Esra Boğazlıyan

Elazığ’ın Maden ilçesindeki 257 yıllık hükümet konağı, uzun yıllardır restorasyon bekliyor. 17 yıldır ödenek verilmediği için restorasyon işlemleri yapılamayıp, kaderine terk edilen konak adeta mezbeleliğe dönmüş durumda. Uluslararası Anıtlar ve Sitler Konseyi (ICOMOS) Türkiye Milli Komitesi, restorasyon bekleyen tarihi yapı için harekete geçti.

Harabeye dönen 257 yıllık hükümet konak restore edileceği günü bekliyor

 

ICOMOS Türkiye Milli Komitesi, Elazığ Valiliği’ne gönderdiği yazıda tarihi yapının korunması, onarım projesinin hazırlanması için gerekli bütçenin acilen sağlanmasını istedi.

RESTORASYONA GEREKÇE ÖDENEK YOK

İnşa edildiği 1762 yılından 1876 arasında 114 yıl “Madeni Hümayun Emaneti Emin Sarayı”  olarak kullanılan daha sonra da yapılan tadilatla mutasarrıflık binası olan konak, 1924 - 1926 yılları arası valilik ve 1926’dan 1987’ye kadar da kaymakamlık makamı hizmet verdi.

Konak, Diyarbakır Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kurulu Müdürlüğü tarafından 2002 yılında “I. Grup Korunması Gerekli Kültür Varlığı” olarak tescillendi, ne var ki ‘ödenek yok’ gerekçesiyle bir türlü koruma altına alınıp restorasyonu yapılamadı. Kapı ve pencereleri sökülen, duvarları dökülmesiyle harabeye çevrilen tarihi yapı, sokak hayvanlarına mesken oldu. 

YARDIM KAMPANYASINA İZİN VERİLMEDİ

Konağın kurtarılması için yıllar içinde çeşitli girişimlerde bulunuldu. Ancak ‘ödenek yok’ gerekçesiyle restorasyon yapılmadı. Maden Camiikebir Mahallesi Hafriyat Mağdurları Derneği tarafından 30 Ekim 2019’da daha fazla gecikme olmadan restorasyon maliyetine katkı sağlamak amacıyla bir kampanya başlatılmak istendi. Ancak bu kampanyaya izin verilmedi.

PROJESİ HAZIR GİRİŞİM BEKLENİYOR

Bölge sakinlerinin ve sivil toplum kuruluşlarının tüm çabalarına karşın restorasyon için bir arpa boyu yol kat edilemedi. Peki ama neden? Habertürk yazarı Esra Boğazlıyan, bu soruyu Elazığ İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü’ne sordu. Kültür Müdürü Ahmet Demirbağ, “Tarihi hükümet konağının restorasyonu için Diyarbakır Röleve ve Anıtlar Müdürlüğü 2013’te proje hazırladı. Ardından Bakanlık ve Müzeler Genel Müdürlüğü’ne başvurularımız oldu. Henüz bir girişimde bulunulmadı. 2020’de yatırım planına alınması için başvurularımız var” açıklamasını yaptı. Peki şimdi ne olacak?

ICOMOS DEVREYE GİRDİ

Uluslararası Anıtlar ve Sitler Konseyi (ICOMOS) Türkiye Milli Komitesi, restorasyon bekleyen tarihi yapı için harekete geçti. ICOMOS Türkiye Milli Komitesi, Elazığ Valiliği’ne gönderdiği yazıda tarihi yapının korunması, onarım projesinin hazırlanması için gerekli bütçenin acilen sağlanmasını istemesinin ardından tüm gözler valiliğe çevrildi. 

110'DAN FAZLA ÜLKEDE ÖRGÜTLÜ

Uluslararası ve hükümetler dışı bir organizasyon olan ICOMOS (International Council on Monuments and Sites) 1965 yılında Varşova’da kuruldu. Amacı, tarihi anıtlar ve sitlerin korunması ve değerlendirilmesine yönelik ilkeler, teknikler ve siyasetler geliştirmek ve ilgili her türlü araştırmayı desteklemek ve yönlendirmek. Sekretaryası Paris’te olan ICOMOS’un 110’dan fazla ülkede kurulmuş ulusal komiteleri ve 7500’ü aşkın üyesi bulunuyor. Dünya Mirası Listesi’ne alınacak yeni kültür varlıklarının seçiminde ve listede yer alan varlıkların korunmuşluk durumunu saptamada UNESCO’ya danışmanlık da yapıyor.