Günlük gelişmeleri takip edebilmek için habertürk uygulamasını indirin
HABERTURK.COM / Ajanslar

Kabil Hamid Karzai Uluslararası Havalimanı'nın işletilmesi için Katar Emiri Al Sani ile görüşecek olan İngiltere Dışişleri Bakanı Raab, temmuz ayında Taliban'ın Afganistan'ı hızlı bir şekilde ele geçirmesi konusunda uyarı içerdiği ve risk analizlerinin bulunduğu Dışişleri Bakanlığı raporu nedeniyle eleştirilerin odağında.

Guardian'dan Patrick Wintour ve Heather Stewart'ın aktardığı haberde, Taliban’ın hızla Afganistan’da iktidarı ele geçirmesinin ardından yaklaşık dört haftaya tekabül eden kısa bir süre önce, İngiltere’de risk değerlendirmesinin yapıldığı ve Afganistan’daki insani krizin tetiklenebileceği konusunda uyarılar yapıldığı ortaya çıktı.

İngiltere Dışişleri Bakanı Dominic Raab ise risk değerlendirilmesinin mevcudiyetine rağmen neden harekete geçilmediği konusunda sorgulanıyor.

ELEŞTİRİLER

Dominic Raab çarşamba günü milletvekilleri ve istihbarat komitesi toplantısında, Afganistan başkenti Kabil’in ‘‘gelecek yıla kadar güvende kalacağını’’ inandığını söylemişti.

İstihbarat değerlendirilmesinin yapıldığı toplantıda, ‘‘Kabil’in düşüşü’’ hızı karşısında şaşırdığını sözlerine ekleyen Raab, mevcut risk değerlendirmesini ‘‘dersler çıkarılması’’ gerektiği yönünde yorumladı.

ABD Başkanı Joe Biden'ın ‘‘ABD ulus inşası’’ olarak tanımladığı, uluslararası ölçekte de ‘‘işgal olarak da adlandırılan’’ dönemin sona erdiğini söylemesinden sonra, Raab da ortak bir söylem geliştirdi ve İngiliz halkının ‘‘denizaşırı müdahalelere’’ ne kadar destek verdiğini Afganistan’dan sonra sorgulamaya başladığını aktardı.

İngiltere Parlamentosu Dış İlişkiler Komisyonu Başkanı Tom Tugendhat, risk değerlendirmesine rağmen harekete geçilmemesi konusunda Raab’ı eleştirdi ve elindeki ana risk raporunu sundu. Aynı zamanda Dışişleri Bakanlığı tarafından acil durum planı hazırlanıp hazırlanmadığı konusunda milletvekilleri Raab’ı sorguya çekti.

Dışişleri Bakanlığı ise İngiltere Parlamentosu Dış İlişkiler Komisyonu Başkanı Tom Tugendhat tarafından atıfta bulunulan yayımlanmamış ‘‘risk analizi’’ raporun kendi istihbarat risk değerlendirmeleriyle çelişmediğini söyledi.

Raporun bir kopyası Guardian tarafından da görüldü. Kabil’in düşüşünü içeren ve zaman belirtilmeyen risk raporunda, Kabil'in düşüşünün İngiltere için potansiyel sonuçları olduğu belirtildi. Guardian’dan Patrick Wintour ve Heather Stewart bu riskleri şu şekilde sıraladı:

''İngiltere'nin terörle mücadele kapasitesini azaltmak, uyum risklerini artırmak, uyuşturucu akışının ve yasa dışı göçün sağlanması; artan küresel insani baskılar, devlet finansmanının gözetimini azaltmak, daha geniş bölgeyi, özellikle Pakistan'ı istikrarsızlaştırmak, Birleşik Krallık ve NATO'nun itibarını zedelemek ve Dışişleri Bakanlığı'nın bakmakla yükümlü olduğu personele yönelik tehditlerin artması.''

