Hava yollarının günümüzdeki kadar yaygın ve etkin olmadığı geçmişte, yolcu taşımacılığının ağır yükü şehirlerarası otobüslerin omuzlarındaydı.  Kara yolculuğunun vazgeçilmezi olan otobüsler, insanları birbirine kavuşturmanın, ayrılığın, hasretin ve sevincin olduğu gibi yeni tanışıklıklara ve dostluklara kapı açardı.

Otobüs yolculuklarında tanışıp da daha sonra iletişimini devam ettiren insanların dostlukları dillere destandı. Havayollarının bugün geldiği nokta otobüslerin yükünü azaltsa da bayram arefeleri ve uzun tatil günleri öncesinde otobüslere olan talep azalmadı. Günümüzde de arefe günlerinde otobüs garları "iğne atılsa yere düşmez" deyiminin yaşandığı mekânlardan biri olmaya devam ediyor. 

Habertürk'ten Mehmet Şimşek'in haberine göre İzmir'de turizm işletmeciliği yapan mühendis Mehmet Malik Dalay, yoğun işlerinden fırsat buldukça evinde ayırdığı özel odaya çekilip, otobüs maketleri yapıyor. Hobi olarak başladığı bu iş zamanla tutkuya dönüşmüş. Öyle ki şimdiye kadar çeşitli modellerden oluşmuş 4672 adet çeşitli otobüs maketi yapmış. Bu arefe gününde Mehmet Bey'in yaşam biçimi haline gelen bu tutkusunu konuşalım isteyince ortaya ilginç bir hikâye çıktı.



HER ŞEY BABASININ ALDIĞI OYUNCAKLA BAŞLAMIŞ

Mehmet Malik Dalay’ın şehirlerarası otobüslere ilgisinin anlamlı bir milâdı var. Şöyle anlatıyor:

"Küçük yaşlarda yurtdışında yaşarken rahmetli babamın aldığı oyuncaklar bu merakımın başlangıcı oldu. İlk başta otobüsler daha sonra kamyon ve vinçlerle devam etti” Dalay, küçük yaşlardan ilk gençliğe uzanan süreçte ilk otobüslerin camlarını söküp logonun tekli parçalarını yolcu niyetine kullanmış. Bu oyuncaklarını yanından hiç eksik etmemiş. Tek başına yaptığı şehirlerarası yolculuklar da bu merakını daha da perçinlemiş.

Amatör olarak başlayan bu hobi zamanla profesyonel bir uğraşa dönmüş. Aynı zamanda  özel bir şirketin  sahibi olan Mehmet Bey, fırsat buldukça kendisine gelen siparişlere cevap verir olmuş.  Şimdiye kadar tam 4 bin 672 adet maket otobüs yapmış.



TOZLUKLARDAN PERDELERE KADAR İLGİNÇ İSTEKLER

Dalay'a müşteri profilini sorduğumda şu yanıtı alıyorum: "Otobüs maketi talepleri otobüs firması sahiplerinden çalışanlarına kadar uzanan bitmek bilmeyen bir sevda...." Mehmet Bey'in 'bitmeyen bir sevda' demesi boşa değil. Diyor ki:
 "İlginç taleplerle karşılaşıyor ve hepsine cevap vermek istiyorum. Tozluk ve perde isteyenlerden tutun da rockingere kadar… Sonuçta bu bir sevda ve gayet normal karşılamak gerekiyor.

Dalay'ın yaptıkları bununla da sınırlı değil. Kendisi için tasarlayıp,  üzerinde 2 yıl çalıştığı 3,5 X 2 metre boyutlarında 456 figür, 157 otobüs, 14 ticari taksi, 3 belediye otobüsü ve 25 sivil aracı içinde barındıran bir otogarı var.  Ayrıca otogarın yanında tamirhane, hurda araç alım satım yeri ve otobüs parkını da katarsak tablo tamamlanıyor.

BU MEKÂNI ÇOCUKLARDAN NASIL KORUYOR?

Çocuklar için iştah kabartıcı bu mekânı afacanlardan nasıl koruduğunu merak ediyorum. Mehmet Bey kırmızı çizgilerini anlatıyor:  "Arkadaşlarım, eşim dostum bu konuda ne kadar hassas olduğumu bildikleri için buna saygı gösteriyorlar ve çocuklarıyla gelmiyorlar. Gelen olursa da yanlarından ayırmamaya özen gösteriyorlar”.

Otobüs sevdalısıyla çalışma tarzından konuşuyoruz. Detayların önemine vurgu yaparak şöyle anlatıyor:  Hazırladığım modelin ilk önce içime sinmesi gerekiyor. Sinmeyen ürünü göndermiyorum, ta ki karşımdaki 'evet işte budur' diyene kadar...
Taylak otobüs model bazlı çalışmıyor. Mini otobüslere otogar da yapıyor. Bir otobüs terminalinde ne varsa bütün ayrıntıları incelikli olarak ortaya koyuyor. Peyzaj çalışmalarını da ekledikten sonra son şeklini veriyor.

OTOBÜSÜYLE TEK BAŞINA SEYAHAT EDİYOR

Başında da söylediğim gibi Mehmet Bey'in kendine ait bir turizm şirketi var. 19 otobüsünü çeşitli firmalara kiraya veriyor. Araba kullanmak istemediği zaman sefere çıkmayan otobüslerden birinin şoför mahalline oturup, Çeşme-Kuşadası-Bodrum güzergâhına direksiyon sallıyor. Böylece içindeki bitmek tükenmek bitmeyen otobüs sevdasını bir çıta daha yükselmiş oluyor.  Ustanın gönlünde yatan otobüs firmasını soruyorum. Bir çırpıda şimdilerde artık sahneden çekilmiş olan firmayı söylüyor: Benim gönlümün firması eskilerden ve duayen olarak kabul ettiğim Varan Turizm. Okul yıllarımda ve iş seyahatlerimde tercih ettiğim yegane firmaydı".  Mâlum bir arefe günü Mehmet Bey'in de bayram telaşı olduğu için sohbeti noktalamanın zamanı.  Bundan sonraki hedefini soruyorum:
Cevabı net:  
Büyük bir sergi açıp bugüne kadar yaptığım tüm çalışmalarımı sergilemek ve büyük bir maket mağazası açmak…
Yolun açık olsun usta, diyerek tamamlıyoruz.