Dansöze takılan paralar ne olacak?

Maliye Bakanı Mehmet Şimşek'in bahşişten vergi alınabileceğini söylemesi, tartışmaya neden oldu

Giriş: 29.12.2013 - 12:04 Güncelleme: 29.12.2013 - 12:06

Maliye Bakanı Mehmet Şimşek, bakanlığın özel bir gezisiyle gündeme gelen müzisyen ve garsonlara verilen bahşişlerin vergilendirilmesi konusuna açıklık getirerek, 1971 yılından beri bahşişin vergiye tabi olduğunu söyledi. Şimşek'in 43 yıldır uygulandığını ifade ettiği bahşişe vergi uygulamasını uzmanlarına sorduk...

Bahşişin yurtdışında yasal ve teknik olarak vergiye tabi olup olmadığı konusunda fikrim yok. Ancak hizmet sektöründe çalışan garson ve barmenlerin, aldıkları bahşişler üzerinden herhangi bir vergi ödemiyor. 2000-2003 yılları arasında Londra'da eğitim görürken Kensington ve Chelsea semtlerinde Londra'nın önde gelen restoranlarında 3 yıl boyunca garson ve barmen olarak çalıştım. Her restoranda hesabın yüzde 10-15'i bahşiş olarak bırakılır. Herhangi yazılı bir kural yoktur ancak toplum içinde bahşiş bırakmamak büyük ayıp olarak algılanır. Çalıştığım 3 yıl boyunca maaşımdan çok bahşiş kazandım. Ancak ne ben ne de çalıştığım arkadaşlarım aldığımız bahşiş için bergi ödemedik.

Bahşişin ücret sayılması için kanunda açıkça yazması gerekiyor. Kanunda da açık hüküm yok. Bu yüzden Gelir Vergisi'ne tabi değil. Ücreti ödeyen kişi bir hizmet aldığı için değil bir memnuniyet karşılığı bahşiş ödüyor. Diğer yandan bahşiş ödenmediği için hukuken herhangi bir takibat da yapılamıyor. Örneğin kimse 'neden benim bahşişimi vermedin?' diyemez. Ancak ücreti bahşişlere bağlayan bir sözleşme varsa gelir unsuru sayabiliriz. Bahşiş ödemesinin İntikal Vergisi kapsamına sokulabilmesi için de 2 bin 600 liradan fazla olması gerekiyor.

Yurtdışında, örneğin Amerika'da bir lokantada yemek yediğinizde garsonun hizmetinden memnun kaldığınızda, yemek bedeli üzerine garsona vereceğiniz bahşiş bedeli de eklenerek kredi kartınızdan toplam bedel tahsil edilmektedir. Örneğin lokantada bedeli 200 dolar olan bir yemek yediğinizde, garsonun hizmetinden memnun kalıp yüzde 15 bahşiş vermek istediğinizde, yemek bedeline ilişkin düzenlenen belgede toplam 200+30=230 dolar gösterilmekte. Ülkemizdeyse bahşişler düzenlenen hizmete ilişkin belgede gösterilmiyor.

Gelir Vergisi Kanunu2na göre şu anda bütün kazançlar vergiye tabidir. Öyle ki bunun kapsamı 'suçtan kaynaklanan bir gelir' olsa bile vergiye tabi tutulmak zorundadır. Yani birisi kaçakçılık yapsa ve maddi değeri olan varlıkla birlikte yakalansa bunun da vergisi var. Garsonların veya dansözlerin vergi vermemiş olması mevcut yasalara göre vergi kaçakçılığı suçuna girer. 1 TL'lik bahşiş için de tıpkı sakızda olduğu gibi garson da asgari 190 TL vergi cezasına çarptırılabilir. Bu nedenle de mevcut yasalara göre kaçakçı durumuna düşmemek için devlete vergisini ödemek zorundadılar.

Olması gereken bir şey bu. Avrupa, Amerika bunu vergilendirmiş. Buralarda bir restorandan çıkarken TİP denilen şeyi belirtip yazıyorsunuz ve devlete geri dönüş yapılıyor. Ortada bir kazanç varsa hepsinin vergilendirilmesi gerekiyor. Bir dansöz, küçük esnafın 20 katını kazanıyor. Ancak uygulamada bir aksilik olacaktır, dansözün göğsüne takılacak para nereden hesaplanacaktır?