Öte yandan, İngiltere Dışişleri Bakanı Raab'ın Afganistan’daki tahliye süreci ve krizi yaşandığı sırada tatile çıkması eleştirilerin odağı olmuş, ülkedeki muhalefet Raab’ın istifasını istemişti. Anadolu Ajansı’nın aktarmış olduğu haberde de ‘‘İngiltere’deki Afgan çevirmenlerin, Afganistan'dan kaçmasına yardım etmesi için gerekli telefon görüşmelerini yapmamakla suçlanan Dışişleri Bakanı Raab'ın istifasını’’ istediği yazılmıştı.

ARKA KAPI DİPLOMASİSİ

Raab’ın bu yıl mart ve ağustos ortaları arasında Afganistan’ı içeren 40 çağrıya katıldığını, 2019 yılında Afganistan-Pakistan arasında ''arka kanal/arka kapı'' görüşmelerini denetlediği kaydedildi ancak görevi sırasında, Afganistan, Pakistan ve diğer komşu ülkelere ziyaret etmediğini söyledi.

TAHLİYE SÜRECİ

Tahliye sürecine ilişkin sorulara cevap veren Raab, 20 Dışişleri Bakanlığı personelinin ve 13 Sınır Gücü yetkilisinin Afganistan'da tahliye operasyonları döneminde bulunduğunu aktardı.

Tahliye sürecinde, hükûmetin, Afganistan'dan Britanya'ya yerleşmeye ‘‘uygun’’ bireyleri kategoriler bazında sınıflandırması eleştirilere neden oldu.

Bu kategoriler üç farklı kategori bazında sınıflandırıldı. Sınıflandırmalar: İngiliz vatandaşları, Birleşik Krallık'a sadakat göstermiş olanlar ve uluslararası hukuk ile ilişkin olan "iltica ile ilgili" kategoriyi içeriyor. Tüm bu kategoriler ise farklı hükûmet departmanları tarafından yönetiliyor.

Raab ise eleştiriler karşısında, İngiltere'nin toplamda 17 bin kişiyi tahliye ettiğini söyledi ve açıklamalarında ''Elimizden gelenin en iyisini yaptık'' demekle yetindi.

RAAB: ABD'DE DENİZAŞIRI MÜDAHALELERE VERİLEN İÇ DESTEK AZALDI

Guardian’dan Patrick Wintour ve Heather Stewart, İngiltere Dışişleri Bakanı Raab’ın NATO’nun neden ABD olmadan Afganistan’daki ‘‘misyonuna’’ devam etmediği sorularına ilişkin ise Raab'ın ABD olmadan hareket etmenin ''psikolojik bir güven sorunu olduğu’’ söylediğini aktardı. Afganistan sürecinde ABD'ye ve Batı'ya yönelik eleştirilere ilişkin ise derslerin ''birlikte alınacağını'' söyledi.

NE OLMUŞTU?

KABİL SALDIRISINDAN ÖNCE AFGANLARIN ABBEY KAPISINA YÖNLENDİRDİĞİ İDDİASI

AA- Afganistan'daki İngiliz Büyükelçiliğinin, 26 Ağustos'ta Kabil'deki Hamid Karzai Uluslararası Havalimanı'na yönelik terör saldırısından saatler önce Afganlara Abbey giriş kapısına gitmeleri talimatı verdiği iddia edildi.

BBC'nin ulaştığı e-postalara göre, ABD ve İngiltere'nin saldırılardan bir gün önce vatandaşlarına "terör saldırısı tehdidi" nedeniyle Kabil havalimanına seyahat etmemeleri uyarısında bulunmasına rağmen, İngiliz Büyükelçiliği, Afganları saldırının olduğu Baron Hotel'in yakınındaki Abbey kapısını kullanmaları için yönlendirdi.

İngiliz Büyükelçiliğinden aynı gün gönderilen başka bir e-postaya göre de eski bir Afgan tercümana doğru yerde olup olmadığı soruldu.

