'Altın Portakal'ı kim alır?
Kerem Akça, 49. Antalya Altın Portakal Film Festivali'nin ödül töreni öncesi oluşan havayı değerlendirdi
KEREM AKÇA / keremakca@haberturk.com
Bu gece sona erecek 49. Antalya Altın Portakal Film Festivali’nin ödül töreninde neler yaşanacak? Hülya Avşar ile diğer jüri üyeleri arasındaki basına da sızan fikir ayrılıkları sonuçlara nasıl yansıyacak? Bu yıl jüri dinamiklerine de bakınca ‘En İyi Film’ başta olmak üzere ana dallarda Yeşilçam melodramı kalıplarıyla etki bırakan “Elveda Katya”nın öne çıktığı kesin. Ancak “Güzelliğin On Par’ Etmez”, “Zerre” ve “Pazarları Hiç Sevmem” gibi seyirciyle iletişim kuran filmleri de es geçmemek lazım. ‘En İyi Yardımcı Kadın Oyuncu’da Rüçhan Çalışkur’un ödülü kesin gibiyken, ‘En İyi Erkek Oyuncu’da Kadir İnanır ile Ercan Kesal, ‘En İyi Kadın Oyuncu’da Anna Andrusenko ile Jale Arıkan arasında çetin bir çekişme yaşanacak. Diğer dallarda ise kişisel düşünceler büyük rol oynayacak. Meraklısına ödüller bu gece 21’de Cam Piramit’te sahiplerini buluyor.
“Kuma”nın çıkmasıyla birlikte son anda 10 filmle başlayan Altın Portakal ulusal yarışması, bu yıl hiç şüphe yok ki 2011’in üzerinde bir kaliteyle canlandı. Bu da büyük oranda Türk sinemasının geliştiğine dikkat çekiyor aslında. Ana toplam ile ilgili değerlendirmeyi daha sonra yaparız. Ancak ‘politik’ ve ‘sosyal’ dayanak noktalarıyla öne çıkan yarışmacı eserlerin, Yeşilçam melodramından minimalist sinemaya soğukkanlı politik-gerilimden yol filmine uzanan çeşitliliği görülmeye değerdi.
Bana kalırsa yarışmanın en iyisi “Küf”tü
Bunlar arasında bana kalırsa en dolgun yönetmenlik içeren eserler “Küf” ve “Derin Düşün-ce” olurken bunlara ek olarak da “Zerre” ve “Hile Yolu”nun ilk film başarılarından söz edebiliriz. Ancak jürinin dinamiklerini de ‘rahatsız’ etmeyecek bir şekilde yarışmada çok fazla ‘sanat filmi’ etiketli eser izlemedik. Hatta ana toplam Türk sinemasının politik bir sinema olduğunu düşündürttü. Bu 10 filme bakınca ise klasik hikaye anlatma sinemasına yaklaşan eserler ve çarpıcı temalar bence jüriyi etkileyen esas unsur olacaktır.
Bu konuda ‘film’ bütününün değerlendirildiği dört ana daldaki tahminleri altı film arasından yapmak gerektiği kanısındayım daha ziyade. Bunlar da bir paylaşımla karşımıza çıkacaktır. Ama elbette son gelişmelerle “Derin Düşün-ce” filminin Hülya Avşar ile diğer jüri üyeleri arasında bir kutuplaşmaya yol açması, nihai karar konusunda göz önünde bulundurulmalı. Sürprizler de bu noktada şaşırtmamalı.
“Elveda Katya” iki ana ödüle ulaşırsa şaşırmayalım
Özellikle “Elveda Katya”nın ‘nataşalık’ mevzusuna farklı bakışıyla ilgi uyandırırken erkeğe de tokat indiren bir Rus kadın yaratmasıyla yüreklere hitap ettiği görülebiliyor. Sinemaskopla ‘Çağan Irmak’ prodüksiyon kalitesi ya da modernizmini de arkasına alan bu Yeşilçam melodramı bana kalırsa en büyük favori halen. ‘En İyi Film’, ‘Dr. Avni Tolunay Jüri Özel Ödülü’, ‘En İyi Yönetmen’ ve ‘En İyi Senaryo’ kategorilerinden ikisinde zafere ulaşacak gibi gözüküyor.
