Boks değil 'kan sporu'

Belli türleri ya da şablonları aile meselesiyle ilgili karakter draması omurgalarıyla tersyüz etmeyi seven Gavin O’Connor, beşinci filminde merceğine spor filmini alıyor. Gerçek bir ‘kickboks filmi’ olarak anılabilecek “Büyük Dövüş”, kimi zaman “Şampiyon” (“The Wrestler”) kadar vahşi, kimi zaman “Dövüşçü” (“The Fighter”) kadar dingin olabiliyor. Ancak nihayetinde geçmişte kalan hesaplaşmalar, alışkanlıklar ve unutulamayanlar ile ilgili bir kardeş hikayesinin orta yerine yerleştiriyor bizi. Meraklısına bir dalda Oscar’a aday olan “Büyük Dövüş”ün DVD’si raflara girdi.

Popüler kültürde Jean-Claude Van Damme’ın “Kan Sporu” (“Bloodsport”, 1988) filmi ile bildiğimiz ‘kickboks’, çok fazla olmasa da nadide entelektüel büyük perde ürünlerinden birini sunuyor burada. Amerikan güreşi ile birlikte ülkenin en ayrıksı ‘sporu-dövüşü’ belki de bu sefer gerçek bir zeka ile kavranıyor. Zira Gavin O’Connor gibi insan ve aile hikayelerini seven bir bağımsız ruh, “Büyük Dövüş”te (“Warrior”, 2011) gerçek anlamda işlemiş.

Başarı hikayesini elinin tersiyle itip yoğun karakterlere odaklanıyor

134 dakikalık süresine karşın herhangi bir ‘gerçek hayat’ izi taşımayan eser, standart bir spor filminin çok uzağına konuşlanıyor. Brendan, Tommy ve babaları Paddy arasındaki baba-oğul ilişkisinden bir kardeş elektriğinin tanımını yapıyor adeta. Yönetmenin çok sevdiği geçmişte saklanan ‘alışkanlıklar’ ve ‘ihanetler’ burada arka plan motivasyonuna dönüşüyor.

Böylece sinemaskop formatında keskin bir el kamerası kullanımının katkısıyla yakın ölçekli planlarla ilerleyen tipik bir karakter draması izliyoruz. Belli ki O’Connor’ın 2008’de “Zafer ve Gurur” (“Pride and Glory”) ile bilmediği ‘polisiye’ dehlizlerine yapmak istediği bağımsız aşı ‘spor filmi’ alanında tutmuş. Zira burada gerçek anlamda başarı ve sınıf atlama hikayesini anlık para kazanma ile değiştiren ve karaktersel yükü omzuna doğru yüklenen bir dramatik yapı var.

İçindeki Michael Mann gerçeğini açığa çıkarmış

“Büyük Dövüş” de daha ziyade bu iki karakterin, Brendan ile Tommy’nin küstükleri babaları ile karşılaşmalarına verdikleri tepkiyi ve büyük dövüşe odaklanma hikayelerini merceğine almış. O’Connor, Cliff Dormann ile beraber çalıştığı senaryo konusunda bunları iç içe geçirme noktasında belli sıkıntılar çekmiş orası kesin. Ama bu durum, filmin karaktersel omurgasının serbest bırakılmasına kadar uzanmış.

Buradan arka plan yüküyle konumlanan ve sadece iki düelloyla yüzleşen Michael Mann’esk bir vizyon gözlemleyebiliyoruz. O’Connor’ın özellikle Las Vegas’vari turnuva bölgesinde iki tiplemeyi havai fişekler ve karanlık eşliğinde yüzleştirip ‘alt açı’yı genel plana çevirdiği sekans ile son dövüş sekansı müthiş. Oradan dökülen stilize doku, ses, müzik ve görüntü yönetimini bir ‘el kamerası’ gerçeğiyle kavrayabiliyor.

Sürekli diken üstünde duran bir aile dramı

134 dakikanın böylesi nokta atışlarıyla donatılırken çok sevilen ‘aile’ kavramında kardeş ilişkisini de bir ‘turnuvadan para kazanma’ gibi anlık bir çatışmaya çevirmesi başarıyla perdeye yansıyor. Spor motivasyonu ise gerçek bir aile dramının orta yeri metaforuna dönüşüyor. Ölüm kurallı veya felç riskli bu serüven ikilisinin, geçmişten beri buluşamayan kimliklerini bir araya getiriyor.

O’Connor’ın kamerası alkolik baba da dahil olmak üzere bu tiplemelerin yalnızlığını ve sevgisizliğini Mann’esk görsel numaralarla kavramış. Edgerton’un “Hayvan Krallığı” (“Animal Kingdom”, 2010) gibi o sinema anlayışından beslenen bir Avustralya suç filminden çıkıp gelmesi de bir uyumun sözünü veriyor adeta. Bu da zamanında Janet McTeer, Patricia Clarkson, Edward Norton gibilerinin de dahil olduğu ‘O’Connoresk oyuncu yönetimi’nin konumunu farklılaştırıyor.

Böylece “Büyük Dövüş”, bilindik standart mizaçlı spor filmlerinin ötesinde ‘diken üstünde bir kardeş öyküsü’nün merkezine dönüşüyor. Sinemaskop oranında alt-orta sınıfta yaşananlar ve aile eğitimiyle olabilecekler üzerine; Kaybetmek, fırsatı kaçırmak ve daha nicesi üzerine kesif bir dram sunuyor. Geçmişten gelen rekabeti, bir hayata tutunma metaforuna dönüştürmesiyle dikkat çekiyor. Oyuncu yönetimine verdiği önem sayesinde de Hardy, Edgerton ile Nolte’un sahne aldığı anlarda sinemasal tavan yapmayı iyi beceriyor.

FİLMİN NOTU: 6

Künye:

Büyük Dövüş (Warrior)

Yönetmen: Gavin O’Connor

Oyuncular: Joe Edgerton, Tom Hardy, Nick Nolte, Jennifer Morrison, Frank Grillo, Kevin Dunn

Süre: 134 Dk.

Yapım Yılı: 2011

keremakca@haberturk.com