İmece donör bankası
İzmir Tepecik Hastanesi'nde görevli Doku Tipleme Laboratuvarı sorumlusu Prof. Dr. İbrahim Pirim, uygun kemik iliği bekleyen kanser hastalarına umut olacak bir çalışmaya imza attı
HABERTÜRK HABER MERKEZİ
Pirim ve ekibi, ülkedeki yetersiz olan donör sayısını arttırmak amacıyla hastaneye nakil için gelen lösemi hastalarının yakınlarıyla tek tek konuştu. Sosyal Güvenlik Kurumu'nun nakil olacak hastanın 30 yakınının doku tipi tarama ücretini ödemesini fırsata çeviren ekip, nakil hastalarının yakınlarına, "Hasta olan yakınınız için doku grubunuzu tespit ettik. Peki tanımadığınız bir hasta için, doku grubu taramasına dahil olmak ister misiniz?" diye sordu. Bir çok hasta yakını bu teklifi seve seve kabul etti. Hasta yakınlarına ‘Gönüllü Donör' belgesi imzalatıldı. Ve devlete tek kuruş masraf yaratmadan 3 bin kayıtlı gönüllünün bulunduğu İmece Donör Bankası oluşturuldu. Prof. Dr. Pirim, 3 bin kişilik Donör Havuzu'nda yaptıkları bir taramada, kan hastası bir çocuğa tam uyumlu bir donör bulduklarını, nakil için uygun zamanın beklendiğini söyledi.
Türkiye'de İstanbul ve Ankara'daki üniversite hastanelerinde yer alan Donör Bankaları'nda kayıtlı 40 bin gönüllü verici, ihtiyacı karşılamıyor. Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK), hayatta kalması için kemik iliği nakli olması gereken kanser veya kan hastalıkları hastasının, donör olmak isteyen 30 akrabasının doku tiplemesi ücretini ödüyor. Prof. Dr. İbrahim Pirim ve ekibi, bundan hareket ederek 3 yıl önce, kanser hastalarına umut olacak çalışmayı başlattılar. Pirim ve ekibinde yer alan asistan doktor ve hemşireler, hastanelerinde kemik iliği nakli olacak hastaların donör olan yakınlarına, "Hasta yakınınız için doku grubunuzu tespit ettik. Tanımadığınız bir hasta için doku grubu taramasına dahil olmak ister misiniz?" diye sormaya başladı.
GÖNÜLLÜ HAVUZU ÇIĞ GİBİ BÜYÜDÜ
Hasta yakınlarının bir çoğu, "Başka bir hasta için de doku taramasına seve seve katılırız" deyince hastanede zamanla bir 'Donör Bankası' oluşmaya başladı. 3 yılda binlerce hasta yakını ile görüşen ekip, 3 bin gönüllü donöre ulaştı.
"SORMAZSAK GÖNÜLLÜLERİN DOKU BİLGİLERİ ZİYAN OLUYOR"
SGK'nın zaten nakil olacak hastanın 30'a kadar sayıdaki akrabasının Doku Tipi Taraması'nın ücretini ödediğini anlatan Prof. Dr. Pirim, "Biz nakil olacak lösemi hastası çocuğun yakınlarına bu taramaları gerçekleştiriyoruz. Ancak doku grubu uymazsa, 30 kişinin doku grubu bilgisi hiçbir yerde kullanılmıyor. Biz bu kişileri donör havuzuna dahil etmek için 3 yıl önce bir çalışma başlattık. Yakını için gönüllü verici olan kişilerle tek tek görüştük. Kendilerine 'Türkiye'de yapılacak doku taramasında yer almak ister misiniz?' diye sorduk. Taramaya dahil olmayı kabul edenlere bir belge imzalattık. Devletimize tek kuruş masrafı olmayan donör havuzu yarattık" diye konuştu.
HEDEF 10 BİN DONÖR
Türkiye'de kamu hastanelerinde 40'a yakın Doku Tipleme Laboratuvarı olduğunu ifade eden Pirim, şunları söyledi:
"Şu an için 3 bin kişilik bir donör kaydımız mevcut, bu sayıyı 2017'ye kadar 10 bine çıkarmayı hedefliyoruz. Bu hedefi gerçekleştirebilirsek, uluslararası tarama yapabileceğiz. Örneğin; Almanya bizim sistemimize girip verilerimizi tarayabilecek ve bizim sistemimizdeki bir vericinin kök hücrelerinin Almanya'daki bir hastaya uyması durumunda, buradan toplayıp Almanya'ya gönderebileceğiz. Ayrıca testler uluslararası standartlarda yapıldığı için sisteme entegrasyonu da kolay. Yurt dışındaki bir kemik iliği hastasının burada bulunan yakınlarına tarama yaptığımızda EFI akreditasyonuna sahip olduğumuz için, uluslararası sigorta şirketleri rahatlıkla ödeme yapabilecek"
"HAVUZDAN BİR HASTAYA TAM UYUMLU DONÖR BULUNDU"
Prof. Dr. Pirim, 3 bin kişilik donör havuzunda yaptıkları bir taramada, kan hastası bir çocuğa tam uyumlu bir donör bulduklarını, nakil için uygun zamanın beklendiğini söyledi. Pirim, 3 bin donör arasından bir kişiye uygun kemik iliği bulunmasının çok önemli olduğunu, gönüllü sayısının artması halinde daha çok hastaya uygun ilik bulunabileceğini ifade etti.