Neden bazı insanlar istemsizce bacaklarını sallar?
Uzun süre hareketsiz kaldığımız durumlarda bazen hızlıca gelen yerimizde duramama hissiyle bacak sallama hareketleri sergileyebiliriz. Böyle bir durumla günün her saati karşılaşabiliriz. Farkında olmadan dakikalarca bacağımızı sallayabilir, hatta birisi bizi uyarmazsa bütün gün aralıklarla devam edebiliriz. Peki nedir bu istemsizce bacak sallama, işte detaylar...
Gün içinde bulunduğumuz her ortamda, evde, iş yerinde, toplu taşımada hatta uyurken bile istem dışı bacaklarımızı sallayabiliyoruz. Bu durum tamamen kontrol dışı gerçekleştiğinden sebebinide tam olarak bilmiyoruz. Bu duruma huzursuz bacak sendromu da denir. İstemsizce bacak sallama alışkanlığının sebebi nedir?
BAZILARIMIZ İÇİN BİR HASTALIK
Masa başı işlerde çalışmak gibi uzun süre hareketsiz kaldığımız durumlarda bazen hızlıca gelen yerimizde duramama hissiyle bacak sallama hareketleri sergileyebiliriz. Bazen de kaygılı dönemlerimizde uykuya dalmaya çalışırken huzursuzlanıp benzer hareketler yapabiliriz. Çoğumuz için nadiren gerçekleşen bu durum, bazı insanlarda sıkça tekrarlanarak yaşam ve uyku kalitelerini düşüren bir rahatsızlığa dönüşebiliyor.
Willis–Ekbom Hastalığı ya da toplumda daha yaygın kullanılan adıyla huzursuz bacak sendromunu (HBS) deneyimleyenler otururken ya da yatarken gelen karşı koyamadıkları ve tanımlamakta zorlandıkları his yüzünden bacaklarını hareket ettirmeden rahatlayamıyor. Çoğu kişi bu hisse karşılık olarak sadece bacaklarını hareket ettirirken, bazı vakalarda kişiler kollarını, kafalarını ve gövdelerini de sallayabiliyor.
GENETİK OLABİLİR
Türkiye’de huzursuz bacak sendromundan muzdarip kişiler nüfusun yüzde 3-4’ü iken, bu oran Avrupa ve Kuzey Amerika ülkelerinde yüzde 10’u aşabiliyor ancak diğer taraftan da bazı Asya ülkelerinde yüzde 1’in altında kalıyor. Aynı aileden birden fazla kişide sendromun gözlenmesi ise hastalığın genetik ve etnik kökenleri olduğunu düşündürüyor.
DEMİR EKSİKLİĞİ BÜYÜK ETKEN
Güncel araştırmalar HBS’nin vücuttaki düşük demir seviyesiyle de ilişkili olabileceğini gösteriyor. Beynimizde yer alan bazal ganglia adlı bölge istemli hareketlerimizden sorumludur. Bu bölgeden kaslarımıza gönderilecek mesajlar için dopamin adlı kimyasal sinyal taşıyıcının üretilmesi gerekir. Ancak sentezlenmesinde demir kullanılan dopaminin üretim basamakları demir eksikliği yüzünden sekteye uğradığında istemsiz kas hareketleri ortaya çıkabiliyor.
PARKİNSON HASTALARINDA GÖRÜLME OLASILIĞI YÜKSEK
Parkinson hastalarının da beyinlerinde bazal ganglia bölgesi düzgün çalışmadığı için dopamin üretiminde sorunlar yaşanabiliyor ve bununla ilintili olarak Parkinson hastaları huzursuz bacak sendromuna yakalanabiliyor. Buna ek olarak, HBS hastalarına yapılan otopsilerde beyinlerinin demir stoklarında eksiklik gözlenmesi de şüpheleri doğrular nitelikte.
MİNERAL TAKVİYESİ ÖNEMLİ
Demir eksikliği yüzünden HBS’ye yakalananlara demir seviyelerini yükseltmek için mineral takviyesi öneriliyor veya dopamin agonisti (işlevsel olarak dopamini taklit eden) ilaçlar sayesinde dopamin algılayıcı beyin hücrelerinin yeterince dopamin sinyali alıyormuş gibi çalışması sağlanıyor.
KAYNAK: TÜBİTAK
