İran'da neler oluyor?
Dünya 2026'ya Venezuela'da yaşananlarla sert bir giriş yaptı. Ancak İran da 2025'in son günlerinde başlayan protestoların halen devam etmesiyle hareketli günler yaşıyor. Ekonominin dibe vurduğu ülkede, çok sayıda İranlı ciddi bir maddi baskı altında ve hükümetin krize verdiği yanıttan memnun değil. Bu tablo, İran'ın son yıllarda gördüğü en büyük protesto dalgalarından birine yol açtı.
ABONE OL
İran'da 28 Aralık günü enflasyonun hızla yükselmesi ve yerel para biriminin döviz kurlarına karşı yüksek değer kaybı yaşaması ve ekonomik sorunları nedeniyle Tahran Kapalı Çarşı’da esnafın başlattığı protestolar ülke geneline yayıldı.
Başlangıçta protestocular ağırlıklı olarak büyük şehirlerdeki esnaf ve üniversite öğrencileriydi. Ancak gösteriler zamanla daha küçük kentlere de yayıldı. Güvenlik güçleri ile protestocular arasındaki çatışmalarda şiddet olayları yaşandı ve hayatını kaybedenler oldu.
Resmi bir açıklama gelmediği için net can kaybını bilmek zor ancak, aktivistlere göre, İran'daki protestolar sırasında yaşanan şiddet olaylarında hayatını kaybedenlerin sayısı en az 35’e yükseldi.
ABD merkezli İran İnsan Hakları Aktivistleri Haber Ajansı (HRANA) 29 protestocunun, 4 çocuğun ve İran güvenlik güçleriyle bağlantılı 2 kişinin hayatını kaybettiğini açıkladı. Protestolarda bini aşkın kişinin gözaltına alındığı tahmin ediliyor.
Gözlemciler ve insan hakları örgütlerine göre bu gösteriler, 2022'de 22 yaşındaki Mahsa Amini'nin başörtüsü kurallarını ihlal ettiği gerekçesiyle gözaltında hayatını kaybetmesinin ardından patlak veren sert hükümet karşıtı protestolardan bu yana ülkedeki en büyük eylemler niteliğinde. Ancak mevcut protestolar, Amini'nin ölümünü izleyen gösterilerle kıyaslandığında aynı ölçekte ya da yoğunlukta değil.