Rumeli Hisarı nerede? Rumeli Hisarı hangi şehirde, ilde, bölgede?

Rumeli Hisarı, İstanbul Boğazı'nın Avrupa yakasında yer alan, Fatih Sultan Mehmet tarafından İstanbul'un fethinden hemen önce inşa ettirilmiş, Osmanlı askeri mimarisinin en anıtsal ve stratejik öneme sahip yapılarından biridir. Boğaz'ın en dar noktasına konumlandırılan bu kale, öncelikli olarak Bizans'a Karadeniz'den gelebilecek yardımları engellemek ve Boğaz geçişini tam kontrol altına almak amacıyla tasarlanmıştır. Bu devasa kalenin varlığı, bir imparatorluğun kaderini değiştiren büyük bir projenin en somut adımıdır. Peki, Rumeli Hisarı nerede? Rumeli Hisarı hangi şehirde, ilde, bölgede?

Giriş: 07.08.2025 - 12:29 Güncelleme: 07.08.2025 - 12:29

Bu tarihi yapının Boğaz'ın hangi noktasında yükseldiği, hangi idari sınırlara dahil olduğu ve Marmara Bölgesi'ndeki konumu, onun inşa amacını ve stratejik dehasını anlamak için temel bir çerçeve sunar. Hisarın mimari detayları, rekor sürede tamamlanan inşa süreci ve fetihten sonra üstlendiği roller, onun sadece bir askeri kale değil, aynı zamanda bir güç gösterisi ve tarihi bir simge olduğunu kanıtlar.

Rumeli Hisarı nerede sorusunun coğrafi yanıtı, İstanbul Boğazı'nın (Bosphorus) Avrupa yakası kıyılarındadır. Hisar, Boğaz'ın en dar noktası olan yaklaşık 660 metrelik bir mesafede, tam olarak Anadolu yakasındaki daha eski tarihli Anadoluhisarı'nın karşısına inşa edilmiştir. Bu konum tesadüfi değildir; Fatih Sultan Mehmet, bu noktayı iki hisarın karşılıklı top atışlarıyla Boğaz'ı geçilmez bir hale getirmesi için özel olarak seçmiştir. Bu stratejik deha nedeniyle hisara, yapıldığı dönemde "Boğazkesen" adı verilmiştir. Günümüzde bulunduğu semt de hisarın adıyla, Rumelihisarı olarak anılmaktadır.

REKLAM

Rumeli Hisarı hangi şehirde ve Rumeli Hisarı hangi ilde sorularının tek ve net bir cevabı vardır: İstanbul. Hisar, Türkiye'nin en büyük metropolü ve tarihi başkenti olan İstanbul'un en değerli anıtlarından biridir. İdari olarak İstanbul'un Sarıyer ilçesi sınırları içerisinde yer almaktadır. Sarıyer, Boğaz'ın Karadeniz'e açılan kuzey bölümünde yer alan, tarihi yalıları, koruları ve sahil şeridiyle bilinen bir ilçedir. Rumeli Hisarı, bu ilçe sınırları içindeki en çok ziyaret edilen ve tanınan tarihi yapıdır. İstanbul'un fethinin canlı bir tanığı olarak, şehrin kimliğinin ve tarihinin ayrılmaz bir parçasıdır.

Rumeli Hisarı hangi bölgede sorusu, bizi Türkiye'nin Asya ve Avrupa kıtalarını birleştiren Marmara Bölgesi'ne götürür. Hisar, bu bölgenin kalbi olan İstanbul Boğazı'nın stratejik coğrafyasında bulunur. Marmara Bölgesi, tarih boyunca kıtalar arası geçişin, ticaretin ve askeri mücadelelerin merkezi olmuştur. Rumeli Hisarı'nın inşası, bu bölgenin jeopolitik önemini en iyi yansıtan olaylardan biridir. Bir dünya gücü olan Osmanlı İmparatorluğu'nun, bölgenin en önemli su yolunu kontrol altına alarak bir çağı kapatıp yeni bir çağı açma iradesini simgeler. Bu nedenle hisar, sadece İstanbul'un değil, tüm Marmara Bölgesi'nin ve hatta dünya tarihinin seyrini değiştiren bir yapıdır.

REKLAM

Rumeli Hisarı konumu nedir sorusu, her şeyden önce onun askeri ve stratejik konumuyla cevaplanmalıdır. Coğrafi koordinatlarının ötesinde hisarın konumu, İstanbul'un fethi için tasarlanmış bir askeri planın en kritik unsurudur. Boğaz'ın en dar noktasında, Anadoluhisarı'nın tam karşısında yer alması, iki kale arasına bir zincir çekilmesine bile gerek kalmadan, karşılıklı yerleştirilen devasa toplarla gemi geçişini imkansız hale getirmek için seçilmiştir. Bu konum, Bizans'ın Karadeniz'deki Ceneviz kolonilerinden veya diğer müttefiklerinden alabileceği deniz yoluyla yardımı tamamen kesmiştir. Günümüzde ise konumu, Fatih Sultan Mehmet Köprüsü'nün hemen güneyinde, Boğaz'ın en güzel manzaralarından birine sahip bir noktadadır ve hem karadan hem de denizden kolayca görülebilen ikonik bir silüet oluşturur.

Rumeli Hisarı'nın en şaşırtıcı özelliklerinden biri, devasa boyutlarına rağmen rekor denebilecek bir sürede tamamlanmasıdır. Fatih Sultan Mehmet'in bizzat yönettiği inşaat, 1452 yılının Nisan ayında başlamış ve yaklaşık dört ay gibi kısa bir sürede, Ağustos ayında bitirilmiştir. Bu hız, Osmanlı İmparatorluğu'nun o dönemdeki lojistik gücünü, mühendislik kabiliyetini ve Fatih'in fethe olan sarsılmaz kararlılığını göstermesi açısından tarihi bir başarıdır. İnşaatın hızlanması için, üç büyük kulenin her birinin yapımı farklı bir vezire (Saruca Paşa, Halil Paşa ve Zaganos Paşa) zimmetlenmiş ve on binlerce işçi ve usta bu projede görev almıştır.

Hisarın mimari yapısı, tamamen askeri savunma ihtiyaçlarına göre şekillendirilmiştir. Üç büyük ana kule, bu paşaların adlarıyla anılır. Deniz kenarındaki en büyük kule Çandarlı Halil Paşa'ya, güneydeki kule Saruca Paşa'ya, kuzeydeki kule ise Zaganos Paşa'ya aittir. Bu ana kuleleri birbirine bağlayan kalın sur duvarları üzerinde ise daha küçük boyutlarda çok sayıda burç bulunur. Duvarların kalınlığı yer yer 7 metreyi bulmaktadır. Hisarın mimari planının, yerden bakıldığında Arap harfleriyle "Muhammed" veya "Mahmud" (Fatih Sultan Mehmet'in ismi) şeklinde göründüğü yönünde popüler bir inanış olsa da, bu durum tarihçiler arasında tartışmalıdır. Asıl tasarımın, araziye en uygun savunmayı sağlayacak şekilde yapıldığı düşünülmektedir.