Habertürk
    Takipte Kalın!
      Günlük gelişmeleri takip edebilmek için habertürk uygulamasını indirin
        Haberler

        Dünyayı sarsan ekonomik krizle birlikte yarı yarıya azalan global müzayede satışları yeniden 2005 yılı seviyelerine yaklaştı. Şimdi kısa vadeli beklenti, rekor rakamlara yeniden ulaşılmasa da, son 10 yılın ortalamasında yakalanan seviyeye tutunmak

        Özellikle 2000’li yıllarda altın çağını yaşamaya başlayan çağdaş sanat piyasası, 2007’de yakaladığı zirveyi 2008 sonunda başlayan krizle birlikte ani çöküşe bırakmıştı. Dünya ölçeğinde alınan önlemler, ülkelerin ekonomik görünümüne ve psikolojisine çekidüzen verince, koleksiyonerler de çağdaş sanat piyasasına geri döndü. 2007’de ulaşılan ve pek çokları tarafından “balon” olarak nitelenen rakamları yeniden yakalamak henüz mümkün olmadı. Ancak satışlar yine de 2005 seviyesinde tutunmayı başardı. Yakın gelecekte de bu eğilimin sürmesi bekleniyor. Ekonomik güvenin tam olarak geri gelmemesine paralel olarak sanatta da arzu edilen trend, daha ödenebilir rakamlarla sanat eseri almak. Sanatta özellikle alış ve satışlara bakıldığında Doğu’ya olan ilginin arttığını ve Uzakdoğu’ya yönelme olduğunu söylemek gerekiyor. Ekonomide büyümenin lokomotifi Çin başta olmak üzere Avrupalı sanatseverin sanatta aynı değişimi yaşadığını ve bu bölgeye yöneldiğini söylemek yanlış olmaz. Bu yazı dizisinde sizlere dünya ve Türkiye’de sanat eserlerine yönelik son trendleri, ekonomik verilerle sunacağız.

        UCUZLARIN SATIŞI ARTTI

        Sanattaki alış satışları takip edebilmenin en göz önünde olan yolu müzayede evleri. Sanat piyasasında yaşanan düşüş ve toparlanmayı görebilmek için bazı belli başlı müzayede evlerinin satışlarına göz atmak yeterli. Örneğin dünyaca ünlü Christie’s’in 2009 yılındaki satışları yüzde 43, Sotheby’s’in satışları ise yüzde 58 düşmüş. 2010 yılının rakamları ise yüzde 30’lar seviyesinde yükselişe işaret ediyor.

        Öte yandan müzayedelerde satışı yapılan parça sayısı ise yükselişte. 2009 ve 2010 yıllarında 6 yıl öncesine kıyasla 6 kat daha fazla eser satılmış. 2010 yılında müzayede evlerinde satılan 30 bin 300 parça eserden elde edilen toplam gelir ise 443 milyon Euro. Bu rakam 2007 yılında 975.2 milyon Euro’ya ulaşarak rekor kırmıştı. Ortaya çıkan bu sayısal veriler, elde edilen toplam gelirin düştüğüne, ancak satılan parça sayısının arttığına, yani daha ucuz eserlere talebin azalmadığına en açık kanıt.

        PRESTİJ SATIŞLARI KURTARDI

        Krizle birlikte satışlarında büyük yara alan müzayede evleri 2010 yılında “prestij” satışlarıyla iniş trendini durdurmayı başardı. Daha uygun fiyatlı eserlerin satışına rağbet olmasına rağmen, bunlar müzayede evinin toplam gelirine az etki yapabildi. Bu nedenle müzayede evleri empresyonist ve çağdaş sanatın tanınmış isimlerinin eserlerini de satışa çıkardılar. Nitekim, 2010 yılında en yüksek fiyatlı satılan eserlerin sahibine baktığımızda rekorların değişmeyen ismi Pablo Picasso’yu görmek mümkün.

        HIRST’ÜN GELİRİ 14’TE 1’E İNDİ

        Kriz dönemindeki fiyat düzeltmelerinden en çok etkilenen kuşkusuz çağdaş sanatın en hızlı yükselen isimleri oldu. Fiyatlardaki çılgın artışın simgesi haline gelen Damien Hirst’ün geliri 2009 yılında önceki yıla göre 14’te 1’e indi. Bir diğer ünlü isim Jeff Koons için ise bu oran 3’te 1 oldu. Bu düşüşü Sotheby’s’in satışa çıkardığı eserlerin tahmini fiyatında da görmek mümkün, 2009’da 600800 bin dolar ile satışa sunulan eserlerin yeni tahmini satış fiyatları 150-200 bin dolar seviyesine indi.

        90-91 KRİZİ DERS OLDU

        1990-1991 yıllarında yaşanan krizde sanat alımlarında ciddi bir çöküş yaşanmıştı. Alımlardaki düşüşün çok daha keskin yaşandığı bu dönemden ders çıkaran müzayede evleri bu sefer aldıkları iki önlemle satışlardaki düşüşü belli bir kademede tutmayı başardılar. Bunlardan ilki daha ulaşılabilir, ucuz eserlerin hemen satışa konmasıydı. Nitekim, satılan tabloların yüzde 47’sinin fiyatı 1000 Euro’nun altındaydı. Satılan tablo ve fotoğrafların yüzde 80’inin fiyatı da 1000 ile 10 bin Euro arasında gerçekleşti. İkinci önlem ise yüksek fiyatla satışa çıkan tabloların ressamlarının, yüksek fiyatlı alıcıları “garanti” ressamlar olmasıydı.

        SANAT YATIRIM İÇİN Mİ?

        “SANAT için sanat”“toplum için sanat” tartışmasına 20’nci yüzyıl yeni bir boyut ekledi: “Yatırım için sanat.” Bu gelişme beraberinde sanat eserlerinin milyonlarca dolarlara satılmasını, müzayedelerin dünyaca ünlü işadamlarının bir eser için birbirleriyle yarıştığı platformlar haline gelmesini de getirdi. Sanat eseri almak prestij ve statü sembolü olmanın yanı sıra gelecek yıllarda, hatta bazen aylarda, çok iyi getiri sağlayabilecek bir alana dönüştü. Öyle ki, yapılan istatistikler son yıllarda sanat eseri almanın borsadan bile iyi kazandırdığına dair verileri ortaya koydu.

        Bu durumda, eserlere biçilen değerlerin bol sıfırlı rakamlardan oluşmasının payı büyük. Dünya sanat tarihi, dönemine damgasını vuran sanat eserlerinin satışlarına bakıldığında 2007’de zirve yaptı. Bu “şişkin balon” şimdilerde bir miktar inse de sanat hâlâ yıldızı parlayan yatırım araçlarının başında geliyor. Bu yazı dizisinde, önce dünya sanatında fiyatların ve trendlerin geldiği noktayı, ardından daha emekleme çağında denebilecek Türk sanat piyasasının durumunu okuyacaksınız...

        Meltem Ersoy-GAZETE HABERTÜRK

        ÖNERİLEN VİDEO

        İstanbul Valisi Gül'den Habertürk'e açıklamalar

        İstanbul Valisi Davut Gül, megakenti etkileyen selle ilgili Habertürk'e açıklamalarda bulundu

        GÜNÜN ÖNEMLİ MANŞETLERİ