Günlük gelişmeleri takip edebilmek için habertürk uygulamasını indirin
Şükran Özçakmak - AHT

Star TV'de yayınlanan Miss Turkey Yarışması'nda birinci seçilen Amine Gülşe'nin fotoğrafı fotoşoplu çıktı. Mankenlerin fotoğraflarının fotoşoplanarak kullanılması, sosyal medyada tartışmaya yol açtı. Daha önce ABD'de yapılan bir araştırma; zayıf mankenlerin bulunduğu ürün reklamlarına 3 dakika bakan kadınların, sadece ürüne bakan kadınlara oranla vücutları nedeniyle daha çok mutsuzluk hissettiklerini ortaya çıkarmıştı. İngiltere'de yapılan başka bir araştırma ise kadınlarda görülen beslenme bozukluğu ve estetik ameliyat merakı nedeninin ‘Barbie etkisi' olduğunu göstermişti. Biz de uzmanlara sorduk: "Manken fotoğraflarının fotoşoplanarak olduğundan farklı gösterilmesinin insanlar üzerindeki etkisi nedir?"

'İncenin küreselleşmesidir'
Türkiye Psikiyatri Derneği Basın Sözcüsü Doç Dr. Burhanettin Kaya
"Kusursuzluk algısı ve bunu biçimlendirme tamamıyla kapitalizmin uygundur. Bunu ilk, gerçekten insan anatomisine uygun olmayan beden yapılarına sahip barbi bebeklerle yaparlar ve çocukluktan itibaren zihinlerde, gerçekte karşılığı olmayan bir beden incesi oluşturulmasına izin verir. O bedene sahip olmak için tüketimi arttırırsınız; estetik yaptırırsınız, öyle gösteren giysiler giyersiniz, zayıf oldukça ona yönelik çok daha fazla harcama yaparsınız. Beğenilmek, ilgi görebilmek için o gerçekçi olmayın imaj kuruluyor. İlginç geliyor mankenin fotoşolanarak oynamış fotoğrafı ama binlerce insan fotoşopla oynayıp bir şeyler elde ediyor. Bu tür inceliği, zayıflığı geçer de eğer insanı güzel ve değerli kılan bir durum olarak sunarsanız köydeki kadın da bu diziyi veya gösteriyi izleyen kadın, kızlar da zayıf kalmaya çalışır ve bu da Anoreksia Nervoza dediğimiz yememe hastalıkları oluşturur. Çünkü insanlar onları model olarak seçer, benimserler. Önceden bu yeme bozukları Batı toplumunda ve özellikle sosyal ekonomik düzeyi yüksek kesimlerde görülürdü. Ancak günümüzde yoksul kesimlerde ve Doğu toplumlarında da artmaya başladı. Özellikle Japonya'da da çok yüksek. Bunun nedeni incenin küreselleşmesidir. Bu aynı zamanda pragmatik bir yaklaşım. Başarıya ulaşmak için uygulayabileceğim her yol geçerli, doğrudur ve bunu uygulayabilirim inancı var. Şu an etrafımızdaki hemen herkes pragmatik düşünceye yatkın. 'Kaz gelecek yerden tavuk esirgenmez', 'Köprü geçene kadar ayıya dayı diyeceksin' diyor. Herkes bir şeylerle oynuyor, raporlarla , bilgilerle oynuyorlar, bir sürü sahte şeylerle bir şeyler elde etmeye çalıyorlar.

'Ölümle sonuçlanan hastalıklara neden olur'
Psikiyatrist Dr. Ceren Acartürk:
Yeme bozuklulukları, Bulimia ve Anoreksia denilen hastalıklara yol açar. Anoreksia, en fazla ölümle sonuçlanan psikolojik hastalıklardan biridir. Bu tür hastalıkların ortaya çıkmasında en büyük etken, toplumun inceliğe verdiği aşırı pozitif bir anlam yüklemesi. Buna bir de; aslında var olmayan inceliği, fotoshop gibi aslında gerçek olmayan şeylerle yarattığınızda, özellikle ergen kızlar veya genç kadınlar, olmayacak bir ideal peşinde koşmaya çalışıyor ve bu tür hastalıklara yakalanma riski artıyor. Toplumda zaten bireyler, sadece güzellik değil maddi olarak, statü olarak gergin ve yarış içinde. Yalnızca kadını etkilemiyor, erkeklerin de kafasında bir algı yaratıyor ve bu da ilişkiye yansıyor. Bu sefer kadın, böyle bir beklentiyi eşinden veya arkadaşından aldığında daha çok etkileniyor. Psikolojik olarak bunalıma sokuyor, sürekli 'yetersizim' diyen kadını yaratıyor. Veya tam tersi yemek yemeyip aç kalmalar, Bulimia hastalığı dediğimiz yiyip yiyip kusmalar başlıyor. Bu bir kısır döngü. Kendi bedeniyle barışık olmayan bir insan mutlu olamaz.

'Sahtekarlık yapmış olursunuz'
Mersin Üniversitesi Tip Fakültesi Halk Sağlığı Anabilim Dalı öğretim üyesi Doç. Dr. Tayyar Şaşmaz:
Bu bir sağlık sorunu oluşturur. İnsanları yanıltmaya dönük bir şey. Toplumun doğru konularda bilgilendirilmesi, sağlık eğitimi için medya kullanılabilir ama siz doğru bir bilgi sunmuyorsanız, sahtekarlık yapmış oluyorsunuz. En iyi beden, boya uygun kiloda olandır. Bunun da göstergesi vücut kitle indeksidir. Kaldı ki Dünya Sağlık Örgütü, sağlıklı insan tanımını, 'kişinin bedenen, ruhen ve sosyal yönden iyilik halinde olması ' olarak yapıyor. Bu açıdan baktığımızda, insanları gereğinden fazla ince olmaya yönlendirmek, bunu da mankenler üzerinden sunmak, hem insan sağlığını hem de psikolojisini bozacağı için de doğru değildir.

'Suç teşkil etmez'
Kemerburgaz Üniversitesi Hukuk Fakültesi öğretim üyesi Yrd. Doç. Dr. Hasan Sınar:
Hukukta bu sahtekarlık veya dolandırıcılık suçu oluşturmaz. Dolandırıcılık suçunun oluşması için bir zararın ortaya çıkması gerekir. Kanunun ifadesiyle kişi hileli hareketler ile bir başkasının zararına olarak kendisine veya bir üçüncüye haksız menfaat sağlamalıdır. Sonuç olayda bu manken fotoşop kullanması sonucunda her ne kadar haksız bir menfaat ileri sürülebilirse de bu davranış neticesinde herhangi bir zarar oluşmuş değildir. Kaldı ki dolandırıcılık suçu mal varlığına karşı işlenen bir suçtur. Maddi bir zarar olmaksızın bu suçun varlığından söz edilemez. "

'Fotoşop yanlış bir şey değil '
Manken Irmak Atuk:
Benim de favorim oydu. İzlerken arkadaşlarla dört dörtlük su gibi kız yorumunu yapmıştık. Ama biraz kilolu bulmuştuk onu. Dört beş kilo verse iyi olur demiştik. Gerçekten fotoğraflarında fotoşop varsa bu yanlış bir şey. Orada en yalın halinle en gerçekçi halinle olmalısın. Fotoğrafta bile fotoşop yapamazsın. Çünkü bir yarışmadasın. Buna rağmen hakkını yemeyelim benim de favorim oydu.

BAKMADAN GEÇME