Covid-19 pandemisinin yarattığı tehditin en riskli hale getirdiği meslek gruplarının ilk sırasında doktorlar ve hastayla doğrudan teması olan hemşire ve hasta bakıcılar var. Öngörüler, olağanüstü bir dönemden geçtiğimiz bugünlerde sağlık çalışanlarının büyük bölümünün bu virüsle enfekte olacağını gösteriyor. Görevlerini yaparken hastalık kapan hekimlerin varlığı da bunun işareti. Hastanelerin özellikle Covid servisleri ile yoğun bakım ünitelerinde görev yapan doktorların risklerinin azaltılması nasıl mümkün olacak? Sağlık Bakanlığı bu konuda ne tür önlemler alıyor? Bakanlığın testlerle ilgili olarak başhekimlik ve ilgili derneklere gönderdiği yazılı bir talimatı var mı? Konuyla ilgili görüştüğümüz yetkililer henüz olmadığını söylüyor. İşte konuyla ilgili danıştığımız isimlerden yorum, öneri ve istekler.

 

HEKİM HAKLARI DERNEĞİ BAŞKANI Prof. Dr. Adem Akçakaya:

SEMPTOM OLSA DA OLMASA DA TEST YAPILMALI

Bu mücadelede sağlık çalışanlarımız çok önemli. Eğer bir savaştaysak ve kazanmak istiyorsak bu savaşta sağlık çalışanının ihmal edilmeyip korunması gerek. Artık hastanelere başvuranların çoğunda Covid19 taşıyıcısı veya hastası olma olasılığı artmış durumda. 19 Mart’ta saygınlığı ile ünlü Lancet Dergisi’nde çıkan bir yazı, viral yükün hastalığın seyrindeki önemine dikkat çekiyor. Bu şu demek; “Virüse ne kadar maruz kalırsanız kliniğiniz o kadar kötü seyirli olur.” Bu bağlamda virüslü ortamlarda çok kalınması sağlık çalışanlarının ciddi bir riskle karşı karşıya kalmaları anlamına geliyor. Her gün aynı yoğunlukta çalışma temposu meslektaşlarımızın hem hastalığa yakalanma hem de hastalığı ağır geçirme riskini artırıyor. Peki ne yapılmalı? Öncelikle doktorların hastayla temaslarının minimum olması gerek. Her ne kadar aksi iddia edilse de biz biliyoruz ki hala malzeme ve izolasyon sıkıntısı olan bazı hastanelerimiz var. Bu sağlık çalışanlarının hasta olma risklerinin artması yanında bulaş açısından çevreleri için de tehlike saçmaları demek.

DOKTORLAR İÇİN AYRI COVİD POLİKLİNİĞİ İSTİYORUZ

Sağlık Bakanlığı Bilim Kurulu, ‘ sadece şikayeti olan ve Covid19’u düşündürecek semptomları bulunanlara test yapılmalı’ dese de bize göre bulaş riski olan sağlık çalışanlarının rutin poliklinik çalışanları gibi değerlendirilmemeleri gerekiyor. Önerimiz riski yüksek bu kişiler için ayrı bir Covid polikliniği oluşturulmasıdır. Burada; ateş, öksürük, nefes darlığı gibi belirtileri olan sağlık çalışanlarına hemen test yapılmalı ve sonuçlar 4 güne varan uzun beklemelerle değil hemen alınmalıdır.

