Cacık kimin, baklava kimin?
Komşumuz Yunanistan'ın yemeklerinin adı aynı ama tadı farklı.
Musakkası, dolması, cacığı favası ve baklavasıyla Türk mutfağıyla benzer tatlar taşıyan Yunan yemekleri, İstanbul'da görücüye çıktı. Yunan ve Türk şeşer, birlikte yemek yaparken sanki aynı dili konuştular. Yemeklerin pek çoğunun adı aynı olsa da yapılışları farklıydı..
Dolma bizim mi, onların mı? Musakka bizden mi gitti, onlardan mı geldi? Komşumuz Yunanistan ile ortak yemeklerimiz arasındaki bu tartışmalar, yıllardır sürüp gitse de Ege'nin iki yakasının yemeklerinin adı birbirine o kadar benzer ki ne bir Yunan, Türkiye'ye geldiğinde yabancılık çeker ne de bir Türk, Yunanistan'a gittiğinde... Yunanistan'daki lokantalarda da Latin alfabesiyle yazılan pek çok turistik mönüye bakar bakmaz bildiğiniz isimlerle karşılaşırsınız: Musakka, dolmaki, cacıki, fava, börek, salata, baklava... Bu liste uzayıp, gider. Yunanca bilmeseniz bile lokantada bu yemek isimlerini söylediğiniz anda servisiniz hiç aksamadan yapılır. Ama yemeklerin tadı, hiç de alıştığınız gibi değildir. Adı aynı, tadı farklı bu yemeklerin izinden gidince, aslında yüzlerce yıl bir arada yaşayan iki milletin, en temel ihtiyacı olan yemeklerinin benzerlikler taşımasına şaşırmamak lazım. İstanbul Hilton ParkSA'da düzenlenen Yunan Yemekleri Haftası da bu merakımızı gidermek için bir fırsat oldu. Bize de bu ortak isimli yemekler arasındaki malzeme ve tat farklarını bulup çıkartmak kaldı.
ANNEANNESİ İSTANBUL'DAN
Atina Hilton'un mutfağının şefi olan ve anneannesiyle büyükbabası İstanbul'dan Yunanistan'a giden Panayiotis Kalatzis'in yemekleri hazırlarken istediği malzemeler, bizim şeflere o kadar bildik gelmiş ki aralarında sanki yıllardır birlikte çalışıyorlar gibi bir hava doğmuş. Şef Kalatzis'e "Yunan yemeği denilince aklınıza ilk ne geliyor?" diye sorduğumuzda, hiç tereddütsüz "Musakka,'' diyor. Ama tabakta musakka diye gördüğümüz, bizim alıştığımız patlıcanlı musakkaya hiç benzemiyor. Çünkü onlar İtalyanlardan etkilenerek üzerine beşamel sos kullanıyorlar. Patlıcan, kabak ve patatesi önceden kızartıp, üstüne kıyma ve en üstüne de beşamel sos... Yunan şefin "Dolma bizim mi, sizin mi?" tartışmasını uzatmaya niyeti yok. O da Yunan mutfağının Türk mutfağıyla büyük benzerlikler gösterdiğini, ama tatlarının değişik olduğunu söylüyor: "Genelde Anadolu mutfağı, Yunan mutfağını etkilemiş, ama kullanılan malzemeler ve yapılışları açısından farklılıklar var. Buradan gidenler, kendi tarifleriyle yemekleri yapmaya devam ediyor. Şehirlerdeki yapılış şekilleri arasında da farklılıklar var. Örneğin ben Atina'da yediğim bir yemeği Midilli'de bulamam." Kalatzis, "Klasik Türk mutfağı hakkında çok fazla bilgim yok," dese de anneannesiyle büyükbabası İstanbul'dan Yunanistan'a göç ettiği için çocukken onların yaptığı yemeklerden tatma şansı olmuş. İstanbul'a ilk kez geldiği halde, mutfakta hiç zorluk yaşamadığını, çünkü daha önce de Türk şeflerle çalıştığını ve kısa sürede anlaştıklarını söylüyor. Yunan şefin tek şikâyeti, Yunanistan'da artık evlerde yemek yapma geleneğinin giderek azalmaya başlaması... Kadınlar çalışma hayatına girdiğinden beri lokantaları tercih ettikleri için evde de hep hazır yemekler tercih ediliyormuş.