Ateş sönmek üzere: Kalaycılık mesleği çıraksızlıktan yok oluyor 27 yaşındaki kalaycı Cumali Doğan: "Biz bu ateşi yakmaya devam ediyoruz ama çırak yetişmezse yakında bu ocak tamamen sönecek"

– Kahramanmaraş’ta 27 yaşındaki kalaycı, severek başladığı kalaycılık mesleğine gençlerin ilgi göstermediğini belirterek, "Biz bu ateşi yakmaya devam ediyoruz ama çırak yetişmezse yakında bu ocak tamamen sönecek" dedi.
Bir dönem çarşıların vazgeçilmez meslekleri arasında yer alan kalaycılık, bugün çırak yetişmemesi ve ustaların mesleği bırakmasıyla birlikte yok olmanın eşiğine geldi. Kahramanmaraş'ta mesleğini sürdürmeye çalışan 27 yaşındaki kalay ustası Cumali Doğan, bu zanaatın son temsilcileri arasında yer alıyor.
11 yaşlarında çırak olarak mesleğe başladığını belirten Cumali Doğan, kalaycılığın aileden gelen bir meslek olmadığını, tamamen kendi emeği ve ilgisiyle öğrendiğini söyledi. Küçük yaşlarda atölyede ateşin başına geçtiğini ifade eden Doğan, yıllar süren çıraklık sürecinin ardından kendi iş yerini açarak mesleğini yaşatmaya çalıştığını dile getirdi.
Kalaycılığın Osmanlı'dan da önceye uzanan köklü bir geçmişe sahip olduğunu vurgulayan Doğan, günümüzde mesleğin ciddi bir yok oluş süreci yaşadığını belirterek, "Eskiden her çarşıda kalaycı vardı. Şimdi ise sayımız bir elin parmaklarını geçmiyor. Gençler bu mesleğe ilgi göstermiyor. Çırak olmayınca meslek de bitiyor" dedi.
Bakır mutfak eşyalarına olan ilginin artmasına rağmen kalay ustası sayısının her geçen yıl azaldığını kaydeden Doğan, Kahramanmaraş Kapalı Çarşı'da geçmişte onlarca ustanın çalıştığını, bugün ise yalnızca 67 kalaycının kaldığını söyledi.
Tamamen el emeğine dayanan kalaylama işleminin büyük ustalık gerektirdiğini anlatan Doğan, bakır kapların ateşte ısıtıldığını, kalay madeninin özel akı maddesiyle eritilerek yüzeye işlendiğini ve geleneksel yöntemlerin hala sürdürüldüğünü ifade etti. Kalayın yüzeye eşit şekilde yayılması için tavuk tüyü kullanıldığını belirten Doğan, mesleğin sabır ve deneyim istediğini söyledi.
Kalaycılığın yalnızca bir meslek değil, kültürel miras olduğuna dikkat çeken genç usta, gerekli destek ve ilginin sağlanmaması halinde yüzyıllardır süregelen bu zanaatın tamamen tarihe karışacağı uyarısında bulundu. Doğan, "Biz bu ateşi yakmaya devam ediyoruz ama çırak yetişmezse yakında bu ocak tamamen sönecek" ifadelerini kullandı.