Günlük gelişmeleri takip edebilmek için habertürk uygulamasını indirin
  • Habertürk Android Uygulaması
  • Habertürk iPhone Uygulaması

A Vitamini tarihte ilk bulunan vitamindir. 1913 senesinde büyüme etkeni olarak görülmüş ve kabul edilmiştir. 1930 senesindeyse kimyasal yapısı tanımlanabilmiştir. Besinlerde bulunduğu şekli daha çok yağ asidi esteri halidir. Sindirim sırasında hidrolize olur, serbest emilir. Depolanma şekli ise; %90’ı karaciğerde %10’uysa diğer dokularda depolanır. Büyüme, gelişme için epey önemli ve gerekli bir vitamindir. A vitamini; Retinol (hayvansal gıda) ve karoten (bitkisel gıda) şeklinde ikiye ayrılır. A vitamini yağda eriyen güçlü bir antioksidan özelliğine sahip bir vitamindir. Isıya, pişirmeye de dayanıklıdır.

A Vitaminin Faydaları Nelerdir?

A vitamini; vücudunuzun fonksiyonlarına etki eden bir vitamindir. Her şeyde olduğu gibi yeteri kadar alındığında birçok faydası vardır. Genel olarak kemik, diş, doku, cildin korunmasında epey etkilidir. Ayrıca göz sağlığınız içinde önemlidir. Faydalarını şöyle sıralayabiliriz:

  • Kemiklerin gelişmesinde,
  • Bağışıklık sisteminin güçlenmesinde
  • Üremeyi, gelişmeyi arttırmada
  • Hücre fonksiyonlarını düzeltmesi
  • Diş ve diş eti sağlığında ki önemli etkisi
  • Sağlıklı saç, derinin oluşmasında
  • Özellikle mide, karaciğer, üriner sistemin korunmasında destek olması
  • D vitaminin daha fazla etkin olması için yardımcı olması
  • Gözleri korur, daha iyi görmeyi sağlaması ve ayrıca gece körlüğü riskini azaltması ile
  • Enfeksiyon, rahatsızlıklara karşı vücudunuzu korumasıyla
  • Cildinizin parlaklığı ve daha yumuşak olmasını sağlaması şeklinde sıralanabilir.

A Vitaminin İyi Geldiği Hastalıklar Nelerdir?

  • Kanser: Beta-karoten bulunan yiyeceklerden tüketen kişilerin, akciğer kanseri ya da prostat kanseri gibi belirli türden kanser risklerine yakalanma ihtimali daha düşük olabilir. Kanser riskini azaltır. Meyve, sebzelerle alınan A vitamini, akciğer kanserine yakalanma riskini düşürür. Beta karoten bakımından zengin bir beslenme, ağız ve akciğer kanserine karşı koruyucudur. Yapılan bilimsel çalışmalara göre; karotenin, kolon kanserine karşı da koruma sağladığı görülmüştür. A vitamininin prostat kanserinden de koruduğu kanıtlanmıştır.
  • Kızamık: A vitamini eksikliği olan çocuklar; çocuk hastalıklarında olan kızamık olduğunda, bu rahatsızlığı daha şiddetli geçirirler. Bu çocukların yani A vitamini eksik olanların doktorunuzun tavsiyesi ile A vitamini takviyesi aldıkların da kızamıktan kaynaklanan ateş ve ishal azalabilir.
  • Tip 2 Diyabet Tedavisinde: Yapılan bir çalışmaya istinaden; A vitaminin bir türevi olan “retionik asit” kobay olarak kullanılan diyabetli farelerde kan şekerini düşürüp dengelemiştir.
  • Diş Ve Diş Eti Hastalıkları: Yeterli miktarda A vitamini alınması; diş ve diş eti rahatsızlıkları için önemlidir. Çünkü A vitamini eksikliğinde; diş, diş kemiklerinde deformasyonlar oluşmaya başlar.
  • Bitot Lekesi: A vitamin eksik olduğunda; gözde bulunan üç bölümde etkilenir. Yani retina, konjontiva ve kornea. A vitamini eksikliği sonucunda gözde kuruluk, konjoktiva da leke oluşumu meydana gelir. İşte bu lekeye de bitoto lekesi ismi verilir. Burada lokal enfeksiyonlar meydana gelir. Bu da görmenin kısmi ya da tamamen engellenmesine sebep olur.
  • Bakar körlük, gece körlüğü gibi görme bozukluklarını önler
  • Hücrelerde bulunan fazlalık elektronlarla (yani serbest radikallerle) mücadele eder. DNA’ya zarar vermesine engel olur. Çünkü A vitamini güçlü bir antioksidandır.

A Vitamini Eksikliğinde Oluşan Rahatsızlıklar Nelerdir?

  • Bağırsak, deri gibi epidel doku yapımı, onarımından sorumludur. Az olduğu taktirde sindirim sistemi, böbreklerde problemler görülebilir. Ayrıca ağız, mide, ince bağırsak, idrar yolları dokularının sağlığını ve epidel dokuları enfeksiyonlara karşı korur.
  • Ağız, burun, akciğer, boğazda bulunan mukoz mebranları korur.
  • Çocuklarda gelişim ve yavaş büyüme meydana gelir.
  • Gözlerde kuruma meydan gelir.
  • Korneada iltihap oluşur.
  • Saç dökülmesi hızlanır.
  • Cildinizin kurumasına neden olur.

A Vitamini Günlük Ne Kadar Alınmalı?

  • 6 aya kadar günde: 400 mikrogram (mcg)
  • 7-12 yaş arası günde: 500 mikrogram
  • 1-3 yaş arası günde: 400 mcg
  • 4-8 yaş arası günde: 400mcg
  • 9-13 yaş arası günde: 600mcg
  • 14 yaş ve sonrası erkekler günde: 900mcg
  • 14 yaş ve sonrası kadınlar günde: 700mcg
  • Hamileler günde: 770 mcg
  • Emziren kadınlar günde: 1300mcg

A Vitamini En Çok Hangi Besinlerde Vardır?

En çok bulunan temel yiyecekler şu şekildedir:

  • Karaciğer
  • Böbrek
  • Süt
  • Yoğurt
  • Tereyağı

Bitkisel kaynaklar:

  • Yeşil Yapraklı sebze ve Meyveler: Ispanak, marul, brokoli, maydanoz, yeşil fasulye, pırasa, yeşil elma, bezelye, kuşkonmaz, kapari
  • Turuncu renkli sebze ve meyveler: Havuç, kabak, kayısı, mango, patates, portakal, mandalina

Hayvansal kaynaklar:

  • Balıklar ve kabuklu deniz canlıları (somon, sardalya, karides vb.)
  • Yumurta sarısı
  • Kümes hayvanları
  • Diğer kaynaklar: Palmiye, Hindistan cevizi gibi tropikal yağların karoten oranı yüksek olarak bilinir, ancak palmiye yağı işlendiğin de özellikle hidrojenize edildiğinde karoten oranı azalmaktadır.