Onun yamacına ise Avusturya’daki bir kültürel-etnik sıkışmışlık sıkıntısını ne Fatih Akın kadar yetkin ne de Yılmaz Arslan kadar dingin anlatabilen “Güzelliğin On Par’ Etmez”, zor anlamlar peşinde koşmadan etkileyici olma arzusuyla yerleşiyor. Hüseyin Tabak’ın rejisindeki Fatih Akın esintisiyle gelen hafif enerji ve umut depolaması ise bu ‘Avusturya’da Kürt olmak’ hikayesini başta ‘En İyi İlk Film’ kategorisinde olmak üzere iddialı kılabilir.
Bu dört film de jürinin aklının bir köşesinde var
Kesif bir kadın hikayesi sunan “Zerre”, işçi sınıfına yaklaşımını 80 dakikada el kamerası, sıçramalı kurgu, gerilimli müzik tınısı ve sinemaskop ile sararken çok fazla seyirci karşıtlığı yapmıyor. Filmin bir kadının direniş hikayesini ele alması ve insani meseleleri kavramasıyla ‘sosyal gerçekçi’ tabandan bir iz bırakmış olduğu kesin.
Yol filmi “Pazarları Hiç Sevmem”in ünlü oyuncuları, dram ile mizahı dengeleme isteği ve ağlatma sesleriyle, en azından teknik dallarda bir başka odak noktasına dönüşebileceğini düşünebiliriz. “Derin Düşün-ce” ve gerçek bir Hollywood politik-gerilimi mizanseni içeren “Hile Yolu” ise yetkinlikleriyle değil, ensest-pedofili ve Hrank Dink cinayeti gibi çarpıcı meseleleriyle ödüllerde öne çıkmaya çalışacak.
Erkek Oyuncu’da Kadir İnanır, Kadın Oyuncu’da Anna Andrusenko önde
Böyle festivallerde ‘En İyi Senaryo’ ödülleri fikre verildiği için o konuda Mübadele dönemiyle günümüz arasında bağlar kuran “Evdeki Yabancılar” ve yukarıda sözünü ettiğimiz “Elveda Katya”nın yanında “Derin Düşün-ce” ve “Hile Yolu” da iddialı...
‘En İyi Erkek Oyuncu’da Ercan Kesal’ın karikatürize “Küf” performansının dokunaklılığı ile Kadir İnanır’ın “Elveda Katya”daki çatık kaşlı ve fazla konuşkan baba tiplemesinin retro çekiciliği sarsılmaz bir güce sahip. Bunların arasında bence Kadir İnanır önde. Ama “Umut Üzümleri”nin Ahmet Mekin’ine de bir sürpriz imkanı tanımak lazım. ‘En İyi Kadın Oyuncu’ dalında herkes yüz ifadeleriyle bütün filmi götüren Jale Arıkan’ın “Zerre” rolünü öne çıkarsa da “Elveda Katya”nın Anna Andrusenko’sunun ‘nataşalık’ın erkeklerden yıllar sonra rövanşını aldığı tiplemesi de unutulmamalı. Hatta Andrusenko daha bir favori gibi.
En İyi Yardımcı Kadın Oyuncu’da Rüçhan Çalışkur favori
‘En İyi Yardımcı Erkek Oyuncu’da sanki “Küf”ün Tansu Biçer’i, “Güzelliğin On Par’ Etmez”in Nazmi Kırık’ı ile “Hile Yolu”nun Halil İbrahim Aras’ı çekişecek. ‘En İyi Yardımcı Kadın Oyuncu’da ise “Zerre” ve “Elveda Katya” ile yılların emekçisi Rüçhan Çalışkur favori. Onun yamacında “Evdeki Yabancılar”la Romy Vasiliadis, “Toprağın Çocukları” ile Türkü Turan ve benim bu kategoride en beğendiğim melankolik performansla “Derin Düşün-ce”den Berrak Kuş bekliyor.
