamaklarında belirginleşir.

7

YARANIN SARI RENGE DÖNÜŞÜMÜ

İyileşmenin yaklaşık birinci haftasında "hem" moleküllerinin kalan kısmı bir enzim tarafından biliverdin adlı yeşil bileşiğe dönüştürülür. Sonraki aşamada ise farklı bir enzim biliverdini sarı renkli bilirubine dönüştürür.

8

Sarı renkli bilirubin işlenmek ve idrarla vücuttan atılmak üzere karaciğere taşınır. Yeşil biliverdin ve sarı bilirubin bileşenleri uzaklaştırıldıkça, berede dağıtımı henüz tamamlanmamış kahverengi hemosiderinin rengi daha da belirginleşir. Son olarak hemosiderin de bölgeden tamamen taşındığında cilt eski hâline döner.

9