HER 5-7 GÜNDE TEST

“Covid19 polikliniğinde çalışan bir sağlık çalışanına rutin olarak her 5-7 gün arasında semptomu olsa da olmasa da test yapılması gerekir” diyen Akçakaya devam ediyor: “Neden mi? Çünkü eğer virüse maruz kalınmışsa bulaşıcılık başladığı halde testin pozitif çıkma oranı ilk günlerde düşük oluyor. Taşıyıcı olan sağlık çalışanının testi çoğunlukla 5. günden itibaren pozitifleşiyor. Akut dönem göstergesi olan IgM antikorları 7. günde ortaya çıkıp 21. günde kaybolurken; asıl bağışıklığın göstergesi olan IgG antikoru yaklaşık 14. günde oluşuyor ve kişiler bağışık hale geliyor. Bu nedenle 5 günde, en geç 7 günde bir Covid Poliklinikleri, Covid Servisleri ve yoğun bakım çalışanlarının hepsine rutin olarak test yapılmalıdır. Bu test sonuçları da diğer rutin değerlendirmeler gibi olmamalı ve sonuç çok hızlı alınmalıdır. Test sonuçları gecikmiş olduğu için sahada görevine devam eden sağlık çalışanları olduğunu biliyoruz. Birçok Tıp Fakültesi ve merkezde bu testi yapabilecek cihaz olduğunu biliyoruz. Bu merkezlerin de hızlıca testleri yapmaya başlaması gerekir. Bu hem sağlık çalışanlarının hem de şüpheli hastaların erken tanınması ve izolasyon sağlama açısından önemlidir. Uzun dönemde her sağlık çalışanının bu virüse maruz kalacağı bilindiği için bağışıklık kazanmış sağlık çalışanlarının belirlenmesi ayrıca önemlidir. Bu pandeminin kontrol altına alınma süresi bilinmiyor. Hekimlerin ve sağlık çalışanlarının sahada kalabilmesi için testlerinin düzenli olarak yapılmasını, ileri seviye koruyucu ekipmanlarının temin edilmesini ve vardiya sisteminin virüs yükünü azaltmak için uygulanmasını bekliyoruz.

TÜRK YOĞUN BAKIM DERNEĞİ BAŞKANI Prof. Dr. İsmail Cinel:

EN UFAK BİR SEMPTOM VARLIĞINDA HEMEN TEST YAPILMALI

Covid19 salgınında yükü artan ve gözlerin çevrildiği yerlerin başında yoğun bakım servisleri geliyor. Bu noktada sadece yoğun bakım servislerimize ait spesifik bir kriz senaryo planına ihtiyacımız var. Türkiye’de erişkin yoğun bakım yatak sayısı 24 bin civarında ve bunun18 bin kadarı 2. ve 3. basamak yoğun bakımlar. Yaklaşık 400 yoğun bakım uzmanımız ile yine yoğun bakımlarda görev yapan 6 bin 300 civarında anesteziyoloji ve reanimasyon hekimimiz bulunuyor. 235 bin hemşiremizin 7850’si yoğun bakım diplomasına sahip. Çok sayıda yoğun bakım çalışanının sorumluluklarını üzerimizde hissederek onların sağlık haklarını yakından takip ediyoruz. Bu konuda rehberlerimiz Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ) ve ABD Hastalık Kontrol ve Korunma Merkezi (CDC)

ÖNCELİK SAĞLIK ÇALIŞANININ KORUNMASI OLMALI

İçinde bulunduğumuz dönemde bu testin uygulanma sayısındaki artışın çok gerekli olduğunu düşünüyorum. Çağrım, bu yapılırken önceliğin sağlık çalışanlarının korunmasına verilmesidir. Çünkü sağlık çalışanının korunması toplum sağlığının korunması ve hastalıkla mücadelede güç kaybetmememiz demektir. Bu yüzden en ufak bir semptomun varlığında sağlık çalışanlarımıza öncelikli olarak test yapılması gerekir. Henüz büyük dalgayı yaşamadık. Bir haftadır ülke içi geçiş dönemindeyiz. Eğer krizi iyi yönetemezsek salgının pik yaptığı döneme en güçsüz halimizle yakalanırız. Herkesin bilmesi gereken gerçek şu: Gücümüz sağlık personelini korumaktan geçiyor. CDC diyor ki: ‘Sağlık çalışanında semptom yok ise test yapmanıza gerek yok. 65 yaş üstü ve yandaş hastalığı olanlara ise test yapmalısınız.’ Yine CDC’ye göre örneğin doktor karı kocanın birinde semptom olup yapılan testin sonucu pozitif gelince henüz test yapılmayan diğer hekime 3 günlük profilaksi başlanması öneriliyor. İlk testi pozitif çıkan ilk doktorun semptomlarının başladığı tarihten 5 gün sonrası için ise eşi olan diğer doktora test yapılması gerekiyor.

KORONAVİRÜS SON DAKİKA HABERLERİ İÇİN TIKLAYINIZ!

24 SAATGÜNÜN ÖZETİ
24 saat
24 saat günün önemli haberleri ve gelişmeleri