Dünyanın en büyük ekonomisi ABD, dün Türkiye’ye yönelik iki ayrı karar aldı. Türk çeliği i çin gümrük oranını yüzde 50'den yüzde 25'e çekerken, Türkiye'yi bazı ürünlerin ABD'ye gümrüksüz girişine imkan sağlayan Genelleştirilmiş Tercihler Sistemi'nden (GTS) çıkardı. Ticaret Bakanı Ruhsar Pekcan, çelikte alınan kararı olumlu bulduğunu belirtse de GTS’den çıkarma kararının 75 milyar dolarlık ticaret hedefi ile çeliştiğini vurguladı.

GERİLİMLE BERABER SATILIYOR

ABD’nin son kararları dış ticarette sadece Çin’le değil müttefiki olan ülkelerle bile kavga etmeye ne kadar hazır olduğunu bir kez daha ortaya koydu. ABD, Çin’le sıkı bir ticaret savaşına girerken Türkiye’yle de alınan ticari kararların yanında Rusya’dan S-400 alımı gibi konularda siyasi bir gerilim de yaşanıyor. Trump yönetiminin gerginlik yaşadığı Rusya, Çin ve Türkiye gibi ülkeler son 1 yılda hızlanan bir şekilde ellerindeki ABD tahvili stoklarını eritti.

Ülkelerin elindeki ABD tahvillerinin miktarı arttı (milyar $)
ÜlkeMart 2018Mart 2019Değişim
Çin 11871120-67
Japonya1044107834
İngiltere263,6317,153,5
Brezilya286311,725,7
İrlanda318,1277,6-40,5
Lüksemburg221,5230,28,7
İsviçre245,4226,4-19
Hong Kong196,3207,611,3
Belçika126,7186,659,9
Suudi Arabistan151,217018,8
Norveç40,299,559,3
Rusya96,114,5-81,6
Türkiye40,82,02-38,78
Genel toplam62236473250

6.4 TRİLYON DOLARI AŞTI

ABD Hazine Bakanlığı verilerine göre mart ayı itibarıyla yabancı ülkelerin ellerinde 6 trilyon 473 milyar dolarlık ABD tahvili bulunuyor. Geçtiğimiz yıl söz konusu miktar 6 trilyon 223 milyar dolar seviyesindeydi. Yani yabancıların ellerindeki tuttukları ABD tahvillerinin toplam miktarında son 1 yılda 250 milyar dolarlık artış yaşandı. Bu süreçte İngiltere, Norveç ve Belçika gibi bazı Avrupa ülkelerinin 50 milyar doların üzerinde alım yapması dikkat çekti. Avrupa genelinde trendi bozan ülke İrlanda oldu. ABD, Çin’le gerilim yaşarken Çin’in tarihi ‘rakibi’ Japonya son 1 yılda 34 milyar dolarlık alım yaptı. ABD ile büyük silah alım anlaşmaları yapan Suudi Arabistan da 18.8 milyar dolarlık alım yaptı.

RUSYA 81.6 MİLYAR DOLARLIK SATTI

Satış yapan ülkelere bakıldığında ise ABD’nin son 1 yılda farklı nedenlerle gerilim yaşadığı ülkeler öne çıkıyor. Çin uzun yıllardır olduğu gibi 1 trilyon 120 milyar dolarla elinde en fazla ABD borcu bulunduran ülke olmaya devam ediyor. Ancak son 1 yılda elindeki ABD tahvillerinin miktarında 67 milyar dolarlık düşüş yaşandı. Rusya’daki düşüş ise 81.6 milyar doları buldu.

Türkiye'nin elindeki ABD tahvilleri (milyon $)
TarihTahvil stoku
2018 Mart40872
Nisan38222
Mayıs32572
Haziran 28839
Temmuz29609
Ağustos18461
Eylül12843
Ekim10233
Kasım 9576
Aralık7441
2019 Ocak3173
Şubat3370
Mart2024

YÜZDE 95 DÜŞÜŞ YAŞANDI

Türkiye’nin elindeki ABD tahvillerinin miktarı ise son 1 yılda 38.8 milyar dolar düşüşle mart ayı itibarıyla 2.02 milyar dolara kadar geriledi. Türkiye son 1 yılda 2 ay dışında her ay ABD tahvillerinde satış tarafında oldu. Bu konuda rekor 2015 yılının ocak ayında yaşanmıştı. Söz konusu ayda Türkiye’nin elindeki ABD tahvilleri 82 milyar 431 milyon dolara ulaşmıştı. Rusya ve Çin miktar olarak Türkiye’den fazla satış yapsa da oran olarak en fazla ABD tahvili satan ülke son 1 yılda Türkiye oldu. Türkiye’nin elindeki ABD tahvillerinde son bir yılda yüzde 95 düşüş yaşandı.