Habertürk
    Takipde Kalın!
      Günlük gelişmeleri takip edebilmek için habertürk uygulamasını indirin
        Haberler Yaşam HT Pazar Bu böcek fısfısla ölmüyor

        HT PAZAR / NAZENİN TOKUŞOĞLU

        Her şeyden önce ismi enteresan. Küçük olduğu için böyle bir benzetme yapıldığını anlamak zor değil, buna bir de istenmeyen yerde bulunma durumunu ekleyelim, devamını bilişim uzmanı Ramazan Kılıçlı anlatsın...

        Başbakan Erdoğan’ın evi ve çalışma ofisinde dinleme cihazları bulununca yer yerinden oynadı. O gün bugündür araştırmalar sürüyor. MİT tarafından incelenen gizli dinleme cihazının teknik olarak gelişmiş bir model olduğu anlaşıldı. Cihaz, farklı frekanslardan takibi önlemek için bir de kripto sistemiyle çalışıyor. İş bu kadar ciddileşince yeni önlemler de alındı tabii. Makam odalarında sensör, Başbakanlık’ta sağır oda projesi... İlkinde Erdoğan’ın yüzü, yürüyüşü ve hareketlerinin tanımlandığı sensörler odalara farklı biri yalnız girdiği anda alarm veriyor. Bunlar bana Tom Cruise’un Azınlık Raporu filmini anımsattı. Evlere kapı altlarından gizlice dalan böcekler insanın gözünün içine girip kimlik tespiti yapıyordu. Acaba böceklerin kapı altından yürüyerek girdiği günleri de görecek miyiz? Neyse, biz bugünkülere dair merak edilenlere yanıt arayalım. Böcekler 2 kategoriye ayrılıyor: Alıcı-verici mantığıyla çalışan dinleme cihazları ve kapalı devre dinleme cihazları...

        ALICI-VERİCİ MANTIĞIYLA ÇALIŞANLAR

        Bu sistemde verici dinlenmek istenen odaya yerleştiriliyor. Yerleştirilen verici aldığı sesi kablosuz alıcısına iletiyor. Vericinin sim kartlı olması durumunda alıcı cep telefonu oluyor. Bu şekilde mesafe tanımaksızın dinleme mümkün. Bunlarda genelde ses sensörü bulunuyor ve ortamda konuşma olduğu anda “böcek” otomatik olarak önceden belirlenen cep telefonunu arıyor. Dinleme cihazlarında en yaygın sistem de bu. Sim kartı bulunmayan dinleme cihazlarındaysa radyo veya telsiz bandı kullanılıyor ve dinleme mesafesi 3 km’yi geçmiyor. Ramazan Kılıçlı, “Kibrit kutusundan daha ufak boyutta olan sistemin dahili bataryası olmasına karşın fazla enerji tükettiğinden, cihaz elektriğe yakın üçlü priz, klavye gibi aletlere yerleştirilir” diyor. Bu sayede dinleme cihazı yıllarca bu aletlerin elektrik enerjisinden faydalanıyormuş. İnanılır gibi değil!

        KAPALI DEVRE DİNLEME CİHAZLARI

        Bu bir çeşit ses kayıt cihazı. Sensör özelliği sayesinde ortamda konuşma algıladığında kayıt yapmaya başlıyor, konuşma bittiğinde kayıt duruyor. Bu sayede boş kayıt yapmayıp enerji tasarrufu sağlıyor. İçindeki hafıza boyutuna göre yüzlerce saat kayıt yapıp farklı zamanlardaki konuşmaları ayrı klasörlere arşivliyor. Cihaz fırsat bulunduğunda gizlice yerleştirildiği ortamdan alınarak kaydettiği ses dosyaları dinleniyor. Çakmak boyutunda olan bu cihazın içindeki batarya hafızasını doldurana kadar yeterli. Gizlemek amacıyla genelde eşyalar arasına yerleştiriliyor.

        ‘JAMMER, DİNLEME CİHAZLARI İÇİN ÇÖZÜM DEĞİL’

        Dinleme cihazlarını engellemek için insanların aklına gelen ilk yöntemse jammer sistemi. Türkiye’ye bu cihazı getiren ve bu sayede birçok önemli devlet kurumu ve bakanlarla tanışan Ramazan Kılıçlı, “Jammer’ın dinleme cihazlarını bloke edebileceği yanlış bir düşüncedir” diyor. “Standart bir jammer sadece cep telefonu frekansını bloke eder. Oysaki bir alıcı-verici sistemle çalışan dinleme cihazı veriyi birçok frekansta aktarabilir. Bunun için tüm frekansları kapsayan bir jammer yapılması gerekir. Bu maliyetlidir ve önceleri faydalı olsa da bugün etkinliğini yitirmiştir. Çünkü artık akıllı dinleme cihazları var...”

        AKILLI DİNLEME CİHAZLARI

        Bunlar, alıcı-verici dinleme cihazlarıyla kapalı devre dinleme cihazının birleşimi. Ortamda konuşma olduğunda, tamamını hafızasına topluyor. Bu esnada dışarı veri göndermediği için ne jammer engelleyebiliyor ne de dedektörle yeri tespit edebiliyor. Ortamda konuşma bittiğinde cihaz bir süre bekleyip kimsenin kalmadığını anladığı an topladığı veriyi otomatik olarak alıcısına aktarmaya başlıyor. “Bu şekilde profesyonel derecede önlem aldığını düşünen birçok üst kurum dinlenmiştir” diyor Kılıçlı. “Başbakanlık dahil” diye ekliyor.

        Dinleme cihazları nasıl tespit edilir?

        En yaygın kullanılan yöntem frekans tespit dedektörü. Amaç alıcı-verici mantığıyla çalışan dinleme sisteminde vericinin alıcıya kablosuz gönderdiği veriyi tespit etmek. Piyasada Çin’den 10 dolara getirilip 500 dolara satışa sunulan ve bilinçsizce kullanılmaya çalışılan yüzlerce çeşit dedektör var. Kapalı devre dinleme cihazı tespiti için de termal kamera kullanılıyor. Piyasada dinleme cihazı arama hizmeti veren ufak çaplı firmalar da bulunuyor. Kullandıkları yöntem genelde aynı ve birçok kurum bu kişilerden periyodik tarama hizmeti satın alıyor.

        ‘En etkili yöntem mikrofon bozucu’ Termal kamerada amaç, dedektörle tespit edilemeyen dinleme cihazını yaydığı ısıdan yakalamak. Fakat dinleme cihazı boru şeklinde metal bir obje veya kutuya yerleştirildiğinde termal kamera işe yaramıyor. Uzun lafın kısası, Ramazan Kılıçlı dinleme cihazlarının engellenmesinin şu anki teknolojiyle mümkün olmadığını savunuyor. “Bana göre en uygun yöntem mikrofon bozucu cihaz” diye de ekliyor. Sonuçta her dinleme cihazının içinde bir mikrofon var değil mi? Ama kötü haber şu: Kılıçlı, dünyada gerçekten işe yarayan mikrofon bozucu bir teknolojinin mevcut olmadığını söylüyor. Kendisi son olarak Başbakanlık için yeni bir teknoloji geliştirmiş. Teklif olarak sunmuş. Test aşamasında... “En büyük hayalim mikrofon bozucu cihaz projemi tamamlamak” diyor.

        GÜNÜN ÖNEMLİ MANŞETLERİ