‘En İyi Sinematografi’de sürpriz olmazsa iki gerçek anlamda başarı var. Bunlardan ilki Marton Miklauzic’in “Zerre”si, ikincisi Florent Herry’nin “Pazarları Hiç Sevmem”i. Üçüncü seçenek ise “Küf”. Bu kategoride Uğur İçbak’ın varlığı ‘hak edilen ödül’ü getirebilir. ‘En İyi Müzik’te de yine bu iki filmin çekişeceğini hemen belirtelim. “Zerre”nin minimal ezgilerle etki yaratma gücü ise sanki daha baskın müzik tercihiyle bağımsız olarak da düşünülüp okları “Pazarları Hiç Sevmem”e çevirecektir.
‘En İyi Kurgu’da geçen seneki senaryo gerçekleşebilir
‘En İyi Kurgu’da gerçekler “Zerre” diyor, ama bu konuda geçen yılki “Güzel Günler Göreceğiz” ekibinin bile söylediği ‘bitmemiş kurguyu gönderdik kurgu ödülü aldı’ durumu biraz “Güzelliğin On Par’ Etmez” için geçerli olabilir. Tempolu, hızlıya yakın ama akış ve bağlama sıkıntıları yaşayan kurgu, sırf yaklaşımı nedeniyle ödüle ulaşabilir. ‘En İyi Sanat Yönetimi’nde ise dönemler arasında dolaşan “Toprağın Çocukları” ve “Elveda Katya”nın şansı yüksek.
Genel tabloya bakınca aslında daha ana akım sinemayı beğenecek jürinin arzularıyla örtüşen bir seçkiyi geride bıraktık. Bunun sonucunda bir ödül tablosuyla karşı karşıya kalacağız. Bu da ortaya çıkanların Türk sinemasına etkisini festival sonrasında değerlendirmemize alan açacak.
Kerem Akça’ya göre ödülleri alacaklar:
En İyi Film: Elveda Katya
Dr. Avni Tolunay Jüri Özel Ödülü: Derin Düşün-ce
En İyi İlk Film: Güzelliğin On Par’ Etmez
En İyi Yönetmen: Erdem Tepegöz (Zerre)
En İyi Senaryo: Hile Yolu
En İyi Erkek Oyuncu: Kadir İnanır (Elveda Katya)
En İyi Kadın Oyuncu: Anna Andrusenko (Elveda Katya)
En İyi Yardımcı Kadın Oyuncu: Rüçhan Çalışkur (Elveda Katya / Zerre)
En İyi Yardımcı Erkek Oyuncu: Tansu Biçer (Küf)
En İyi Görüntü Yönetimi: Zerre
En İyi Kurgu: Güzelliğin On Par’ Etmez
En İyi Sanat Yönetimi: Toprağın Çocukları
En İyi Müzik: Pazarları Hiç Sevmem
Behlül Dal Jüri Özel Ödülü: Yaren Aynuz (Derin Düşün-ce)
Seyirci Ödülü: Toprağın Çocukları
Kerem Akça’ya göre ödülleri alması gerekenler:
En İyi Film: Küf
Dr. Avni Tolunay Jüri Özel Ödülü: Zerre
En İyi İlk Film: Hile Yolu
En İyi Yönetmen: M. Çağatay Tosun (Derin Düşün-ce)
En İyi Senaryo: Hile Yolu
En İyi Erkek Oyuncu: Ahmet Mekin (Umut Üzümleri)
En İyi Kadın Oyuncu: Jale Arıkan (Zerre)
En İyi Yardımcı Kadın Oyuncu: Berrak Kuş (Derin Düşün-ce)
En İyi Yardımcı Erkek Oyuncu: Tansu Biçer (Küf)
En İyi Görüntü Yönetimi: Pazarları Hiç Sevmem
En İyi Kurgu: Zerre
En İyi Sanat Yönetimi: Derin Düşün-ce
En İyi Müzik: Zerre
Behlül Dal Jüri Özel Ödülü: Yaren Aynuz (Derin Düşün-ce) / Halil İbrahim Aras (Hile Yolu)
Seyirci Ödülü: Pazarları Hiç Sevmem
Kerem Akça’ya göre Antalya Altın Portakal Film Festivali’nin yarışmasındaki en iyi 5 film:
1-Küf
2-Derin Düşün-ce
3-Zerre
4-Hile Yolu
5-Pazarları Hiç Sevmem