Nette ticarete plaza engeli
Hızla büyüyen e-ticaret, çalışanlar teslim adresi olarak iş yerini gösterince sıkıntılar başladı
Büyüklüğü 23 milyar TL'ye ulaşan, her gün 100 bini aşkın paketin taşındığı e-ticaretin, alan ve satanını konuşuyoruz hep. Ama bu filmin bir de 'yardımcı erkek oyuncuları' var: İşyerlerinin muhaberat servisleri. Eğer içinde bir küçük ilçe nüfusunu barındıran o dev plazalardan birinde çalışıyorsanız, kapıdan günde kaç kez kargo elemanı girdiğini, bu paketlerin teslim edildiği muhaberat servisini düşünün. Bugüne kadar sadece işle ilgili evrakların teslim edildiği muhaberat odalarında şimdi kutu kutu ayakkabılar, CD'ler, kitaplar, elbiseler var. Günün en az 8 saatini plazaların içinde geçiren beyaz yakalılar, artık sadece çay, kahve molası vermiyor. İşin en yoğun saatinde kutudan çıkan çiçekli bir elbiseyle, ayakkabıyla neşeleniyor. Resmi veriler internet üzerinden alışveriş yapan 5 milyon kişi olduğunu gösteriyor. 2011'de pazar yüzde 57 büyümüş, 2012 yılında beklenen büyüme yüzde 100. 2016'da alışverişin 10 katın üzerinde büyüyeceği ve 20 milyar doların üzerinde bir hacim yaratacağı öngörülüyor. İnternet üzerinden harcamanın yüzde 66'sını A sosyo ekonomik sınıf gerçekleştiriyor ve alışverişin yüzde 40'ı İstanbul'da yapılıyor.
KOLİ TRAFİĞİ ARTTI
İşte bu trafik yüzünden plazaların resepsiyonları ve muhaberat elemanları yeni bir görevle tanışınca bazı şirketler işyerinin teslimat adresi olarak gösterilmesini yasaklamaya başlamış. Önce iki bankanın genel müdürlüğü, bir gün sonra da bir holdingin genel merkezinde aynı karar alınmış. Belli ki alışveriş arttıkça bu yasaklar da artacak. Peki bu
sorun e-ticareti nasıl etkileyecek? Markafoni'nin kurucusu Sina Afra'ya “Bu yasaklar hakkında ne düşünüyorsunuz?”
diye sorunca gördüm ki sektörün çözüm aradığı bir sorunun tam da üstüne basmışım. Afra, e-ticaret yapan bütün şirketlerin bu konuda yeni modeller geliştirmek konusunda çalıştığını söyledi. Ne olabilir bu model? Tıpkı market alışverişini gün içindeki saat dilimleriyle düzenleyen Migros örneğinde olduğu gibi, elbiseyi, ayakkabıyı, kitabı da çalışanların eve dönüş saatinden sonra teslim etmeyi organize etmek. Bunun için kargo şirketleriyle bir araya gelerek, mesai saati dışındaki teslimatın maliyetini belirlemek ve bu farkı tüketiciye yansıtmak.
SEKTÖR ALTERNATİF MODELLER ARIYOR
Yurtiçi Kargo yetkilileri mesai saatleri dışında paket teslimi konusunda yurtdışı örneklerini veriyor. Bazı ülkelerde 24 saat açık benzincilere kiosk ya da corner kurulurken örneğin Almanya bu sorunu ATM otomatı benzeri şifreyle
girilen 24 saat açık 'kargo odaları' kurarak çözmüş. Ancak özellikle İstanbul'da bu alanların güvenliğini sağlamak konusu kargo şirketlerinin çekindiği en önemli şey.
Esen Evran / Gazete Habertürk