"Yüz hastadan 70'ini kalp pompasıyla kurtarabiliriz"
Türkiye'de her yıl kalp yetmezliğinin son evresinde olan 3 bin hastaya kalp nakli gerekiyor
KALP yetersizliği gelişmiş bir kalbin fonksiyonlarını üstlenen cihazlara, “yapay kalp destek sistemleri” adı veriliyor. Kalp pompaları olarak da adlandırılan ve son 10 yılda biyomedikal alandaki gelişmelerle çok önemli hale gelen bu sistemler, hastaların daha uzun ve kaliteli bir yaşam sürmelerini sağlıyor ve organ bekleme süresini uzatarak hastanın yaşamını kaybetme riskini azaltıyor. Cihazlar dünyada 15 bin, Türkiye’de ise 100 civarında hastada kullanılıyor.
GÖZ GÖRE GÖRE ÖLEN HASTALAR
Prof. Dr. Süha Küçükaksu, kalp nakli kararı verilen hastanın zaman geçirmeden programa alındığını, ancak Türkiye’de kalp dışı organ bekleme süresi 200 gün civarında olduğu için bu dönemde hastalığı ilerleyen kişide akciğer ödemi, nefes darlığı, ruhsal daralma, uykusuzluk gibi sorunlar yaşandığını söylüyor. Bu sorunu yaşayan hastalarını servise yatırdıklarını ve damardan kalbi uyarıcı çok güçlü ilaçlar verdiklerini belirten Prof. Dr. Küçükaksu, “Elimizdeki en güçlü silah bu!” diyor ve çarpıcı bir gerçeği dile getiriyor: “Bu uygulamadan birkaç gün bile yarar sağlayabilirsek ne mutlu, ama ne yazık ki 100 hastamızın sadece 30’u bir aylık yaşam süresini görebilirken 70’i göz göre göre ölüyor!” Yapay kalp pompası takılması halinde eskiden en çok bir ay yaşayacağı düşünülen hasta birkaç yıl yaşatılıyor ve böylelikle nakil için gereken bekleme süresi uzatılıyor. Kalp nakline uygun bulunan hastaların yapay kalp destek sistemlerinden yararlanması halinde, bu grubun yüzde 70’e yakın bölümünün yaşamının kurtulacağı belirtiliyor.
BU SİSTEMLE 7.5 YIL YAŞAYAN VAR
Kalp yetmezliği sorunu olan ve kalp nakli yapılması gereken hastalara takılan kalp pompası, hastaların kendilerini çok daha iyi hissetmelerine, yoğun bakımdan çıkmalarına ve moral kazanmalarına neden oluyor. Tüm bunların yanında iyi bakım ve doğru beslenme, bu hastaları amaçları olan kalp nakline daha iyi hazırlıyor. Böylece hastalar hem kalp nakline risklerini azaltarak giriyor hem de nakil için beklerken yaşamlarını yitirme tehlikesinden uzaklaşıyor. Dünyada vücut içine takılan sistemlerle oldukça uzun süre yaşayan hastalar bulunuyor. “Bunlar arasında 7- 7.5 yıl yaşayanlar var” diyen uzmanlar, bunun günümüz koşullarında çok iyi bir süre olduğuna işaret ediyor.
DESTEKTE KALP DURDURULMUYOR
Yapay kalp destek cihazlarının hiçbirinde kalbin durdurulmasına gerek kalmıyor. Bu cihazlar kalp yetmezliği son evrede olan (4. evre) ve kalp şokuna girme noktasındaki hastalara takılıyor. Ameliyat süresinin 4- 5 saat olduğu belirtiliyor. Bu cihazların hastanın kalp yetersizliğinin özelliklerine göre vücut içi ve vücut dışı olmak üzere 2 tipi olduğu ve bunlarda uzay teknolojisi kullanıldığı da bildiriliyor. Yapay cihazların takıldığı hastaların büyük çoğunluğu kısa sürede normale dönerek tabucu ediliyor.
Kimlere kalp nakli yapılır?
* 60 yaş altı kişilere.
* Bazı durumlarda 60 yaş üstünde olduğu halde kalp yetmezliği dışında başka sağlık sorunları bulunmayanlara.
* Tedavisi yapılamayan ileri derecede koroner arter hastalarına.
* Doğuştan ya da sonradan olma kalp kasında ileri hasar bulunanlara.
* Cerrahi olarak düzeltilme imkânı olmayan doğumsal kalp anomalisi olanlara.
* Ciddi ritim bozukluğu olan ve bu durumun yaşamı tehdit ettiği kişilere.
* Kalp tümörü olan hastalara.
Kalp nakli tarih olabilir mi?
PROF. Dr. Süha Küçükaksu, cihazın iyileşmeye yardımcı işaretleri bulunduğunu ve sistemin takıldığı bazı hastaların kalplerinde meydana gelen iyileşmenin kendileri için de sürpriz olduğunu söylüyor. “Cihazın bu özelliğinin, hastaların yüzde 1-2’lik kısmında etkili olduğunu belirten Küçükaksu, bazı hastalarda kalpten yükün alınmasıyla yüksüz çalışan kalp hücrelerinde belirgin bir iyileşme meydana geldiğine dikkat çekiyor. Bu düzelmenin bazı ilaç ve gen tedavileriyle hızlandırılıp hızlandırılmayacağı ve iyileşmenin kalıcı hale gelip gelemeyeceği, önümüzdeki yılların tedavisi olarak görülüyor ve bunun gerçekleşmesiyle kalp naklinin tarihe gömülmesinden söz etmek olası hale geliyor.
SGK KARŞILIYOR
Prof. Dr. Süha Küçükaksu, 2010 yılının ekim ayında, SGK’nın, kalp nakli yapan merkezlerin yapay kalp destek cihazlarını kullanmaları halinde bu cihazların geri ödemesini yapmaya başladığını söylüyor ve bunun önemli bir gelişme olduğunu belirtiyor.
CEYDA ERENOĞLU- GAZETE HABERTURK
