Necdet Çalışkan

Ankara 1. Sulh Ceza Hakimliği’nin 29 Nisan 2017 tarihinde verdiği kararla Türkiye’de erişime kapatılan Wikipedia, 15 Ocak 2020 tarihinde tekrar açıldı.

Anayasa Mahkemesi’nin erişim engellenmesinin ifade özgürlüğünü ihlal ettiğine hükmetmesinin ardından, Türkiye’deki internet kullanıcılarının yaklaşık 2.5 yıl sonra tekrar erişebildiği Wikipedia’da, aradan geçen 33 ayda neler değişti?

Öncelikle Türkiye’de Wikipedia’nın tekrar erişime açıldığı tarih olan 15 Ocak ile ilgili ilginç bir tesadüfü paylaşarak başlayalım.

Çünkü 15 Ocak, Wikipedia’nın doğum günü. İnternetin özgür ansiklopedisi olarak bilinen Wikipedia ilk olarak 15 Ocak 2001 tarihinde kullanıma sunulmuştu. Wikipedia, dün 19. yaşını da geride bıraktı.

Gelelim rakamların son 2.5 yılda nasıl değiştiğine...

Aralık 2019 verilerine göre Wikipedia’da dünya genelinde 309 dilde, 85 milyon 634 bin 144 kayıtlı kullanıcı, 51 milyon 542 bin 76 makale, 210 milyon 67 bin 903 sayfa bulunuyor.

Platformun en çok popüler versiyonu olan İngilizce Wikipedia’da 38 milyonun üzerinde kayıtlı kullanıcı, 6 milyon makale ve 50 milyon sayfa yer alıyor.

İÇERİK SAYISINDA 30.'LUĞA GERİLEDİK

Wikipedia’nın Türkçe versiyonunda ise 1 milyon 50 bin 128 kayıtlı kullanıcı , 336 bin 380 makale ve 1 milyon 678 bin 387 sayfa bulunuyor. Bu rakamlara göre Türkiye Wikipedia’da kullanıcı sayısında 12., toplam sayfa sayısında 24. ve toplam makale sayısında 30. sırada yer alıyor.

Wikipedia’nın Türkiye’de erişime kapalı olduğu 33 aylık dönemde Türk kullanıcıların platforma katkısı ol(a)madığı için son 2.5 yılda Wikipedia’daki Türkçe içeriklerin sayısı da aynı seviyelerde kaldı. Buna karşın 2017 yılından 2020 yılına Wikipedia’da yer alan global ölçekteki makale sayısı ise 12 milyon civarında artış gösterdi.

Aradan geçen dönemde Wikipedia günde ortalama 10 bin civarında kayıtlı yeni kullanıcıyı platformuna çekerken, Türkçe Vikipedia için bu sayı 30 seviyesinde kaldı.

Türkiye’deki internet kullanıcılarının katkısından mahrum kalan Wikipedia’da şu an itibariyle Türkçe içeriklerin oranı ise sadece yüzde 0.6 düzeyinde.

Wikipedia geneline 2019 yılında günde ortalama 60 binin üzerinden yeni sayfa eklenirken, Türkçe Vikipedia için ise bu sayı 100 seviyelerinde kaldı.

Bu arada Wikipedia’nın Türkçe versiyonuna Aralık 2019’da eklenen sayfa sayısında ciddi bir artış olduğunun (örneğin 23 Aralık 2019’dan sonra bu sayının günlük ortalama 3 binleri aştığı görülüyor) altını çizmekte de fayda var.

'EN İYİ DOĞUMGÜNÜ HEDİYESİ' 

Bu arada Wikipedia 19. yılı sebebiyle attığı tweette de Türkiye'de erişime açılmasına değindi.

Söz konusu tweette "Wikipedia'nın 19. doğumgününde aldığımız en iyi hediye Türkiye'de erişime açılmak oldu" ifadeleri yer aldı.