Akciğerlerde biriken balgam, nefes almayı zorlaştırırken öksürüğü de artırabiliyor. Zencefil çayından buhar uygulamasına kadar pek çok doğal yöntem, balgamın yumuşayarak daha kolay atılmasına yardımcı oluyor.
BALGAM NEDEN OLUŞUR?
Balgam, akciğerler ve solunum yolları tarafından üretilen yoğun kıvamlı bir mukustur. Vücudun; enfeksiyon, iltihap, alerjenler veya tahriş edici maddeleri temizleme mekanizmasının bir parçasıdır. Çeşitli hastalıklar ve çevresel faktörler balgam üretiminin artmasına neden olabilir. Balgamın rengi ise altta yatan durum hakkında önemli ipuçları verir.
UYARI: Doğal yöntemler yalnızca destekleyicidir. Uzun süren, kanlı balgamla seyreden veya başka belirtilerle birlikte görülen durumlarda mutlaka doktora başvurulmalıdır. Özellikle bebekler ve çocuklarda doktor önerisi olmadan herhangi bir uygulama yapılmamalıdır.
BALGAM RENKLERİ VE ANLAMLARI
ŞEFFAF BALGAM
Şeffaf balgam çoğu zaman normal kabul edilir. Genellikle ince yapılıdır ve sağlıklı bireylerde görülebilir. Ancak bazı akciğer hastalıklarında miktarı artabilir.
SARI / YEŞİL BALGAM
Sarı ya da yeşil renkte balgam, çoğunlukla enfeksiyon varlığına işaret eder. Bu renk, bağışıklık sisteminin enfeksiyonla savaşında görev alan nötrofillerden kaynaklanır. Zatürre, bronşit, kistik fibroz gibi durumlarda sıkça görülür.
PEMBE BALGAM
Köpüklü pembe balgam, akciğer dokusuna sıvı ve az miktarda kan sızmasıyla ortaya çıkan pulmoner ödemin bir göstergesi olabilir. Bu durum genellikle konjestif kalp yetmezliğiyle ilişkilidir.
KANLI BALGAM
Az miktarda dahi olsa kanlı balgam mutlaka ciddiye alınmalıdır. Hemoptizi; akciğer kanseri, tüberküloz, pulmoner emboli gibi ciddi hastalıkların belirtisi olabilir ve acil değerlendirme gerektirir.
KAHVERENGİ BALGAM
Kahverengi balgam, özellikle sigara içenlerde katran birikimine bağlı olarak görülebilir. Ayrıca bakteriyel zatürre, KOAH alevlenmeleri, akciğer apseleri ve kistik fibrozda da ortaya çıkabilir.
SİYAH BALGAM
Nadir görülen siyah balgam, genellikle kömür tozu, yoğun duman gibi maddelerin solunması sonucu oluşur. Sigara kullanımı, kömür işçiliği ve pnömokonyoz bu duruma yol açabilir.
BALGAM OLUŞUMUNA NEDEN OLAN DURUMLAR
Balgam üretimini artırabilen yaygın nedenler şunlardır:
- Kronik obstrüktif akciğer hastalığı (KOAH)
- Alerjik astım ve bronşit
- Konjestif kalp yetmezliği (Vücutta yaygın (akciğerler, batın, bacaklar vb.) sıvı birikimi ve ödem ile karakterize bir kalp yetmezliği durumu) ve pulmoner ödem (Akciğerlerde biriken sıvının neden olduğu bir durumdur)
- Kistik fibroz (Genetik bir hastalıktır ve vücutta yoğun, yapışkan bir mukus üretimine yol açar)
- Akciğer kanseri ve gırtlak tümörleri
- Pulmoner emboli (Akciğer arterlerinin pıhtı veya başka bir materyal ile tıkanması)
- Bronşektazi (Akciğerdeki bronşların kalıcı olarak hasar görmesi ve genişlemesiyle oluşan kronik bir rahatsızlık)
- Pnömoni (zatürre)
- Sinüzit
- Tüberküloz
- Sigara kullanımı
- Yoğun hava kirliliği
DOĞAL BALGAM SÖKTÜRÜCÜ YÖNTEMLER
Doğal yöntemler, balgamın yumuşamasına ve daha kolay atılmasına yardımcı olabilir. Bu uygulamalar destekleyici niteliktedir.
ZENCEFİL ÇAYI
Taze zencefil dilimlerini kaynar suda 5–10 dakika demleyin. İsteğe bağlı olarak bal ve limon ekleyerek günde 2–3 kez tüketebilirsiniz.
BAL VE KARABİBER
Bir tatlı kaşığı bal ile yarım çay kaşığı karabiberi karıştırarak günde 1–2 kez tüketebilirsiniz.
NANE VE KEKİK BUHARI
Kaynar suya nane yaprakları ve kekik ekleyerek çıkan buharı 5–10 dakika solumak solunum yollarını rahatlatır.
LİMON VE BAL
Yarım limon suyu ve bir çay kaşığı balı sıcak suyla karıştırarak özellikle sabahları tüketebilirsiniz.
TUZLU SU GARGARASI
Ilık suya yarım çay kaşığı tuz ekleyerek günde birkaç kez gargara yapmak boğazdaki mukusu azaltır.
SARIMSAK ÇAYI
Ezilmiş bir diş sarımsağı sıcak suda demleyerek günde bir kez içebilirsiniz.
ANANAS SUYU
Günde bir bardak taze ananas suyu, balgamın azalmasına katkı sağlayabilir.
ELMA SİRKESİ
Ilık suya bir yemek kaşığı elma sirkesi ekleyip günde bir kez içilebilir.
SICAK DUŞ VE BUHARLI BANYO
Sıcak su buharı, burun ve boğazdaki mukusun gevşemesine yardımcı olur.
ET VE TAVUK SUYU ÇORBASI
Bu çorbalar balgamı yumuşatarak solunum yollarının rahatlamasına destek olur.
BEBEKLER VE ÇOCUKLARDA BALGAM İÇİN DOĞAL YÖNTEMLER
Bebeklerin solunum yolları hassas olduğu için uygulamalar mutlaka nazik ve doktor kontrolünde olmalıdır.
BOL SIVI TÜKETİMİ
Anne sütü, mama ve uygun sıvılar balgamın incelmesine yardımcı olur.
BUHAR UYGULAMASI
Buhar makinesi veya banyoda oluşturulan doğal buhar solunum yollarını nemlendirir. Uçucu yağlar önerilmez.
BURUN ASPİRATÖRÜ VE TUZLU SU
Tuzlu su spreyleriyle burun yumuşatıldıktan sonra aspiratörle nazikçe temizlik yapılabilir.
ORTAM NEMİ
Oda neminin %40–60 arasında tutulması balgamın yoğunlaşmasını önler.
HAFİF MASAJ
Sırt ve göğüs bölgesine yapılan nazik masaj, mukusun hareketlenmesine yardımcı olur.
BAŞ POZİSYONU
Uyku sırasında başın hafif yükseltilmesi balgamın akışını kolaylaştırabilir.
Görsel Kaynak: istockphoto - shutterstock