BBC'nin güvenlik gerekçesiyle ismini paylaşmadığı eski tercüman, "Onların tavsiyelerine uysaydım, artık hayatta değildim. Yapmayacağımı söyledim çünkü durum kötüye giderken güvende hissetmiyordum. Oraya gitmek delilik olurdu ve bu (gitmemek) hayatımı kurtardı. Hayatlarımızı kurtaran kendi kararımızdı." ifadelerini kullandı.

İngiltere'nin Kabil Büyükelçiliğinde çalışmış bir Afgan kadın da saldırı günü İngiltere'nin resmi tavsiyesinin "kafa karıştırıcı ve çelişkili" olduğunu söyledi.

İngiltere Hükümet Sözcüsü ise BBC'ye yaptığı açıklamada, "Artan terör tehdidi tespit edilir edilmez seyahat tavsiyesini değiştirdik ve tüm çağrı görevlilerinin bu tavsiyeyi iletmesini sağladık ve kalabalığa dağılmalarını tavsiye ettiğimiz yerde açıkça belirttik. Bu tavsiyeye karşı bir e-postanın nasıl gönderilmiş olabileceğini araştırıyoruz." ifadelerine yer verdi.

Kabil'de 26 Ağustos'ta meydana gelen IŞİD/DEAŞ/H'nin üstendiği havalimanı yakınlarındaki terör saldırısında 13 ABD askeri ve 170'ten fazla Afgan sivil yaşamını yitirmişti.

İNGİLİZ DIŞİLERİ BAKANLIĞI KABİL HAVALİMANIYLA İLGİLİ ÜLKESİNİN SUÇLANDUĞU PENTAGON'DAN SIZAN NOTLARI YALANLAMIŞTI

AA- İngiltere Dışişleri Bakanı Dominic Raab, ABD'nin Kabil havalimanının terör saldırısına hedef olan kapısını saatler önce kapatmak istediğini ancak kapının İngiltere'ye tahliye edilenlerin havalimanına girmesine izin vermek için açık tutulduğu yönündeki ABD Savunma Bakanlığından (Pentagon) sızan notları reddetmişti.

İnternet haber sitesi Politico'nun elde ettiği Pentagon notlarına göre, Amerikan kuvvetleri, "azami risk" altında olduğu düşünüldüğü için geçen hafta perşembe günü öğleden sonra Kabil'deki Hamid Karzai Uluslararası Havalimanı​​​​​​​'nın Abbey Kapısını kapatmayı planlamıştı.

Ancak Afganistan'daki ABD kuvvetlerinin komutanı Peter Vasely, İngiliz kuvvetlerinin Afgan ve İngiliz vatandaşlarının işlemlerinin yapıldığı otelden çıkararak havalimanına almaya başlamasını gerekçe göstererek kapının daha uzun süre açık kalmasını istemişti.

Pentagon'un "gizli bilgilerin hukuka aykırı olarak ifşası" diyerek doğruladığı sızıntı, dün İngiltere Dışişleri Bakanı Dominic Raab'a sorulmuştu.

Sky News'e konuşan Raab, İngiltere'nin tahliye operasyonu için kapının açık bırakılmasını istediği iddiasının "doğru olmadığını" söylemişti.

Saldırıyı gerçekleştiren terör örgütü IŞİD/ DEAŞ'ın Afganistan'daki kolundan kaynaklanan tehdide karşı ABD ile çok yakın iş birliği yaptıklarını kaydeden Raab, "Ancak trajik bir şekilde (saldırıyı) önleyemedik." demişti.

Saldırı öncesi sivilleri, kayıtlarının yapıldığı otelden çıkardıklarını doğrulayan Raab, "Ancak kapıyı açık tutmak için direttiğimizi ileri sürmek doğru değil." ifadesini kullanmıştı.

24 SAAT GÜNÜN ÖZETİ
24 saat
24 saat günün önemli haberleri ve gelişmeleri